open access

Vol 2, No 3 (2008)
Original articles
Published online: 2008-09-12
Get Citation

Jak najbliżsi pamiętają umieranie chorych na raka płuca po 2-8 latach? Badanie jakościowe oparte na wywiadach z członkami rodzin

Małgorzata Krajnik, Amelia Szymanowska, Anna Adamczyk, Joanna Kozaka, Marcin Skrzypski, Barbara Szostakiewicz, Ewa Jassem
Medycyna Paliatywna w Praktyce 2008;2(3):121-130.

open access

Vol 2, No 3 (2008)
Original articles
Published online: 2008-09-12

Abstract

Wstęp. Celem badania była ocena, jak bliscy pamiętają umieranie chorych na raka płuca kilka lat po ich śmierci.
Materiał i metody. Zaproszenie do udziału w badaniu przekazano telefonicznie rodzinom 45 chorych, którzy zmarli do 7 lat po radykalnej resekcji niedrobnokomórkowego raka płuca. Tylko 20 z zaproszonych osób zgodziło się rozmawiać o umieraniu i śmierci ich najbliższych. Dla pozostałych ten temat był ciągle zbyt bolesny. Podczas spotkania z dwoma badaczami uczestników poproszono, aby w swobodny sposób odnieśli się do problemów poruszonych w kwestionariuszu Oceny Umierania Chorych na Raka Płuca oraz spróbowali okreslić jakość umierania według skali The Quality of Dying Apgar (QODA).
Wyniki. Krewni 15 pacjentów uważali, że byli w stanie rozpoznać okres umierania ich bliskich na podstawie nasilenia objawów, „typowego” wyglądu, zmiany zachowania lub szczególnych słów, jakie od nich usłyszeli. Mediana punktacji w skali oceniającej jakość umierania według QODA wynosiła 6,5/10 (przedział 3-9). Niższe oceny zanotowano w przypadku pacjentów umierających w szpitalu, których rodziny były nieobecne w czasie zgonu, a także jeśli objawy leczono w niedostateczny sposób. Jedynie rodziny 5 pacjentów uważały łagodzenie bólu i innych objawów w ostatnich dniach życia za zadowalające. Pozostali pamiętali, że ból (n = 9), duszność (n = 8), splątanie (n = 4) lub inne objawy zaburzały umieranie w znacznym lub bardzo nasilonym stopniu. Krewni 3 chorych stwierdzili, że umieranie ich bliskich nie było „pełne godności” przede wszystkim z powodu bardzo nasilonych objawów fizycznych, drastycznych zaniedbań pielęgnacyjnych w szpitalu i poczucia opuszczenia w momencie zgonu. Wszyscy uczestnicy badania byli w stanie opisać postawę lekarzy i pielęgniarek, a nawet powtórzyć wypowiedzi, które od nich usłyszeli.
Wnioski. W badaniu pokazano, że nawet po kilku latach wiele słów, gestów i zachowań chorych z okresu ich umierania przechowywanych jest w pamięci ich rodzin. Członkowie rodzin pamiętają też, jak zachowywał się personel medyczny i jakich słów używał. Opiekując się umierającymi, należy uwzględnić, że sposób, w jaki się to robi, ma dla ich bliskich duże znaczenie i może ich albo wzmacniać, albo osłabiać na długie lata.

Abstract

Wstęp. Celem badania była ocena, jak bliscy pamiętają umieranie chorych na raka płuca kilka lat po ich śmierci.
Materiał i metody. Zaproszenie do udziału w badaniu przekazano telefonicznie rodzinom 45 chorych, którzy zmarli do 7 lat po radykalnej resekcji niedrobnokomórkowego raka płuca. Tylko 20 z zaproszonych osób zgodziło się rozmawiać o umieraniu i śmierci ich najbliższych. Dla pozostałych ten temat był ciągle zbyt bolesny. Podczas spotkania z dwoma badaczami uczestników poproszono, aby w swobodny sposób odnieśli się do problemów poruszonych w kwestionariuszu Oceny Umierania Chorych na Raka Płuca oraz spróbowali okreslić jakość umierania według skali The Quality of Dying Apgar (QODA).
Wyniki. Krewni 15 pacjentów uważali, że byli w stanie rozpoznać okres umierania ich bliskich na podstawie nasilenia objawów, „typowego” wyglądu, zmiany zachowania lub szczególnych słów, jakie od nich usłyszeli. Mediana punktacji w skali oceniającej jakość umierania według QODA wynosiła 6,5/10 (przedział 3-9). Niższe oceny zanotowano w przypadku pacjentów umierających w szpitalu, których rodziny były nieobecne w czasie zgonu, a także jeśli objawy leczono w niedostateczny sposób. Jedynie rodziny 5 pacjentów uważały łagodzenie bólu i innych objawów w ostatnich dniach życia za zadowalające. Pozostali pamiętali, że ból (n = 9), duszność (n = 8), splątanie (n = 4) lub inne objawy zaburzały umieranie w znacznym lub bardzo nasilonym stopniu. Krewni 3 chorych stwierdzili, że umieranie ich bliskich nie było „pełne godności” przede wszystkim z powodu bardzo nasilonych objawów fizycznych, drastycznych zaniedbań pielęgnacyjnych w szpitalu i poczucia opuszczenia w momencie zgonu. Wszyscy uczestnicy badania byli w stanie opisać postawę lekarzy i pielęgniarek, a nawet powtórzyć wypowiedzi, które od nich usłyszeli.
Wnioski. W badaniu pokazano, że nawet po kilku latach wiele słów, gestów i zachowań chorych z okresu ich umierania przechowywanych jest w pamięci ich rodzin. Członkowie rodzin pamiętają też, jak zachowywał się personel medyczny i jakich słów używał. Opiekując się umierającymi, należy uwzględnić, że sposób, w jaki się to robi, ma dla ich bliskich duże znaczenie i może ich albo wzmacniać, albo osłabiać na długie lata.
Get Citation

Keywords

rak płuca; scenariusz umierania; świadomość zbliżania się śmierci; badanie jakościowe

About this article
Title

Jak najbliżsi pamiętają umieranie chorych na raka płuca po 2-8 latach? Badanie jakościowe oparte na wywiadach z członkami rodzin

Journal

Palliative Medicine in Practice

Issue

Vol 2, No 3 (2008)

Pages

121-130

Published online

2008-09-12

Bibliographic record

Medycyna Paliatywna w Praktyce 2008;2(3):121-130.

Keywords

rak płuca
scenariusz umierania
świadomość zbliżania się śmierci
badanie jakościowe

Authors

Małgorzata Krajnik
Amelia Szymanowska
Anna Adamczyk
Joanna Kozaka
Marcin Skrzypski
Barbara Szostakiewicz
Ewa Jassem

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Czasopismo Medycyna Paliatywna w Praktyce dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl