Tom 1, Nr 3 (2010)
WYBRANE PROBLEMY KLINICZNE
Opublikowany online: 2010-11-03
Wyświetlenia strony
1771
Wyświetlenia/pobrania artykułu
7927
Stare i nowe czynniki ryzyka sercowo- -naczyniowego — jak zahamować epidemię miażdżycy? Część II
Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010;1(3):168-176.
Streszczenie
Choroby układu sercowo-naczyniowego są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce, stanowiąc
prawie 50% wszystkich zgonów. W badaniach epidemiologicznych wykazano, że występowanie
i umieralność z powodu tych chorób ściśle korelują z występowaniem czynników
ryzyka miażdżycy. Wśród nich najważniejszą grupę stanowią czynniki klasyczne, takie
jak: dyslipidemie, palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, wiek, płeć, mała
aktywność fizyczna i czynniki psychospołeczne. Czynniki ryzyka podzielono na poddające
się modyfikacji i niemodyfikowalne. Pierwsze z nich wiążą się ze stylem życia oraz z cechami
biochemicznymi i fizjologicznymi, które można zmienić. Drugie czynniki to cechy, na które
nie można wpłynąć, jednak umożliwiają określenie osoby z wysokim ryzykiem rozwoju choroby
sercowo-naczyniowej.
Aby ocenić zagrożenia osoby nieobciążonej innymi schorzeniami poza chorobą układu sercowo-
naczyniowego, należy oszacować globalne ryzyko obejmujące wszystkie rozpoznane
czynniki ryzyka u danej osoby. W ramach prewencji pierwotnej trzeba przede wszystkim
dążyć do zmiany stylu życia i w razie potrzeby zastosować leczenie farmakologiczne. W profilaktyce
wtórnej u osób z chorobą sercowo-naczyniową należy nie tylko wyeliminować lub
modyfikować konwencjonalne czynniki ryzyka, ale także często wdrożyć agresywną farmakoterapię
tych czynników.
Wymienione obciążenia stwierdza się u około 50–90% pacjentów z chorobami układu sercowo-
naczyniowego. Wiele cech genetycznych, biochemicznych, właściwości ściany naczyń
może być determinantem ryzyka sercowo-naczyniowego, niezależnie od klasycznych
czynników ryzyka. Niektóre z nich wiążą się przyczynowo z rozwojem aterotrombozy, na przykład
polimorfizm genetyczny lub czynniki krzepnięcia. Białko C-reaktywne i homocysteinę
rozważa się jako czynniki będące przyczyną choroby, a zwiększoną grubość błony wewnętrznej
i środkowej tętnicy szyjnej lub wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych — jako markery końwczesnego
uszkodzenia ściany naczynia. Brakuje jednak wystarczająco przekonujących
danych z badań klinicznych, że stosowanie terapii ukierunkowanej na zwalczanie nowych
czynników poprawia efekty lecznicze i prognostyczne.
Należy jednak podkreślić, że jeżeli nawet nowe determinanty ryzyka nie poprawiają stratyfikacji
ryzyka, to dostarczają wartościowej wiedzy na temat patofizjologii chorób układu sercowo-
naczyniowego. (Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010, tom 1, nr 3, 168–176).
Słowa kluczowe: choroby sercowo-naczynioweklasyczne czynniki ryzykanowe czynniki ryzykaepidemiologiaprofilaktyka
![](https://journals.viamedica.pl/plugins/generic/popups/images/icons/close.png)