open access

Vol 4, No 4 (1999)
Untitled
Published online: 1999-01-01
Submitted:
Get Citation

51 Wyniki kontroli radioterapii techniką zdjęć portalowych dla pacjentek napromienianych techniką box

A. Dąbrowski, P. Kukułowicz, E. Sadowska
DOI: 10.1016/S1507-1367(99)70050-7
·
Rep Pract Oncol Radiother 1999;4(4):125.

open access

Vol 4, No 4 (1999)
Untitled
Published online: 1999-01-01
Submitted:

Abstract

Wstęp

Jakość terapii zależy od powtarzalnej realizacji planu leczenia przez cały czas trwania terapii. Prawidłowość leczenia jest oceniana przez porównanie zdjęcia rtg wykonanego na symulatorze i zdjęć portalowych wykonanych w czasie seansu terapeutycznego. Zdjęcie z symulatora jest traktowane jako zdjęcie referencyjne. Mały kontrast zdjęcia portalowego utrudnia precyzyjne porównanie obydwu zdjęć. W SCO opracowano i wdrożono metodę ilościowej oceny powtarzalności napromieniania. Kontrola powtarzalności radioterapii metodą zajęć portalowych jest niezbędnym elementem kontroli jakości. Szczególną rolę spełnia w ośrodku młodym, w którym rozpoczynane jest leczenie. W pracy przedstawiono wyniki kontroli teleterapii techniką zdjęć portalowych dla chorych leczonych techniką box w rejonie miednicy.

Materiał i metody

U dwóch pacjentek zastosowano system uruchomienia ORFIT PEL VICAST. Pozostałe pacjentki były napromieniane bez unieruchomienia. Zdjęcia referencyjne i portalowe wykonywano na filmach Kodak X-Omatic V film pelicula (for therapy veryfication) umieszczonych w kasetach Kodak X-Omatic Cassette V Radiation Therapy for Portal Verification. Dla 5 pacjentów wykonano 134 zdjęcia sprawdzające. Jako miarę powtarzalności napromieniania przyjęto różnicę położenia pomiędzy środkami pól dla zdjęć portalowych i zdjęcia referencyjnego. Celem określania wzajemnego położenia środków pól na obu zdjęciach zaznaczono te same struktury anatomiczne. W niniejszym badaniu zaznaczono struktury kostne miednicy. Następnie zdjęcia sprawdzające i referencyjne wczytywano skanerem SNAPSCAN firmy AGFA z wykorzystaniem programu FotoLook 2,09 i zapamiętywano w oddzielnych plikach Posługując się narzędziami wykorzystaniem programu Photolmpact 3,0 określano brzeg pola na zdjęciu sprawdzającym. Po wyznaczeniu brzegu pola określono położenie środka pola promieniowania. Określenie brzegu pola na zdjęciu symulatora nie wymaga żadnych dodatkowych operacji. W kolejnym skalowano zdjęcie sprawdzające w taki sposób, aby wymiary porównywanych pól były identyczne. Nakładano na siebie obydwa zdjęcia kierując się jak najlepszym dopasowaniem zaznaczonych struktur na obydwu zdjęciach. Odczytywano przesunięcie środków pól promieniowania wzdłuż dwóch prostopadłych osi równoległych do płaszczyzn centralnych wiązki promieniowania.

Wyniki i omówienie wyników

Średnie różnice położenia środka pola referencyjnego i pól, którym pacjenci byli napromieniani obliczone w oparciu o dane dla 5 pacjentek (średnie w grupie są następujące (wartości przesunięcia w mm):

  • 1)

    pole AP – w kierunku poprzecznym do osi długiej pacjenta – 0.1 wzdłuż osi długiej pacjenta – 1.2,

  • 2)

    pole PA – w kierunku poprzecznym do osi długiej pacjenta – 0.1, wzdłuż osi długiej pacjenta 1.4,

  • 3)

    pole ze strony lewej wzdłuż osi długiej pacjenta 1.9, w kierunku prostopadłym do stołu terapeutycznego 0.0,

  • 4)

    pole ze strony prawej wzdłuż osi długiej pacjenta 1.0, w kierunku prostopadłym do stołu terapeutycznego 0.4. Zmiana wzajemnego położenia pól mierzona wartością odchylenia standardowego dla żadnej pacjentki i dla każdej badanej składowej przesunięcia nie przekraczała 3 mm.

Wnioski

  • 1)

    Powtarzalność napromieniania pacjentek leczonych w rejonie miednicy techniką box jest dobra.

  • 2)

    Opracowana technika porównywania zdjęć portalowych i referencyjnych pozwala na ilościową, precyzyjną ocenę powtarzalności napromieniania.

Abstract

Wstęp

Jakość terapii zależy od powtarzalnej realizacji planu leczenia przez cały czas trwania terapii. Prawidłowość leczenia jest oceniana przez porównanie zdjęcia rtg wykonanego na symulatorze i zdjęć portalowych wykonanych w czasie seansu terapeutycznego. Zdjęcie z symulatora jest traktowane jako zdjęcie referencyjne. Mały kontrast zdjęcia portalowego utrudnia precyzyjne porównanie obydwu zdjęć. W SCO opracowano i wdrożono metodę ilościowej oceny powtarzalności napromieniania. Kontrola powtarzalności radioterapii metodą zajęć portalowych jest niezbędnym elementem kontroli jakości. Szczególną rolę spełnia w ośrodku młodym, w którym rozpoczynane jest leczenie. W pracy przedstawiono wyniki kontroli teleterapii techniką zdjęć portalowych dla chorych leczonych techniką box w rejonie miednicy.

Materiał i metody

U dwóch pacjentek zastosowano system uruchomienia ORFIT PEL VICAST. Pozostałe pacjentki były napromieniane bez unieruchomienia. Zdjęcia referencyjne i portalowe wykonywano na filmach Kodak X-Omatic V film pelicula (for therapy veryfication) umieszczonych w kasetach Kodak X-Omatic Cassette V Radiation Therapy for Portal Verification. Dla 5 pacjentów wykonano 134 zdjęcia sprawdzające. Jako miarę powtarzalności napromieniania przyjęto różnicę położenia pomiędzy środkami pól dla zdjęć portalowych i zdjęcia referencyjnego. Celem określania wzajemnego położenia środków pól na obu zdjęciach zaznaczono te same struktury anatomiczne. W niniejszym badaniu zaznaczono struktury kostne miednicy. Następnie zdjęcia sprawdzające i referencyjne wczytywano skanerem SNAPSCAN firmy AGFA z wykorzystaniem programu FotoLook 2,09 i zapamiętywano w oddzielnych plikach Posługując się narzędziami wykorzystaniem programu Photolmpact 3,0 określano brzeg pola na zdjęciu sprawdzającym. Po wyznaczeniu brzegu pola określono położenie środka pola promieniowania. Określenie brzegu pola na zdjęciu symulatora nie wymaga żadnych dodatkowych operacji. W kolejnym skalowano zdjęcie sprawdzające w taki sposób, aby wymiary porównywanych pól były identyczne. Nakładano na siebie obydwa zdjęcia kierując się jak najlepszym dopasowaniem zaznaczonych struktur na obydwu zdjęciach. Odczytywano przesunięcie środków pól promieniowania wzdłuż dwóch prostopadłych osi równoległych do płaszczyzn centralnych wiązki promieniowania.

Wyniki i omówienie wyników

Średnie różnice położenia środka pola referencyjnego i pól, którym pacjenci byli napromieniani obliczone w oparciu o dane dla 5 pacjentek (średnie w grupie są następujące (wartości przesunięcia w mm):

  • 1)

    pole AP – w kierunku poprzecznym do osi długiej pacjenta – 0.1 wzdłuż osi długiej pacjenta – 1.2,

  • 2)

    pole PA – w kierunku poprzecznym do osi długiej pacjenta – 0.1, wzdłuż osi długiej pacjenta 1.4,

  • 3)

    pole ze strony lewej wzdłuż osi długiej pacjenta 1.9, w kierunku prostopadłym do stołu terapeutycznego 0.0,

  • 4)

    pole ze strony prawej wzdłuż osi długiej pacjenta 1.0, w kierunku prostopadłym do stołu terapeutycznego 0.4. Zmiana wzajemnego położenia pól mierzona wartością odchylenia standardowego dla żadnej pacjentki i dla każdej badanej składowej przesunięcia nie przekraczała 3 mm.

Wnioski

  • 1)

    Powtarzalność napromieniania pacjentek leczonych w rejonie miednicy techniką box jest dobra.

  • 2)

    Opracowana technika porównywania zdjęć portalowych i referencyjnych pozwala na ilościową, precyzyjną ocenę powtarzalności napromieniania.

Get Citation
About this article
Title

51 Wyniki kontroli radioterapii techniką zdjęć portalowych dla pacjentek napromienianych techniką box

Journal

Reports of Practical Oncology and Radiotherapy

Issue

Vol 4, No 4 (1999)

Pages

125

Published online

1999-01-01

DOI

10.1016/S1507-1367(99)70050-7

Bibliographic record

Rep Pract Oncol Radiother 1999;4(4):125.

Authors

A. Dąbrowski
P. Kukułowicz
E. Sadowska

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

By "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk, Poland
tel.:+48 58 320 94 94, fax:+48 58 320 94 60, e-mail: journals@viamedica.pl