open access

Vol 1, No 1 (2007)
Review paper
Published online: 2007-09-07
Get Citation

Hiperalgezja opioidowa jako problem w leczeniu bólu. Mechanizmy powstawania, rozpoznanie i leczenie

Zbigniew Zylicz, Małgorzata Krajnik
Medycyna Paliatywna w Praktyce 2007;1(1):16-23.

open access

Vol 1, No 1 (2007)
Review articles
Published online: 2007-09-07

Abstract

Opioidy od dawna stosuje się w celu łagodzenia bólu. Niekiedy jednak ich podawanie prowadzi do narastania tolerancji na ich działanie. I choć zwykle ten problem rozwiązuje się poprzez zwiększenie dawki opioidu, to jednak takie działanie nie jest skuteczne we wszystkich przypadkach. Czasami dawki leków przeciwbólowych muszą być zwiększane bardzo szybko. Jest to prawdopodobnie spowodowane zmianami w receptorach opioidowych, a także w organizacji i działaniu ośrodkowego układu nerwowego. Zmiany te powodują najczęściej ułatwienie przewodnictwa bólowego, co w mniejszym lub większym stopniu osłabia działanie przeciwbólowe tych samych leków. Dotychczas zidentyfikowano kilka takich mechanizmów, ale niewykluczone, że jest ich więcej. Chodzi tu przede wszystkim o zmiany konformacji receptorów opioidowych, a przez to ich działania z receptorów hamujących na pobudzające. Zarówno po dłuższym stosowaniu opioidów, jak i pod wpływem długotrwałego bólu dochodzi do uaktywnienia układu glutaminergicznego (między innymi receptorów NMDA), do zwiększonej syntezy dynorfiny A w rdzeniu kręgowym i prawdopodobnie w wątrobie, a także do zmiany w organizacji pracy komórek On-Off w pniu mózgu. W artykule omówiono sposoby leczenia hiperalgezji opioidowej, które przynajmniej potencjalnie są w stanie znacznie polepszyć skuteczność działania przeciwbólowego opioidów.

Abstract

Opioidy od dawna stosuje się w celu łagodzenia bólu. Niekiedy jednak ich podawanie prowadzi do narastania tolerancji na ich działanie. I choć zwykle ten problem rozwiązuje się poprzez zwiększenie dawki opioidu, to jednak takie działanie nie jest skuteczne we wszystkich przypadkach. Czasami dawki leków przeciwbólowych muszą być zwiększane bardzo szybko. Jest to prawdopodobnie spowodowane zmianami w receptorach opioidowych, a także w organizacji i działaniu ośrodkowego układu nerwowego. Zmiany te powodują najczęściej ułatwienie przewodnictwa bólowego, co w mniejszym lub większym stopniu osłabia działanie przeciwbólowe tych samych leków. Dotychczas zidentyfikowano kilka takich mechanizmów, ale niewykluczone, że jest ich więcej. Chodzi tu przede wszystkim o zmiany konformacji receptorów opioidowych, a przez to ich działania z receptorów hamujących na pobudzające. Zarówno po dłuższym stosowaniu opioidów, jak i pod wpływem długotrwałego bólu dochodzi do uaktywnienia układu glutaminergicznego (między innymi receptorów NMDA), do zwiększonej syntezy dynorfiny A w rdzeniu kręgowym i prawdopodobnie w wątrobie, a także do zmiany w organizacji pracy komórek On-Off w pniu mózgu. W artykule omówiono sposoby leczenia hiperalgezji opioidowej, które przynajmniej potencjalnie są w stanie znacznie polepszyć skuteczność działania przeciwbólowego opioidów.
Get Citation

Keywords

hiperalgezja; opioidy; sensytyzacja; desensytyzacja

About this article
Title

Hiperalgezja opioidowa jako problem w leczeniu bólu. Mechanizmy powstawania, rozpoznanie i leczenie

Journal

Palliative Medicine in Practice

Issue

Vol 1, No 1 (2007)

Article type

Review paper

Pages

16-23

Published online

2007-09-07

Bibliographic record

Medycyna Paliatywna w Praktyce 2007;1(1):16-23.

Keywords

hiperalgezja
opioidy
sensytyzacja
desensytyzacja

Authors

Zbigniew Zylicz
Małgorzata Krajnik

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Czasopismo Medycyna Paliatywna w Praktyce dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl