open access

Vol 1, No 2 (2007)
Review paper
Published online: 2007-10-25
Get Citation

Psychologiczne aspekty bólu i jego leczenia

Krystyna de Walden-Gałuszko
Medycyna Paliatywna w Praktyce 2007;1(2):66-70.

open access

Vol 1, No 2 (2007)
Review articles
Published online: 2007-10-25

Abstract

Koncepcja bólu jako procesu wieloetapowego ułatwia jego zrozumienie i ma praktyczne implikacje. Pierwszy etap odpowiada percepcji zmysłowo-dyskryminacyjnej, drugi - to pojawiający się natychmiast etap przykroœci, trzeci - to etap złożonej odpowiedzi poznawczo-wartoœciującej i związanych z nią reakcji uczuciowych. Etap czwarty odpowiada ekspresji bólu wyrażonej tak zwanym zachowaniem bólowym. Ocena bólu może dotyczyć każdego etapu, poczynając od prostej percepcji po bardziej złożone metody badawcze. Osoby sprawne umysłowo powinny dokonywać tej oceny samodzielnie, natomiast u chorych z zaburzeniami funkcji poznawczych ból powinni oceniać przeszkoleni obserwatorzy posługujący się właśœciwymi narzędziami oceny. Reakcje na ból zależą także od stopnia sprawnośœci umysłowej. Przeżywanie bólu przez osoby sprawne umysłowo zależy od przyjętej strategii radzenia sobie ze stresem. Leczenie bólu poza klasycznym zmniejszeniem czucia bólu polega na zwiększeniu tolerancji na ból przez złagodzenie przykrych reakcji uczuciowych, a także przez edukację, motywowanie do właściwych działań, zmianę postawy wobec stresu. W leczeniu bólu należy brać pod uwagę efekt placebo, warunkowany przez oczekiwania i odruchowoœść warunkową, oraz efekt nocebo, będący psychologicznie uwarunkowaną hiperalgezją. Leki szczególnie często stosowane w leczeniu bólu to opioidy. Ich wpływ na stan psychiczny wyraża się powstaniem zaburzeń œświadomośœci, a także - w ciągu pierwszych 3 dni ustalania dawki - spowolnieniem psychoruchowym przy zachowanej sprawnoœści umysłowej. Opioidy stosowane w leczeniu bólu przewlekłego mogą z czasem doprowadzić do uzależnienia fizycznego (przejawiającego się miernie wyrażonymi dolegliwościami somatycznymi występującymi po nagłym odstawieniu leku), nie doprowadzają jednak do uzależnienia psychicznego i z tego powodu ich długotrwałe podawanie jest bezpieczne.

Abstract

Koncepcja bólu jako procesu wieloetapowego ułatwia jego zrozumienie i ma praktyczne implikacje. Pierwszy etap odpowiada percepcji zmysłowo-dyskryminacyjnej, drugi - to pojawiający się natychmiast etap przykroœci, trzeci - to etap złożonej odpowiedzi poznawczo-wartoœciującej i związanych z nią reakcji uczuciowych. Etap czwarty odpowiada ekspresji bólu wyrażonej tak zwanym zachowaniem bólowym. Ocena bólu może dotyczyć każdego etapu, poczynając od prostej percepcji po bardziej złożone metody badawcze. Osoby sprawne umysłowo powinny dokonywać tej oceny samodzielnie, natomiast u chorych z zaburzeniami funkcji poznawczych ból powinni oceniać przeszkoleni obserwatorzy posługujący się właśœciwymi narzędziami oceny. Reakcje na ból zależą także od stopnia sprawnośœci umysłowej. Przeżywanie bólu przez osoby sprawne umysłowo zależy od przyjętej strategii radzenia sobie ze stresem. Leczenie bólu poza klasycznym zmniejszeniem czucia bólu polega na zwiększeniu tolerancji na ból przez złagodzenie przykrych reakcji uczuciowych, a także przez edukację, motywowanie do właściwych działań, zmianę postawy wobec stresu. W leczeniu bólu należy brać pod uwagę efekt placebo, warunkowany przez oczekiwania i odruchowoœść warunkową, oraz efekt nocebo, będący psychologicznie uwarunkowaną hiperalgezją. Leki szczególnie często stosowane w leczeniu bólu to opioidy. Ich wpływ na stan psychiczny wyraża się powstaniem zaburzeń œświadomośœci, a także - w ciągu pierwszych 3 dni ustalania dawki - spowolnieniem psychoruchowym przy zachowanej sprawnoœści umysłowej. Opioidy stosowane w leczeniu bólu przewlekłego mogą z czasem doprowadzić do uzależnienia fizycznego (przejawiającego się miernie wyrażonymi dolegliwościami somatycznymi występującymi po nagłym odstawieniu leku), nie doprowadzają jednak do uzależnienia psychicznego i z tego powodu ich długotrwałe podawanie jest bezpieczne.
Get Citation

Keywords

ból; psychologia; leczenie przeciwbólowe

About this article
Title

Psychologiczne aspekty bólu i jego leczenia

Journal

Palliative Medicine in Practice

Issue

Vol 1, No 2 (2007)

Article type

Review paper

Pages

66-70

Published online

2007-10-25

Bibliographic record

Medycyna Paliatywna w Praktyce 2007;1(2):66-70.

Keywords

ból
psychologia
leczenie przeciwbólowe

Authors

Krystyna de Walden-Gałuszko

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Czasopismo Medycyna Paliatywna w Praktyce dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl