Inhibitory CDK4/6 w leczeniu starszych chorych na zaawansowanego raka piersi
Streszczenie
Inhibitory kinaz zależnych od cyklin 4 i 6 (CDK4/6) stały się standardem leczenia u chorych na hormonozależnego, HER2-ujemnego (HR+/HER2–) zaawansowanego raka piersi, znacząco wydłużając przeżycie wolne od progresji (PFS, progression-free survival) i całkowite przeżycie (OS, overall survival). Jednak skuteczność i bezpieczeństwo tej terapii u starszych chorych pozostają niedostatecznie zbadane ze względu na ich niewystarczającą reprezentację w badaniach klinicznych.
Dokonano przeglądu literatury oraz analizy wyników badań klinicznych MONALEESA, PALOMA i MONARCH oraz badań real-world data (RWD), koncentrując się na skuteczności i tolerancji inhibitorów CDK4/6 u chorych w wieku ≥ 65 i ≥ 75 lat. Uwzględniono także analizy podgrup oraz porównania między poszczególnymi lekami (rybocyklib, palbocyklib, abemacyklib) pod kątem różnic w profilu toksyczności. Skuteczność leków w zakresie PFS potwierdzono we wszystkich badaniach klinicznych, natomiast w zakresie OS — jedynie w przypadku stosowania rybocyklibu w skojarzeniu z inhibitorami aromatazy i fulwestrantem oraz abemacyklibu w połączeniu z fulwestrantem. Starsi chorzy wykazują większą podatność na toksyczność, w tym neutropenię (rybocyklib, palbocyklib), biegunkę (abemacyklib) oraz wydłużenie odstępu QTc (rybocyklib). Dane RWD wskazują na częstsze przerywanie terapii z powodu działań niepożądanych, szczególnie u chorych w wieku ≥ 75 lat (do 30% przypadków). Terapia inhibitorami CDK4/6 opóźnia konieczność zastosowania chemioterapii średnio o 12–18 miesięcy. Niemniej jednak wyższe wskaźniki toksyczności mogą negatywnie wpływać na jakość życia, podkreślając znaczenie personalizacji terapii.
Personalizacja terapii, monitorowanie działań niepożądanych oraz stosowanie oceny geriatrycznej są kluczowe dla optymalizacji wyników leczenia. Konieczne są dalsze badania obejmujące większą liczbę starszych chorych oraz analiza długoterminowego wpływu terapii na jakość życia.
Słowa kluczowe: rak piersiinhibitory CDK4/6starsi chorzy
Referencje
- Wojciechowska U, Didkowska JA, Barańska K. Krajowy Rejestr Nowotworów. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2022 roku. Ministerstwo Zdrowia, Warszawa 2024.
- Battisti NM, De Glas N, Sedrak MS, et al. Use of cyclin-dependent kinase 4/6 (CDK4/6) inhibitors in older patients with ER-positive HER2-negative breast cancer: Young International Society of Geriatric Oncology review paper. Ther Adv Med Oncol. 2018; 10: 1758835918809610.
- Turner NC, Ro J, André F, et al. PALOMA3 Study Group. Palbociclib in hormone-receptor-positive advanced breast cancer. N Engl J Med. 2015; 373(3): 209–219.
- Verma S, Bartlett CH, Schnell P, et al. Palbociclib in combination with fulvestrant in women with hormone receptor-positive/HER2-negative advanced metastatic breast cancer: detailed safety analysis from a multicenter, randomized, placebo-controlled, phase III study (PALOMA-3). Oncologist. 2016; 21(10): 1165–1175.
- Cristofanilli M, Turner NC, Bondarenko I, et al. Fulvestrant plus palbociclib versus fulvestrant plus placebo for treatment of hormone-receptor-positive, HER2-negative metastatic breast cancer that progressed on previous endocrine therapy (PALOMA-3): final analysis of the multicentre, double-blind, phase 3 randomised controlled trial. Lancet Oncol. 2016; 17(4): 425–439.
- Turner NC, Slamon DJ, Ro J, et al. Overall survival with palbociclib and fulvestrant in advanced breast cancer. N Engl J Med. 2018; 379(20): 1926–1936.
- Finn RS, Martin M, Rugo HS, et al. Palbociclib and letrozole in advanced breast cancer. N Engl J Med. 2016; 375(20): 1925–1936.
- Finn RS, Rugo HS, Dieras VC, et al. Overall survival (OS) with first-line palbociclib plus letrozole (PAL+LET) versus placebo plus letrozole (PBO+LET) in women with estrogen receptor–positive/human epidermal growth factor receptor 2–negative advanced breast cancer (ER+/HER2− ABC): analyses from PALOMA-2. J Clin Oncol. 2022; 40(17_suppl): LBA1003.
- Hortobagyi GN, Stemmer SM, Burris HA, et al. Ribociclib as first-line therapy for hr-positive, advanced breast cancer. N Engl J Med. 2016; 375(18): 1738–1748.
- Hortobagyi GN, Stemmer SM, Burris HA, et al. Updated results from MONALEESA-2, a phase III trial of first-line ribociclib plus letrozole versus placebo plus letrozole in hormone receptor-positive, HER2-negative advanced breast cancer. Ann Oncol. 2018; 29(7): 1541–1547.
- Im SA, Sohn J, Tripathy D, et al. Ribociclib (RIB) + non-steroidal aromatase inhibitor (NSAI) + goserelin in premenopausal Asian women with hormone-receptor-positive (HR+), HER2-negative (HER2–) advanced breast cancer (ABC): results from the randomized phase III MONALEESA-7 study. Annals of Oncology. 2018; 29: ix13.
- Neven P, Fasching PA, Chia S, et al. Phase III randomized study of ribociclib and fulvestrant in hormone receptor-positive, human epidermal growth factor receptor 2-negative advanced breast cancer: MONALEESA-3. J Clin Oncol. 2018; 36(24): 2465–2472.
- Im SA, Lu YS, Bardia A, et al. Overall survival with ribociclib plus endocrine therapy in breast cancer. N Engl J Med. 2019; 381(4): 307–316.
- Lu YS, Im SA, Colleoni M, et al. Updated overall survival of ribociclib plus endocrine therapy versus endocrine therapy alone in pre- and perimenopausal patients with HR+/HER2− advanced breast cancer in MONALEESA-7: a phase III randomized clinical trial. Clinical Cancer Research. 2021; 28(5): 851–859.
- Neven P, Fasching PA, Chia S, et al. Phase III randomized study of ribociclib and fulvestrant in hormone receptor-positive, human epidermal growth factor receptor 2-negative advanced breast cancer: MONALEESA-3. J Clin Oncol. 2018; 36(24): 2465–2472.
- Tolaney SM, Lin NU, Thornton D, et al. Abemaciclib for the treatment of brain metastases (BM) secondary to hormone receptor positive (HR+), HER2 negative breast cancer. J Clin Oncol. 2017; 35(15_suppl): 1019.
- Dickler MN, Tolaney SM, Rugo HS, et al. MONARCH 1, a phase II study of abemaciclib, a CDK4 and CDK6 inhibitor, as a single agent, in patients with refractory HR(+)/HER2(–) metastatic breast cancer. Clin Cancer Res. 2017; 23(17): 5218–5224.
- Sledge GW, Toi M, Neven P, et al. MONARCH 2: abemaciclib in combination with fulvestrant in women with HR+/HER2− advanced breast cancer who had progressed while receiving endocrine therapy. J Clin Oncol. 2017; 35(25): 2875–2884.
- Sledge GW, Toi M, Neven P, et al. The effect of abemaciclib plus fulvestrant on overall survival in hormone receptor-positive, ERBB2-negative breast cancer that progressed on endocrine therapy — MONARCH 2: a randomized clinical trial. JAMA Oncol. 2020; 6(1): 116–124.
- Goetz MP, André V, Johnston SRD, et al. MONARCH 3: abemaciclib as initial therapy for advanced breast cancer. J Clin Oncol. 2017; 35(32): 3638–3646.
- Goetz MP, Toi M, Huober J, et al. MONARCH 3 final PFS: a randomized study of abemaciclib as initial therapy for advanced breast cancer. NPJ Breast Cancer. 2019; 5(8): 5–727.
- Rugo HS, Turner NC, Finn RS, et al. Palbociclib plus endocrine therapy in older women with HR+/HER2- advanced breast cancer: a pooled analysis of randomised PALOMA clinical studies. Eur J Cancer. 2018; 101: 123–133.
- Goetz MP, Okera M, Wildiers H, et al. Safety and efficacy of abemaciclib plus endocrine therapy in older patients with hormone receptor-positive/human epidermal growth factor receptor 2-negative advanced breast cancer: an age-specific subgroup analysis of MONARCH 2 and 3 trials. Breast Cancer Res Treat. 2021; 186(2): 417–428.
- Hart L, Im SA, Tolaney S, et al. Abstract PS02-01: efficacy, safety, and quality of life with ribociclib + endocrine therapy in elderly patients with HR+/HER2– advanced breast cancer across the MONALEESA-2, -3, and -7 trials. Cancer Res. 2024; 84(Suppl. 9): PS02-01-PS02–01.
- Fasching PA, Decker T, Guderian G, et al. Real-world effectiveness of ribociclib + aromatase inhibitor, or endocrine monotherapy, or chemotherapy as first-line treatment in postmenopausal women with HR-positive, HER2-negative locally advanced or metastatic breast cancer: The RIBANNA study. Ann Oncol. 2018; 29: viii89.
- Ring A, Karuturi M, Smyth EN, et al. Real-world analysis of clinical and demographic characteristics, treatment patterns, and outcomes in predominantly older patients with HR+/HER2– metastatic breast cancer receiving abemaciclib in routine clinical practice. Drugs Real World Outcomes. 2023; 10(4): 589–603.
