open access

Vol 5, No 6 (2010)
Young Cardiology
Published online: 2011-03-22
Get Citation

Ocena wpływu hormonalnej terapii zastępczej na występowanie choroby wieńcowej po 8 latach obserwacji

Paweł Stachowiak, Barbara Jastrzębska, Olga Motyl, Magdalena Michalska, Kamila Kardyńska, Magdalena Pelczarska, Izabela Bielińska, Krzysztof Przybycień
Folia Cardiologica Excerpta 2010;5(6):388-393.

open access

Vol 5, No 6 (2010)
Young Cardiology
Published online: 2011-03-22

Abstract

Wstęp: Z roku na rok coraz więcej wiadomo na temat terapii hormonalnej w okresie menopauzy, jednak nadal budzi ona spore kontrowersje. W ostatnich latach obserwuje się tendencję do odwrotu od stosowania hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Jest ona spowodowana między innymi publikacjami Heart and Estrogen/progestin Replacement Study (HERS) i Women’s Health Initiative (WHI) czy przerwaniem badania Women’s International Study of Long Duration Oestrogen after Menoupause (WISDOM), w których zwraca się uwagę nie na zalety tej terapii, lecz na występowanie objawów ubocznych w układzie sercowo-naczyniowym. Hormonalna terapia zastępcza, jak każdy rodzaj leczenia, wywołuje objawy uboczne. Informacje o zwiększonym ryzyku chorób układu sercowo-naczyniowego w trakcie HTZ pochodzą z badań przeprowadzonych w grupach kobiet po 60. roku życia, co czyni je nie do końca obiektywnymi. Estrogeny należy stosować przede wszystkim u kobiet zdecydowanie młodszych (ok. 50. rż.), gdyż to właśnie w tej grupie obserwuje się nasilone objawy naczynioruchowe oraz ogólnie mniejsze ryzyko powikłań w układzie sercowo-naczyniowym niż u kobiet po 60. roku życia, głównie z powodu lepszego stanu naczyń i braku rozwiniętych procesów aterogennych. Celem pracy była ocena wpływu HTZ na występowanie choroby wieńcowej w okresie 8 lat obserwacji oraz porównanie zmian czynników ryzyka w grupie kobiet stosujących HTZ i w grupie niestosującej tego typu leczenia.
Materiał i metody: Analizie poddano dane 353 kobiet urodzonych w 1951 roku zebrane podczas badań u lekarzy rodzinnych oraz w Klinice Kardiologii w Szczecinie w 2001 roku i porównano je z wynikami uzyskanymi w trakcie badań przeprowadzonych po upływie 8 lat. Punktem końcowym było udokumentowane stwierdzenie choroby wieńcowej u kobiet w 2009 roku. Do obliczeń jakościowych wykorzystano test c2, zaś do ilościowych test t-Studenta.
Wyniki: Po wykluczeniach do badania włączono 187 kobiet, 103 stosowało HTZ, 84 nie korzystało z tej formy terapii. Wśród kobiet poddawanych HTZ u 7 (6,8%) po 8 latach stwierdzono chorobę wieńcową. Spośród tych, które nie stosowały terapii, choroba wieńcowa wystąpiła u 2 osób (2,38%).
Wnioski: Zaobserwowano częstsze występowanie choroby wieńcowej po 8 latach obserwacji u kobiet poddanych HTZ, jednak różnica nie jest istotna statystycznie. Nie można stwierdzić,że HTZ stosowana przez kobiety w wieku okołomenopauzalnym wpływa na rozwój choroby wieńcowej, przynajmniej w ciągu 8 lat obserwacji. Jednocześnie nie można wykluczyć, że HTZ nie będzie oddziaływała na rozwój choroby wieńcowej u tych pacjentek w następnych latach obserwacji.
(Folia Cardiologica Excerpta 2010; 5, 6: 388–393)

Abstract

Wstęp: Z roku na rok coraz więcej wiadomo na temat terapii hormonalnej w okresie menopauzy, jednak nadal budzi ona spore kontrowersje. W ostatnich latach obserwuje się tendencję do odwrotu od stosowania hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Jest ona spowodowana między innymi publikacjami Heart and Estrogen/progestin Replacement Study (HERS) i Women’s Health Initiative (WHI) czy przerwaniem badania Women’s International Study of Long Duration Oestrogen after Menoupause (WISDOM), w których zwraca się uwagę nie na zalety tej terapii, lecz na występowanie objawów ubocznych w układzie sercowo-naczyniowym. Hormonalna terapia zastępcza, jak każdy rodzaj leczenia, wywołuje objawy uboczne. Informacje o zwiększonym ryzyku chorób układu sercowo-naczyniowego w trakcie HTZ pochodzą z badań przeprowadzonych w grupach kobiet po 60. roku życia, co czyni je nie do końca obiektywnymi. Estrogeny należy stosować przede wszystkim u kobiet zdecydowanie młodszych (ok. 50. rż.), gdyż to właśnie w tej grupie obserwuje się nasilone objawy naczynioruchowe oraz ogólnie mniejsze ryzyko powikłań w układzie sercowo-naczyniowym niż u kobiet po 60. roku życia, głównie z powodu lepszego stanu naczyń i braku rozwiniętych procesów aterogennych. Celem pracy była ocena wpływu HTZ na występowanie choroby wieńcowej w okresie 8 lat obserwacji oraz porównanie zmian czynników ryzyka w grupie kobiet stosujących HTZ i w grupie niestosującej tego typu leczenia.
Materiał i metody: Analizie poddano dane 353 kobiet urodzonych w 1951 roku zebrane podczas badań u lekarzy rodzinnych oraz w Klinice Kardiologii w Szczecinie w 2001 roku i porównano je z wynikami uzyskanymi w trakcie badań przeprowadzonych po upływie 8 lat. Punktem końcowym było udokumentowane stwierdzenie choroby wieńcowej u kobiet w 2009 roku. Do obliczeń jakościowych wykorzystano test c2, zaś do ilościowych test t-Studenta.
Wyniki: Po wykluczeniach do badania włączono 187 kobiet, 103 stosowało HTZ, 84 nie korzystało z tej formy terapii. Wśród kobiet poddawanych HTZ u 7 (6,8%) po 8 latach stwierdzono chorobę wieńcową. Spośród tych, które nie stosowały terapii, choroba wieńcowa wystąpiła u 2 osób (2,38%).
Wnioski: Zaobserwowano częstsze występowanie choroby wieńcowej po 8 latach obserwacji u kobiet poddanych HTZ, jednak różnica nie jest istotna statystycznie. Nie można stwierdzić,że HTZ stosowana przez kobiety w wieku okołomenopauzalnym wpływa na rozwój choroby wieńcowej, przynajmniej w ciągu 8 lat obserwacji. Jednocześnie nie można wykluczyć, że HTZ nie będzie oddziaływała na rozwój choroby wieńcowej u tych pacjentek w następnych latach obserwacji.
(Folia Cardiologica Excerpta 2010; 5, 6: 388–393)
Get Citation

Keywords

choroba wieńcowa; hormonalna terapia zastępcza; menopauza

About this article
Title

Ocena wpływu hormonalnej terapii zastępczej na występowanie choroby wieńcowej po 8 latach obserwacji

Journal

Folia Cardiologica

Issue

Vol 5, No 6 (2010)

Pages

388-393

Published online

2011-03-22

Bibliographic record

Folia Cardiologica Excerpta 2010;5(6):388-393.

Keywords

choroba wieńcowa
hormonalna terapia zastępcza
menopauza

Authors

Paweł Stachowiak
Barbara Jastrzębska
Olga Motyl
Magdalena Michalska
Kamila Kardyńska
Magdalena Pelczarska
Izabela Bielińska
Krzysztof Przybycień

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl