dostęp otwarty

Tom 16, Nr 3 (2019)
Z pogranicza kardiologii
Opublikowany online: 2019-09-24
Pobierz cytowanie

Wpływ smogu (zanieczyszczonego powietrza) na choroby układu sercowo-naczyniowego

Jerzy Głuszek, Teresa Maria Kosicka
DOI: 10.5603/ChSiN.2019.0030
·
Choroby Serca i Naczyń 2019;16(3):201-206.

dostęp otwarty

Tom 16, Nr 3 (2019)
Z pogranicza kardiologii
Opublikowany online: 2019-09-24

Streszczenie

Od kilkudziesięciu lat wiadomo, że smog (zanieczyszczenie powietrza) istotnie zwiększa śmiertelność osób narażonych na jego wdychanie. Natomiast stosunkowo niedawno wykazano, że śmiertelność ta wiąże się nie tylko z chorobami układu oddechowego, lecz także w dużej mierze ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. Zanieczyszczenie powietrza jest wywołane pyłami o wielkości od 0,1 do 10 μm oraz gazami, takimi jak tlenek węgla, dwutlenek siarki i azotu oraz ozon. Dowiedziono, że wzrost stężenia pyłów (zwłaszcza PM2,5) jest odpowiedzialny za zwiększone ryzyko niedokrwiennej choroby serca oraz (razem z powyższymi gazami) za niewydolność serca. Zanieczyszczenie powietrza może także zwiększać insulinooporność i częstość zachorowania na cukrzycę typu 2. Podejrzewa się, że nasilenie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego, a także wzrost ciśnienia tętniczego pojawiające się w wyniku zanieczyszczenia powietrza mogą odpowiadać za schorzenia układu sercowo-naczyniowego u osób narażonych na wdychanie tych zanieczyszczeń.

Streszczenie

Od kilkudziesięciu lat wiadomo, że smog (zanieczyszczenie powietrza) istotnie zwiększa śmiertelność osób narażonych na jego wdychanie. Natomiast stosunkowo niedawno wykazano, że śmiertelność ta wiąże się nie tylko z chorobami układu oddechowego, lecz także w dużej mierze ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. Zanieczyszczenie powietrza jest wywołane pyłami o wielkości od 0,1 do 10 μm oraz gazami, takimi jak tlenek węgla, dwutlenek siarki i azotu oraz ozon. Dowiedziono, że wzrost stężenia pyłów (zwłaszcza PM2,5) jest odpowiedzialny za zwiększone ryzyko niedokrwiennej choroby serca oraz (razem z powyższymi gazami) za niewydolność serca. Zanieczyszczenie powietrza może także zwiększać insulinooporność i częstość zachorowania na cukrzycę typu 2. Podejrzewa się, że nasilenie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego, a także wzrost ciśnienia tętniczego pojawiające się w wyniku zanieczyszczenia powietrza mogą odpowiadać za schorzenia układu sercowo-naczyniowego u osób narażonych na wdychanie tych zanieczyszczeń.

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, zanieczyszczenie powietr

Informacje o artykule
Tytuł

Wpływ smogu (zanieczyszczonego powietrza) na choroby układu sercowo-naczyniowego

Czasopismo

Choroby Serca i Naczyń

Numer

Tom 16, Nr 3 (2019)

Strony

201-206

Data publikacji on-line

2019-09-24

DOI

10.5603/ChSiN.2019.0030

Rekord bibliograficzny

Choroby Serca i Naczyń 2019;16(3):201-206.

Słowa kluczowe

choroba niedokrwienna serca
niewydolność serca
zaburzenia rytmu serca
zanieczyszczenie powietr

Autorzy

Jerzy Głuszek
Teresa Maria Kosicka

Referencje (49)
  1. Brook RD, Newby DE, Rajagopalan S. The Global Threat of Outdoor Ambient Air Pollution to Cardiovascular Health: Time for Intervention. JAMA Cardiol. 2017; 2(4): 353–354.
  2. Mazurek H. Smog – zagrożenie dla zdrowia czy moda na ekologię? ITEM Publishing Sp z o.o. Sp.k., Warszawa 2018.
  3. LOGAN WPD. Mortality in the London fog incident, 1952. Lancet. 1953; 1(6755): 336–338.
  4. Stanek LW, Brown JS, Stanek J, et al. Air pollution toxicology--a brief review of the role of the science in shaping the current understanding of air pollution health risks. Toxicol Sci. 2011; 120 Suppl 1: S8–27.
  5. Samoli E, Peng R, Ramsay T, et al. Acute effects of ambient particulate matter on mortality in Europe and North America: results from the APHENA study. Environ Health Perspect. 2008; 116(11): 1480–1486.
  6. Nawrot TS, Perez L, Künzli N, et al. Public health importance of triggers of myocardial infarction: a comparative risk assessment. Lancet. 2011; 377(9767): 732–740.
  7. Sarnat JA, Schwartz J, Suh HH, et al. Fine particulate air pollution and mortality in 20 U.S. cities, 1987-1994. N Engl J Med. 2000; 343(24): 1742–1749.
  8. Shah ASV, Langrish JP, Nair H, et al. Global association of air pollution and heart failure: a systematic review and meta-analysis. Lancet. 2013; 382(9897): 1039–1048.
  9. Newell K, Kartsonaki C, Lam KB, et al. Cardiorespiratory health effects of particulate ambient air pollution exposure in low-income and middle-income countries: a systematic review and meta-analysis. Lancet Planet Health. 2017; 1(9): e368–e380.
  10. Xie W, Li G, Zhao D, et al. Relationship between fine particulate air pollution and ischaemic heart disease morbidity and mortality. Heart. 2015; 101(4): 257–263.
  11. Atkinson RW, Kang S, Anderson HR, et al. Epidemiological time series studies of PM2.5 and daily mortality and hospital admissions: a systematic review and meta-analysis. Thorax. 2014; 69(7): 660–665.
  12. Dockery DW, Pope CA, Xu X, et al. An association between air pollution and mortality in six U.S. cities. N Engl J Med. 1993; 329(24): 1753–1759.
  13. Pope CA, Burnett RT, Thun MJ, et al. Lung cancer, cardiopulmonary mortality, and long-term exposure to fine particulate air pollution. JAMA. 2002; 287(9): 1132–1141.
  14. Beelen R, Raaschou-Nielsen O, Stafoggia M, et al. Effects of long-term exposure to air pollution on natural-cause mortality: an analysis of 22 European cohorts within the multicentre ESCAPE project. Lancet. 2014; 383(9919): 785–795.
  15. Cohen AJ, Brauer M, Burnett R, et al. Estimates and 25-year trends of the global burden of disease attributable to ambient air pollution: an analysis of data from the Global Burden of Diseases Study 2015. Lancet. 2017; 389(10082): 1907–1918.
  16. Song C, He J, Wu L, et al. Health burden attributable to ambient PM in China. Environ Pollut. 2017; 223: 575–586.
  17. Puett RC, Hart JE, Yanosky JD, et al. Chronic particulate exposure, mortality, and coronary heart disease in the nurses' health study. Am J Epidemiol. 2008; 168(10): 1161–1168.
  18. Miller KA, Siscovick DS, Sheppard L, et al. Long-term exposure to air pollution and incidence of cardiovascular events in women. N Engl J Med. 2007; 356(5): 447–458.
  19. Landrigan PJ, Fuller R, Acosta NJR, et al. The Lancet Commission on pollution and health. Lancet. 2018; 391(10119): 462–512.
  20. Pope CA, Burnett RT, Thurston GD, et al. Cardiovascular mortality and long-term exposure to particulate air pollution: epidemiological evidence of general pathophysiological pathways of disease. Circulation. 2004; 109(1): 71–77.
  21. Atkinson RW, Carey IM, Kent AJ, et al. Long-term exposure to outdoor air pollution and incidence of cardiovascular diseases. Epidemiology. 2013; 24(1): 44–53.
  22. Lambrechtsen J, Gerke O, Egstrup K, et al. The relation between coronary artery calcification in asymptomatic subjects and both traditional risk factors and living in the city centre: a DanRisk substudy. J Intern Med. 2012; 271(5): 444–450.
  23. Madrigano J, Kloog I, Goldberg R, et al. Long-term exposure to PM2.5 and incidence of acute myocardial infarction. Environ Health Perspect. 2013; 121(2): 192–196.
  24. Wellenius GA, Burger MR, Coull BA, et al. Ambient air pollution and the risk of acute ischemic stroke. Arch Intern Med. 2012; 172(3): 229–234.
  25. Adar SD, Sheppard L, Vedal S, et al. Fine particulate air pollution and the progression of carotid intima-medial thickness: a prospective cohort study from the multi-ethnic study of atherosclerosis and air pollution. PLoS Med. 2013; 10(4): e1001430.
  26. Dockery D, Luttmann-Gibson H, Rich D, et al. Association of Air Pollution with Increased Incidence of Ventricular Tachyarrhythmias Recorded by Implanted Cardioverter Defibrillators. Environmental Health Perspectives. 2005; 113(6): 670–674.
  27. He F, Shaffer ML, Rodriguez-Colon S, et al. Acute effects of fine particulate air pollution on cardiac arrhythmia: the APACR study. Environ Health Perspect. 2011; 119(7): 927–932.
  28. Kim IS, Yang PS, Lee J, et al. Long-term exposure of fine particulate matter air pollution and incydent atrial fibrillation in the general population: A natiowide cohort study. Int J Cardiol. 2018.
  29. Brook RD, Xu X, Bard RL, et al. Reduced metabolic insulin sensitivity following sub-acute exposures to low levels of ambient fine particulate matter air pollution. Sci Total Environ. 2013; 448: 66–71.
  30. Thiering E, Cyrys J, Kratzsch J, et al. Long-term exposure to traffic-related air pollution and insulin resistance in children: results from the GINIplus and LISAplus birth cohorts. Diabetologia. 2013; 56(8): 1696–1704.
  31. Pearson JF, Bachireddy C, Shyamprasad S, et al. Association between fine particulate matter and diabetes prevalence in the U.S. Diabetes Care. 2010; 33(10): 2196–2201.
  32. Weinmayr G, Hennig F, Fuks K, et al. Heinz Nixdorf Recall Investigator Group. Long-term exposure to fine particulate matter and incidence of type 2 diabetes mellitus in a cohort study: effects of total and traffic-specific air pollution. Environ Health. 2015; 14: 53.
  33. Brook RD, Xu X, Bard RL, et al. Reduced metabolic insulin sensitivity following sub-acute exposures to low levels of ambient fine particulate matter air pollution. Sci Total Environ. 2013; 448: 66–71.
  34. Jacobs L, Emmerechts J, Hoylaerts MF, et al. Traffic air pollution and oxidized LDL. PLoS One. 2011; 6(1): e16200.
  35. Li R, Kou X, Geng H, et al. Effect of ambient PM(2.5) on lung mitochondrial damage and fusion/fission gene expression in rats. Chem Res Toxicol. 2015; 28(3): 408–418.
  36. Jin X, Xue B, Zhou Q, et al. Mitochondrial damage mediated by ROS incurs bronchial epithelial cell apoptosis upon ambient PM exposure. J Toxicol Sci. 2018; 43(2): 101–111.
  37. Soukup JM, Becker S. Human alveolar macrophage responses to air pollution particulates are associated with insoluble components of coarse material, including particulate endotoxin. Toxicol Appl Pharmacol. 2001; 171(1): 20–26.
  38. Kerr R, Stirling D, Ludlam CA. Interleukin 6 and haemostasis. Br J Haematol. 2001; 115(1): 3–12.
  39. Wassmann S, Stumpf M, Strehlow K, et al. Interleukin-6 induces oxidative stress and endothelial dysfunction by overexpression of the angiotensin II type 1 receptor. Circ Res. 2004; 94(4): 534–541.
  40. Zanobetti A, Luttmann-Gibson H, Horton ES, et al. Brachial artery responses to ambient pollution, temperature, and humidity in people with type 2 diabetes: a repeated-measures study. Environ Health Perspect. 2014; 122(3): 242–248.
  41. Cong X, Xu X, Xu L, et al. Elevated biomarkers of sympatho-adrenomedullary activity linked to e-waste air pollutant exposure in preschool children. Environ Int. 2018; 115: 117–126.
  42. Barbosa CM, Terra-Filho M, Albuquerque AL, et al. Burnt Sugarcane Harvesting – Cardiovascular Effects on a Group of Healthy Workers, Brazil. PLoS One. 2012; 7(9): e46142.
  43. Coogan PF, White LF, Jerrett M, et al. Air pollution and incidence of hypertension and diabetes mellitus in black women living in Los Angeles. Circulation. 2012; 125(6): 767–772.
  44. Chen H, Burnett RT, Kwong JC, et al. Spatial association between ambient fine particulate matter and incident hypertension. Circulation. 2014; 129(5): 562–569.
  45. Mendez R, Zheng Ze, Fan Z, et al. Exposure to fine airborne particulate matter induces macrophage infiltration, unfolded protein response, and lipid deposition in white adipose tissue. Am J Transl Res. 2013; 5(2): 224–234.
  46. Li W, Dorans KS, Wilker EH, et al. Residential proximity to major roadways, fine particulate matter, and adiposity: The framingham heart study. Obesity (Silver Spring). 2016; 24(12): 2593–2599.
  47. Liu C, Bai Y, Xu X, et al. Exaggerated effects of particulate matter air pollution in genetic type II diabetes mellitus. Part Fibre Toxicol. 2014; 11: 27.
  48. Sun Q, Yue P, Deiuliis JA, et al. Ambient air pollution exaggerates adipose inflammation and insulin resistance in a mouse model of diet-induced obesity. Circulation. 2009; 119(4): 538–546.
  49. Semmler-Behnke M, Takenaka S, Fertsch S, et al. Efficient elimination of inhaled nanoparticles from the alveolar region: evidence for interstitial uptake and subsequent reentrainment onto airways epithelium. Environ Health Perspect. 2007; 115(5): 728–733.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k. ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.: +48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60,  e-mail: viamedica@viamedica.pl