dostęp otwarty

Tom 18, Nr 4 (2014)
Artykuły redakcyjne
Opublikowany online: 2015-03-25
Pobierz cytowanie

Patogeneza i terapia nadciśnienia tętniczego opornego na terapię hipotensyjną w przebiegu obturacyjnego bezdechu sennego. Rola aldosteronu

Jerzy Głuszek, Teresa Kosicka
Nadciśnienie tętnicze 2014;18(4):173-181.

dostęp otwarty

Tom 18, Nr 4 (2014)
Artykuły redakcyjne
Opublikowany online: 2015-03-25

Streszczenie

Nadciśnienie tętnicze oporne na terapię rozpoznaje się u tych chorych, u których podawanie trzech leków hipotensyjnych, w tym diuretyku, w optymalnych dawkach nie powoduje normalizacji ciśnienia tętniczego. Ostatnie badania wykazały, że nadciśnienie tętnicze oporne na terapię nie jest schorzeniem sporadycznym, lecz występuje u około 12–15% wszystkich chorych z nadciśnieniem tętniczym. Najczęstszą, bo w 60–80%, przyczyną oporności na terapię nadciśnienia tętniczego jest obturacyjny bezdech senny (OSA, obstructive sleep apnea). Patogeneza nadciśnienia tętniczego u chorych z OSA jest złożona. Bardzo ważną przyczyną jest wzmożone napięcie układu sympatycznego wywołane powtarzającymi się bezdechami. Kolejnymi czynnikami są stres oksydacyjny i przewlekły stan zapalny, jaki towarzyszy OSA. Przewlekły stan zapalny, jak wykazano w wielu pracach, może prowadzić do rozwoju nadciśnienia. W przebiegu OSA wykazano wzmożoną aktywność układu renina–angiotensyna–aldosteron (RAA) oraz upośledzenie czynności śródbłonka. Zmniejszone przesączenie kłębuszkowe prowadzi do postępującej niewydolności nerek, a to z kolei powoduje wzrost ciśnienia tętniczego. Ostatnio zwrócono uwagę na stosunkowo częste (w 20–30%) występowanie podwyższonego stężenia aldosteronu u chorych z OSA. Kilku autorów wykazało, że wzrost stężenia aldosteronu w surowicy krwi koreluje z nasileniem objawów OSA. Nadmiar aldosteronu w połączeniu z dietą wysokosodową prowadzi do zatrzymania wody w ustroju, obrzęku śluzówek gardła i upośledzenia drożności dróg oddechowych.

W terapii nadciśnienia tętniczego w przebiegu OSA należy zwrócić uwagę na częstą u tych chorych redukcję nadwagi oraz stosowanie diety z ograniczeniem soli kuchennej. Stosowanie protezy powietrznej najczęściej nieznacznie tylko obniża dobowe ciśnienie tętnicze. W terapii farmakologicznej stosuje się inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany, leki z grupy antagonistów wapnia oraz diuretyki (tiazydy, indapamid lub furosemid). Niektórzy autorzy z powodzeniem stosowali jako kolejne leki beta- lub alfa-adrenolityki. Najbardziej jednak skuteczne jest dodanie antagonistów aldosteronu. Leki te bardziej obniżają ciśnienie tętnicze niż inne grupy leków hipotensyjnych i są skuteczne w obniżaniu ciśnienia również u chorych z prawidłowym stężeniem aldosteronu w surowicy krwi. Gaddam i wsp. wykazali ponadto, że istotnie zmniejszają liczbę bezdechów sennych.

Streszczenie

Nadciśnienie tętnicze oporne na terapię rozpoznaje się u tych chorych, u których podawanie trzech leków hipotensyjnych, w tym diuretyku, w optymalnych dawkach nie powoduje normalizacji ciśnienia tętniczego. Ostatnie badania wykazały, że nadciśnienie tętnicze oporne na terapię nie jest schorzeniem sporadycznym, lecz występuje u około 12–15% wszystkich chorych z nadciśnieniem tętniczym. Najczęstszą, bo w 60–80%, przyczyną oporności na terapię nadciśnienia tętniczego jest obturacyjny bezdech senny (OSA, obstructive sleep apnea). Patogeneza nadciśnienia tętniczego u chorych z OSA jest złożona. Bardzo ważną przyczyną jest wzmożone napięcie układu sympatycznego wywołane powtarzającymi się bezdechami. Kolejnymi czynnikami są stres oksydacyjny i przewlekły stan zapalny, jaki towarzyszy OSA. Przewlekły stan zapalny, jak wykazano w wielu pracach, może prowadzić do rozwoju nadciśnienia. W przebiegu OSA wykazano wzmożoną aktywność układu renina–angiotensyna–aldosteron (RAA) oraz upośledzenie czynności śródbłonka. Zmniejszone przesączenie kłębuszkowe prowadzi do postępującej niewydolności nerek, a to z kolei powoduje wzrost ciśnienia tętniczego. Ostatnio zwrócono uwagę na stosunkowo częste (w 20–30%) występowanie podwyższonego stężenia aldosteronu u chorych z OSA. Kilku autorów wykazało, że wzrost stężenia aldosteronu w surowicy krwi koreluje z nasileniem objawów OSA. Nadmiar aldosteronu w połączeniu z dietą wysokosodową prowadzi do zatrzymania wody w ustroju, obrzęku śluzówek gardła i upośledzenia drożności dróg oddechowych.

W terapii nadciśnienia tętniczego w przebiegu OSA należy zwrócić uwagę na częstą u tych chorych redukcję nadwagi oraz stosowanie diety z ograniczeniem soli kuchennej. Stosowanie protezy powietrznej najczęściej nieznacznie tylko obniża dobowe ciśnienie tętnicze. W terapii farmakologicznej stosuje się inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany, leki z grupy antagonistów wapnia oraz diuretyki (tiazydy, indapamid lub furosemid). Niektórzy autorzy z powodzeniem stosowali jako kolejne leki beta- lub alfa-adrenolityki. Najbardziej jednak skuteczne jest dodanie antagonistów aldosteronu. Leki te bardziej obniżają ciśnienie tętnicze niż inne grupy leków hipotensyjnych i są skuteczne w obniżaniu ciśnienia również u chorych z prawidłowym stężeniem aldosteronu w surowicy krwi. Gaddam i wsp. wykazali ponadto, że istotnie zmniejszają liczbę bezdechów sennych.

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

nadciśnienie tętnicze oporne na terapię, obturacyjny bezdech senny, aldosteron, antagoniści aldosteronu

Informacje o artykule
Tytuł

Patogeneza i terapia nadciśnienia tętniczego opornego na terapię hipotensyjną w przebiegu obturacyjnego bezdechu sennego. Rola aldosteronu

Czasopismo

Arterial Hypertension

Numer

Tom 18, Nr 4 (2014)

Strony

173-181

Data publikacji on-line

2015-03-25

Rekord bibliograficzny

Nadciśnienie tętnicze 2014;18(4):173-181.

Słowa kluczowe

nadciśnienie tętnicze oporne na terapię
obturacyjny bezdech senny
aldosteron
antagoniści aldosteronu

Autorzy

Jerzy Głuszek
Teresa Kosicka

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

Czasopismo Nadciśnienie Tętnicze dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl