English Polski
Vol 20 (2022): Continuous Publishing
Review paper
Published online: 2022-03-09

open access

Page views 3120
Article views/downloads 1656
Get Citation

Connect on Social Media

Connect on Social Media

Cognitive behavioral therapy of female sexual pain dysfunctions

Jolanta Gniatkowska-Rutkowska1, Patrycja Satkiewicz2
Journal of Sexual and Mental Health 2022;20:37-48.

Abstract

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie seksualnych dysfunkcji b lowych u kobiet na przykładzie diagnozy pochwicy i dyspareunii: definicji, r żnicowania dysfunkcji, charakterystyki na podstawie klasyfikacji ICD-10 i ICD-11 oraz leczenia. W niniejszym przeglądzie przedstawiono podejście do leczenia psychoterapeutycznego przy zastosowaniu wybranych metod i technik terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) oraz metod opartych na uważności (mindfulness) w kompleksowym postępowaniu terapeutycznym w przypadku diagnozy dysfunkcji seksualnej kobiet. Autorki zaprezentują odniesienie do teorii oraz metod pracy terapeutycznej wymienionych dysfunkcji, zwracając uwagę na konieczność edukacji seksualnej i uwzględnienie perspektywy partnerskiej. Seksualność stanowi nieodłączną część życia człowieka i odgrywa w nim ważną rolę, determinuje jego jakość i wpływa na inne sfery funkcjonowania, a seksualne dysfunkcje b lowe uniemożliwiają wielu kobietom nie tylko czerpanie satysfakcji z kontakt w intymnych, ale r wnież często stanowią blokadę do zawarcia szczęśliwych związk w i starania się o potomstwo.

Article available in PDF format

View PDF (Polish) Download PDF file

References

  1. Izdebski Z. Seksualność Polaków na początku XXI wieku. Studium badawcze. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012.
  2. Durna G, Ülbe S, Dirik G. Kadında Cinsel İşlev Bozukluğunun Tedavisinde Bilinçli Farkındalık Temelli Müdahaleler: Sistematik Bir Derleme. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry. 2020; 12(1): 72–90.
  3. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD- 10. Badawcze kryteria diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius” Instytut Psychiatrii i Neurologii, 1998 r.
  4. Gaebel W, Zielasek J, Reed G. Mental and Behavioural Disorders in the ICD-11: Concepts, Methodologies, and Current Status. Psychiatria Polska. 2017; 51(2): 169–195.
  5. Jąderek I, Lew-Starowicz M. Zmiany w diagnostyce dysfunkcji seksualnych kobiet w klasyfikacji ICD-11. Przegląd Seksuologiczny 2:2-11. ; 2018.
  6. Kossat J. Seksualność. Elsevier Urban&Partner 2019.
  7. Drosdzol-Cop A, Stojko R, Skowronek K, et al. Zaburzenia seksualne kobiet związane z bólem. Forum Położnictwa i Ginekologii. 2020; 55: 2020.
  8. Kryteria diagnostyczne z DSM-5. Edra Urban&Partner 2013.
  9. Lahaie MA, Boyer SC, Amsel R, et al. Vaginismus: a review of the literature on the classification/diagnosis, etiology and treatment. Womens Health (Lond). 2010; 6(5): 705–719.
  10. Bancroft J. Seksualność człowieka. Elsevier Urban&Partner 2011.
  11. Rawińska M. Zaburzenia seksualne a psychoterapii poznawczo-behawioralna. PZWL, Warszawa 2019: 17–36.
  12. Kuile Mt, Both S, Lankveld Jv. Cognitive Behavioral Therapy for Sexual Dysfunctions in Women. Psychiatric Clinics of North America. 2010; 33(3): 595–610.
  13. Kitłowska M. Założenia psychoterapii poznawczo — behawioralnej. In: Rawińska M. ed. Zaburzenia seksualne a psychoterapii poznawczo — behawioralna. PZWL, Warszawa 2019: 3–15.
  14. Stephenson KR, Kerth J. Effects of Mindfulness-Based Therapies for Female Sexual Dysfunction: A Meta-Analytic Review. J Sex Res. 2017; 54(7): 832–849.
  15. Bilejczyk A, Bilejczyk A, Pogorzelska M. Psychoterapia zespołów bólowych u kobiet. In: Rawińska MA, Bilejczyk A, Pogorzelska M. ed. Zaburzenia seksualne a psychoterapii poznawczo-behawioralna. PZWL, Warszawa 2019: 289–310.
  16. Popiel A, Pragłowska E. Psychoterapia poznawczo behawioralna. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Paradygmat 2008.
  17. Barlow D. Causes of sexual dysfunction: The role of anxiety and cognitive interference. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 1986; 54(2): 140–148.
  18. Kane L, Dawson SJ, Shaughnessy K. A review of experimental research on anxiety and sexual arousal: Implications for the treatment of sexual dysfunction using cognitive behavioral therapy. Journal of Experimental Psychopathology. 2019: 1–24.
  19. Nobre PJ, Pinto-Gouveia J. Emotions during sexual activity: differences between sexually functional and dysfunctional men and women. Arch Sex Behav. 2006; 35(4): 491–499.
  20. Oettingen J. Dysfunkcje seksualne — podejście oparte na teorii poznawczej. Seksuologia Polska. 2013 ; 11(2): 68–75.
  21. Chatzipentidis K. Zastosowanie biblioterapii w leczeniu zaburzeń seksualnych. Doniesienia z wybranych badań. Przegląd Biblioterapeutyczny. 2014; IV.
  22. Mintz LB, Balzer AM, Zhao X, et al. Bibliotherapy for low sexual desire: evidence for effectiveness. J Couns Psychol. 2012; 59(3): 471–478.
  23. van Lankveld J, Everaerd W, Grotjohann I. Cognitive-behavioral Bibliotherapy for Sexual Dysfunctions in Heterosexual Couples: A Randomized Waiting-list Controlled Clinical Trial in the Netherlands. The Journal of Sex Research . 2001; 38(1): 51–67.
  24. Nobre PJ, Pinto-Gouveia J. Cognitive and emotional predictors of female sexual dysfunctions: preliminary findings. J Sex Marital Ther. 2008; 34(4): 325–342.
  25. Nobre J. Pedro, Pinto-Gouveia Jose, Cognitive Schemas Associated with Negative Sexual Events: A Comparison of Men and Women with and Without Sexual Dysfunction, Arch Sex Behav 2009; 38: 842–851.
  26. Kratochvil S. Leczenie zaburzeń seksualnych. Iskry, 2002 .
  27. Jakima S. Dysfunkcje seksualne. Poradnik dla lekarzy. Jakima S Dysfunkcje seksualne Poradnik dla lekarzy, Warszawa PZWL: 2019.
  28. ter Kuile Moniek M., van Lankveld Jacques J.D.M., de Groot Elle, Melles Reinhilde, Neffs Janneke, Zandbergenb Maartje, Cognitive-behavioral therapy for women with lifelong vaginismus: Process and prognostic factors, Behaviour Research and Therapy 2007; 45(2): 359-373.
  29. Dahlen H. Female Sexual Dysfunction: Assessment and Treatment. Urologic Nursing. 2019; 39(1): 39.
  30. Leiblum SR, Wiegel M. Psychotherapeutic interventions for treating female sexual dysfunction. World J Urol. 2002; 20(2): 127–136.
  31. Brotto Lori A., Heiman Julia R., Mindfulness in sex therapy: Applications for women with sexual difficulties following gynecologic cancer, Sexual and Relationship Therapy 2007; 22: 1.
  32. Brotto LA, Krychman M, Jacobson P. Eastern approaches for enhancing women's sexuality: mindfulness, acupuncture, and yoga (CME). J Sex Med. 2008; 5(12): 2741–2748.
  33. Harris R. Zrozumieć ACT. GWP, Sopot 2018.
  34. Silverstein R, Brown AC, Roth H, et al. Effects of Mindfulness Training on Body Awareness to Sexual Stimuli. Psychosomatic Medicine. 2011; 73(9): 817–825.
  35. Leavitt C, Lefkowitz E, Waterman E. The role of sexual mindfulness in sexual wellbeing, Relational wellbeing, and self-esteem. Journal of Sex & Marital Therapy. 2019; 45(6): 497–509.
  36. Villena A, Gimeno E, Blazquez M, et al. 643 Mindfulness in sex therapy: a comprehensive review. The Journal of Sexual Medicine. 2018; 15(7): S371–S372.