Tom 16, Nr 2 (2020)
Neurologia wieku rozwojowego
Opublikowany online: 2020-06-30
Pobierz cytowanie

Bóle głowy związane z napadem padaczkowym — kryteria rozpoznania

Marta Zawadzka, Ewa Pilarska, Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska
DOI: 10.5603/PPN.2020.0016
·
Pol. Przegl. Neurol 2020;16(2):105-111.

dostęp płatny

Tom 16, Nr 2 (2020)
Neurologia wieku rozwojowego
Opublikowany online: 2020-06-30

Streszczenie

Bóle głowy stanowią istotny problem wśród populacji pacjentów z padaczką. W zależności od okresu ich występowania dzielimy je na bóle głowy międzynapadowe i okołonapadowe. Kryterium podziału okołonapadowych bólów głowy jest czasowa zależność ich występowania w stosunku do napadu padaczkowego. W artykule przedstawiono najnowsze kryteria diagnostyczne bólów głowy przypisanych napadom padaczkowym, stworzone przez Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy. Scharakteryzowano również wszystkie typy okołonapadowych bólów głowy, zarówno te zawarte w trzeciej, najnowszej Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy, jak i te, których w tej klasyfikacji nie wyszczególniono.

Streszczenie

Bóle głowy stanowią istotny problem wśród populacji pacjentów z padaczką. W zależności od okresu ich występowania dzielimy je na bóle głowy międzynapadowe i okołonapadowe. Kryterium podziału okołonapadowych bólów głowy jest czasowa zależność ich występowania w stosunku do napadu padaczkowego. W artykule przedstawiono najnowsze kryteria diagnostyczne bólów głowy przypisanych napadom padaczkowym, stworzone przez Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy. Scharakteryzowano również wszystkie typy okołonapadowych bólów głowy, zarówno te zawarte w trzeciej, najnowszej Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy, jak i te, których w tej klasyfikacji nie wyszczególniono.

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

okołonapadowe bóle głowy, kryteria rozpoznania, charakterystyka

Informacje o artykule
Tytuł

Bóle głowy związane z napadem padaczkowym — kryteria rozpoznania

Czasopismo

Polski Przegląd Neurologiczny

Numer

Tom 16, Nr 2 (2020)

Strony

105-111

Data publikacji on-line

2020-06-30

DOI

10.5603/PPN.2020.0016

Rekord bibliograficzny

Pol. Przegl. Neurol 2020;16(2):105-111.

Słowa kluczowe

okołonapadowe bóle głowy
kryteria rozpoznania
charakterystyka

Autorzy

Marta Zawadzka
Ewa Pilarska
Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska

Referencje (66)
  1. Wang Xq, Lang Sy, He Mw, et al. High prevalence of headaches in patients with epilepsy. J Headache and Pain. 2014; 15(1): 70.
  2. Clarke T, Baskurt Z, Strug LJ, et al. Evidence of shared genetic risk factors for migraine and rolandic epilepsy. Epilepsia. 2009; 50(11): 2428–2433.
  3. Verrotti A, Coppola G, Spalice A, et al. Peri-ictal and inter-ictal headache in children and adolescents with idiopathic epilepsy: a multicenter cross-sectional study. Child's Nerv Syst. 2011; 27(9): 1419–1423.
  4. Bianchin MM, Londero RG, Lima JE, et al. Migraine and epilepsy: a focus on overlapping clinical, pathophysiological, molecular, and therapeutic aspects. Curr Pain Headache Rep. 2010; 14(4): 276–283.
  5. Papetti L, Nicita F, Parisi P, et al. “Headache and epilepsy” — how are they connected? Epilepsy Behav. 2013; 26(3): 386–393.
  6. Wang Xq, Lang Sy, Zhang Xu, et al. Comorbidity between headache and epilepsy in a Chinese epileptic center. Epilepsy Res. 2014; 108(3): 535–541.
  7. Parisi P, Piccioli M, Villa M, et al. Hypothesis on neurophysiopathological mechanisms linking epilepsy and headache. Med Hypotheses. 2008; 70(6): 1150–1154.
  8. Wang X, Yu S. Postictal headache in epileptic patients. Mol Cell Epilepsy. 2014.
  9. Hofstra WA, Hageman G, de Weerd AW. Periictal and interictal headache including migraine in Dutch patients with epilepsy: A cross-sectional study. Epilepsy Behav. 2015; 44: 155–158.
  10. Caminero A, Manso-Calderón R. Links between headaches and epilepsy: current knowledge and terminology. Neurología. 2014; 29(8): 453–463.
  11. Hofstra WA, Hageman G, Weerd AWde. Headache in epilepsy patients: the (un)awareness of this phenomenon among Dutch neurologists. Seizure. 2015; 25: 37–39.
  12. Fanella M, Fattouch J, Casciato S, et al. Ictal epileptic headache as “subtle” symptom in generalized idiopathic epilepsy. Epilepsia. 2012; 53(4): e67–e70.
  13. Jędrzejczak J, Mazurkiewicz-Bełdzińska M. Padaczka. Diagnostyka różnicowa padaczkowych i niepadaczkowych incydentów napadowych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  14. Oakley CB, Kossoff EH. Migraine and epilepsy in the pediatric population. Curr Pain Headache Rep. 2014; 18(3).
  15. Engel J, Pedley TA, Aicardi J. Epilepsy: a comprehensive textbook. Volume 3. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 2008.
  16. Kossoff EH, Andermann F. Migraine and epilepsy. Semin Pediatr Neurol. 2010; 17(2): 117–122.
  17. Wang Xq, Lang Sy, Zhang Xu, et al. Clinical factors associated with postictal headache in Chinese patients with partial epilepsy. Seizure. 2014; 23(3): 191–195.
  18. Rodriguez-Sainz A, Pinedo-Brochado A, Sánchez-Menoyo J, et al. Migraine, stroke and epilepsy: underlying and interrelated causes, diagnosis and treatment. Curr Treat Options Cardiovasc Med. 2013; 15(3): 322–334.
  19. Fanella M, Morano A, Fattouch J, et al. Ictal epileptic headache revealing non convulsive status epilepticus in a case of eyelid myoclonia with absences. J Headache Pain. 2015; 16: 105.
  20. Kanemura H, Sano F, Ishii S, et al. Characteristics of headache in children with epilepsy. Seizure. 2013; 22(8): 647–650.
  21. Haut SR, Bigal ME, Lipton RB. Chronic disorders with episodic manifestations: focus on epilepsy and migraine. Lancet Neurol. 2006; 5(2): 148–157.
  22. Gowers WR. Epilepsy and other chronic convulsive disorders: their causes, symptoms and treatment. Churchil, London 1881.
  23. Wang K, Moghaddam M, Wu D, et al. Subtle temporal lobe epilepsy with headache as the major complaint: What can we learn from the long-delayed diagnosis? Seizure. 2013; 22(4): 309–311.
  24. International Classification of Headache Disorders (1st edition). http://www.ihs-headache.org/binary_data/1480_ichd-i.pdf (May 3, 2020).
  25. Olesen J, Goadsby P, Steiner T. The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition. Lancet Neurol. 2003; 2(12): 720.
  26. Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018; 38(1): 1–211.
  27. The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition (beta version). Cephalalgia. 2013; 33(9): 629–808.
  28. Yankovsky AE, Andermann F, Bernasconi A. Characteristics of headache associated with intractable partial epilepsy. Epilepsia. 2005; 46(8): 1241–1245.
  29. Cai S, Hamiwka L, Wirrell E. Peri-ictal headache in children: prevalence and character. Pediatr Neurol. 2008; 39(2): 91–96.
  30. Mainieri G, Cevoli S, Giannini G, et al. Headache in epilepsy: prevalence and clinical features. J Headache Pain. 2015; 16(1).
  31. HELP Study Group. Multi-center study on migraine and seizure-related headache in patients with epilepsy. Yonsei Med J. 2010; 51(2): 219–224.
  32. Leniger T, Isbruch K, Driesch SV, et al. Seizure-associated headache in epilepsy. Epilepsia. 2002; 42(9): 1176–1179.
  33. Duchaczek B, Ghaeni L, Matzen J, et al. Interictal and periictal headache in patients with epilepsy. Eur J Neurol. 2012; 20(10): 1360–1366.
  34. Yankovsky AE, Andermann F, Mercho S, et al. Preictal headache in partial epilepsy. Neurology. 2005; 65(12): 1979–1981.
  35. Fanella M, Morano A, Fattouch J, et al. Ictal epileptic headache in adult life: electroclinical patterns and spectrum of related syndromes. Epilepsy Behav. 2015; 53: 161–165.
  36. Gameleira FT, Ataíde L, Raposo MCF. Relations between epileptic seizures and headaches. Seizure. 2013; 22(8): 622–626.
  37. Seo JH, Joo E, Seo DW, et al. Correlation between headaches and affective symptoms in patients with epilepsy. Epilepsy Behav. 2016; 60: 204–208.
  38. Verrotti A, Striano P, Belcastro V, et al. Migralepsy and related conditions: advances in pathophysiology and classification. Seizure. 2011; 20(4): 271–275.
  39. Sances G, Guaschino E, Perucca P, et al. Migralepsy: a call for a revision of the definition. Epilepsia. 2009; 50(11): 2487–2496.
  40. Cianchetti C, Avanzini G, Dainese F, et al. The complex interrelations between two paroxysmal disorders: headache and epilepsy. Neurol Sci. 2017; 38(6): 941–948.
  41. Parisi P, Trenité DKN. “Migralepsy”: a call for revision of the definition. Epilepsia. 2010; 51(5): 932–933.
  42. Parisi P, Verrotti A, Costa P, et al. Diagnostic criteria currently proposed for “ictal epileptic headache”: perspectives on strengths, weaknesses and pitfalls. Seizure. 2015; 31: 56–63.
  43. Panayiotopoulos CP. "Migralepsy" and the significance of differentiating occipital seizures from migraine. Epilepsia. 2006; 47(4): 806–808.
  44. Mameniškienė R, Karmonaitė I, Zagorskis R. The burden of headache in people with epilepsy. Seizure. 2016; 41: 120–126.
  45. Dainese F, Mai R, Francione S, et al. Ictal headache: headache as first ictal symptom in focal epilepsy. Epilepsy Behav. 2011; 22(4): 790–792.
  46. Ito M, Schachter S. Frequency and characteristics of interictal headaches in patients with epilepsy. J Epilepsy. 1996; 9(2): 83–86.
  47. Cianchetti C, Dainese F, Ledda MG, et al. Epileptic headache: a rare form of painful seizure. Seizure. 2017; 52: 169–175.
  48. Saitowitz Z, Flamini R, Berenson F. Ictal epileptic headache: a review of current literature and differentiation from migralepsy and other epilepsies. Headache. 2014; 54(9): 1534–1540.
  49. Blume WT, Lüders H, Mizrahi E, et al. Glossary of descriptive terminology for ictal semiology: Report of the ILAE Task Force on Classification and Terminology. Epilepsia. 2002; 42(9): 1212–1218.
  50. Panayiotopoulos CP. Autonomic seizures and autonomic status epilepticus peculiar to childhood: diagnosis and management. Epilepsy Behav. 2004; 5(3): 286–295.
  51. Parisi P, Striano P, Verrotti A, et al. What have we learned about ictal epileptic headache? A review of well-documented cases. Seizure. 2013; 22(4): 253–258.
  52. Parisi P. Comments on the article by Fusco L. et al. entitled “Migraine triggered by epileptic discharges in a Rasmussen’s encephalitis patient after surgery”. Brain Dev. 2011; 33(8): 704–705.
  53. Parisi P, Striano P, Trenité DN, et al. ‘Ictal epileptic headache’: Recent concepts for new classifications criteria. Cephalalgia. 2012; 32(9): 723–724.
  54. Cianchetti C, Vigevano F, Guidetti V. Epileptic headache: need for a better knowledge. Headache. 2015; 55(4): 580–581.
  55. Perucca P, Terzaghi M, Manni R. Status epilepticus migrainosus: clinical, electrophysiologic and imaging characteristics. Neurology. 2010; 75(4): 373–374.
  56. Parisi P, Trenité DKN, Piccioli M, et al. A case with atypical childhood occipital epilepsy. Epilepsia. 2007; 48(11): 2181–2186.
  57. MacEachern SJ, D'Alfonso S, McDonald RJ, et al. Most children with epilepsy experience postictal phenomena, often preventing a return to normal activities of childhood. Pediatr Neurol. 2017; 72: 42–50.e3.
  58. Ekstein D, Schachter S. Postictal headache. Epilepsy Behav. 2010; 19(2): 151–155.
  59. Ito M, Adachi N, Nakamura F, et al. Characteristics of postictal headache in patients with partial epilepsy. Cephalalgia. 2016; 24(1): 23–28.
  60. Schachter SC, Richman K, Loder E, et al. Self-reported characteristics of postictal headaches. J Epilepsy. 1995; 8(1): 41–43.
  61. Ito M, Adachi N, Nakamura F, et al. Multi-center study on post-ictal headache in patients with localization-related epilepsy. Psychiatry Clin Neurosci. 2003; 57(4): 385–389.
  62. Ito M, Nakamura F, Honma H, et al. Clinical factors associated with post-ictal headache in patients with epilepsy. Acta Neurol Scand. 2000; 102(2): 129–131.
  63. Schachter SC, Holmes GL, Kasteleijn-Nolst Trenite DGA. Padaczka. Aspekty behawioralne w teorii i praktyce. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2009.
  64. Panayiotopoulos CP. Visual phenomena and headache in occipital epilepsy: a review, a systematic study and differentiation from migraine. Epileptic Disord. Epileptic Disord. 1999; 1(4): 205–216.
  65. Jacob J, Goadsby PJ, Duncan JS. Use of sumatriptan in post-ictal migraine headache. Neurology. 1996; 47(4): 1104–1104.
  66. Nunes JC, Zakon DB, Claudino LS, et al. Headache among mesial temporal lobe epilepsy patients: a case-control study. J Neurol Sci. 2011; 306(1-2): 20–23.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel. +48 58 320 94 94, faks +48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl