Tom 16, Nr 2 (2020)
Artykuły przeglądowe
Opublikowany online: 2020-06-30
Pobierz cytowanie

Nowe możliwości terapeutyczne w nagłych stanach off w chorobie Parkinsona

Jarosław Sławek
DOI: 10.5603/PPN.2020.0011
·
Pol. Przegl. Neurol 2020;16(2):65-74.

dostęp płatny

Tom 16, Nr 2 (2020)
Artykuły przeglądowe
Opublikowany online: 2020-06-30

Streszczenie

Leczenie choroby Parkinsona w okresie pojawienia się fluktuacji i dyskinez staje się wyjątkowo trudne. Optymalizacja terapii dopaminergicznej jest pierwszym krokiem w postępowaniu (wzrost dawek agonistów dopaminowych, lewodopy), ale kiedy pojawią się uciążliwe dla chorego stany off dotychczasowe leczenie może być nie wystarczające, a chory jeszcze nie spełnia kryteriów kwalifikacji do terapii zaawansowanych (głęboka stymulacja mózgu, podskórna apomorfina, dojelitowa lewodopa). W tym okresie próbujemy stosować terapie tzw. ratunkowe, działając doraźnie, aby skrócić i złagodzić stany off. W tym celu mamy dziś do dyspozycji dostępne w Polsce peny z apomorfiną i niedostępną wziewną postać lewodopy. W artykule omówiono najważniejsze mechanizmy fluktuacji ruchowych i pozaruchowych, wskazania do stosowania terapii ratunkowych, badania potwierdzające ich skuteczność i przydatność oraz niektóre praktyczne aspekty stosowania tych metod.

Streszczenie

Leczenie choroby Parkinsona w okresie pojawienia się fluktuacji i dyskinez staje się wyjątkowo trudne. Optymalizacja terapii dopaminergicznej jest pierwszym krokiem w postępowaniu (wzrost dawek agonistów dopaminowych, lewodopy), ale kiedy pojawią się uciążliwe dla chorego stany off dotychczasowe leczenie może być nie wystarczające, a chory jeszcze nie spełnia kryteriów kwalifikacji do terapii zaawansowanych (głęboka stymulacja mózgu, podskórna apomorfina, dojelitowa lewodopa). W tym okresie próbujemy stosować terapie tzw. ratunkowe, działając doraźnie, aby skrócić i złagodzić stany off. W tym celu mamy dziś do dyspozycji dostępne w Polsce peny z apomorfiną i niedostępną wziewną postać lewodopy. W artykule omówiono najważniejsze mechanizmy fluktuacji ruchowych i pozaruchowych, wskazania do stosowania terapii ratunkowych, badania potwierdzające ich skuteczność i przydatność oraz niektóre praktyczne aspekty stosowania tych metod.

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

choroba Parkinsona, terapia, terapie ratunkowe, apomorfina, lewodopa

Informacje o artykule
Tytuł

Nowe możliwości terapeutyczne w nagłych stanach off w chorobie Parkinsona

Czasopismo

Polski Przegląd Neurologiczny

Numer

Tom 16, Nr 2 (2020)

Strony

65-74

Data publikacji on-line

2020-06-30

DOI

10.5603/PPN.2020.0011

Rekord bibliograficzny

Pol. Przegl. Neurol 2020;16(2):65-74.

Słowa kluczowe

choroba Parkinsona
terapia
terapie ratunkowe
apomorfina
lewodopa

Autorzy

Jarosław Sławek

Referencje (37)
  1. Schwab RS, Amador LV, Lettvin JY. Apomorphine in Parkinson's disease. Trans Am Neurol Assoc. 1951; 56: 251–253.
  2. Nonnekes J, Bereau M, Bloem B. Freezing of gait and its levodopa paradox. JAMA Neurol. 2020; 77(3): 287.
  3. Espay AJ, Morgante F, Merola A, et al. Levodopa-induced dyskinesia in Parkinson disease: Current and evolving concepts. Ann Neurol. 2018; 84(6): 797–811.
  4. Sławek J. Fluktuacje i dyskinezy w chorobie Parkinsona — fenomenologia, mechanizmy i metody postępowania. Pol Przegl Neurol. 2012; 8(4): 145–155.
  5. Politis M, Wu K, Molloy S, et al. Parkinson's disease symptoms: the patient's perspective. Mov Disord. 2010; 25(11): 1646–1651.
  6. Chou KL, Stacy M, Simuni T, et al. The spectrum of "off" in Parkinson's disease: what have we learned over 40 years? Parkinsonism Relat Disord. 2018; 51: 9–16.
  7. Kerr C, Lloyd E, Kosmas C, et al. Health-related quality of life in Parkinson’s: impact of ‘off’ time and stated treatment preferences. Qual Life Res. 2015; 25(6): 1505–1515.
  8. Bogucki A, Sławek J, Boczarska-Jedynak M, et al. Leczenie zaawansowanej choroby Parkinsona — rekomendacje Polskiego Towarzystwa Choroby Parkinsona i Innych Zaburzeń Ruchowych. Pol Przegl Neurol. 2014; 10(1): 15–22.
  9. Mundt-Petersen U, Odin P. Infusional therapies, continuous dopaminergic stimulation, and nonmotor symptoms. Int Rev Neurobiol. 2017: 1019–1044.
  10. Antonini A, Stoessl A, Kleinman L, et al. Developing consensus among movement disorder specialists on clinical indicators for identification and management of advanced Parkinson’s disease: a multi-country Delphi-panel approach. Curr Med Res Opin. 2018; 34(12): 2063–2073.
  11. Narożańska E, Białecka M, Adamiak-Giera U, et al. Pharmacokinetics of levodopa in patients with Parkinson disease and motor fluctuations depending on the presence of Helicobacter pylori infection. Clini Neuropharmacol. 2014; 37(4): 96–99.
  12. Jenner P, Katzenschlager R. Apomorphine — pharmacological properties and clinical trials in Parkinson's disease. Parkinsonism Relat Disord. 2016; 33: S13–S21.
  13. Stibe CMH, Kempster PA, Lees AJ, et al. Subcutaneous apomorphine in parkinsonian on–off oscillations. Lancet. 1988; 331(8582): 403–406.
  14. Lees AJ. Dopamine agonists in Parkinson's disease: a look at apomorphine. Fundam Clin Pharmacol. 1993; 7(3-4): 121–128.
  15. Pessoa R, Moro A, Munhoz R, et al. Apomorphine in the treatment of Parkinson's disease: a review. Arq Neuropsiquiatr. 2018; 76(12): 840–848.
  16. Menon R, Stacy M. Apomorphine in the treatment of Parkinson's disease. Expert Opin Pharmacother. 2007; 8(12): 1941–1950.
  17. Pfeiffer RF, Gutmann L, Hull K, et al. Continued efficacy and safety of subcutaneous apomorphine in patients with advanced Parkinson's disease. Parkinsonism Relat Disord. 2007; 13(2): 93–100.
  18. Martinez-Martin P, Reddy P, Antonini A, et al. Chronic subcutaneous infusion therapy with apomorphine in advanced Parkinson's disease compared to conventional therapy: a real life study of non motor effect. J Parkinsons Dis. 2011; 1(2): 197–203.
  19. Hagell P, Odin P. Apomorphine in Parkinson’s disease. 3rd ed. UNI-MED, Bremen 2014.
  20. Krüger R, Hilker R, Winkler C, et al. Advanced stages of PD: interventional therapies and related patient-centered care. J Neural Transm (Vienna). 2015; 123(1): 31–43.
  21. Djamshidian A, Poewe W. Apomorphine and levodopa in Parkinson's disease: two revolutionary drugs from the 1950's. Parkinsonism Relat Disord. 2016; 33: S9–S12.
  22. Białecka M, Sławek J. Interakcje leków w neurologii. Via Medica, Gdańsk 2015.
  23. Antonini A, Tolosa E. Apomorphine and levodopa infusion therapies for advanced Parkinson’s disease: selection criteria and patient management. Expert Rev Neurotherapeutics. 2014; 9(6): 859–867.
  24. Katzenschlager R, Poewe W, Rascol O, et al. Apomorphine subcutaneous infusion in patients with Parkinson's disease with persistent motor fluctuations (TOLEDO): a multicentre, double-blind, randomised, placebo-controlled trial. Lancet Neurol. 2018; 17(9): 749–759.
  25. Dewey RB, Hutton JT, LeWitt AA, et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial of subcutaneously injected apomorphine for parkinsonian off-state events. Arch Neurol. 2001; 58(9): 1385.
  26. Pfeiffer RF, Gutmann L, Hull KL, et al. Continued efficacy and safety of subcutaneous apomorphine in patients with advanced Parkinson's disease. Parkinsonism Relat Disord. 2007; 13(2): 93–100.
  27. Pahwa R, Koller W, Trosch R, et al. Subcutaneous apomorphine in patients with advanced Parkinson's disease: a dose-escalation study with randomized, double-blind, placebo-controlled crossover evaluation of a single dose. J Neurol Sci. 2007; 258(1-2): 137–143.
  28. Kempster PA, Frankel JP, Stern GM, et al. Comparison of motor response to apomorphine and levodopa in Parkinson's disease. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1990; 53(11): 1004–1007.
  29. Trenkwalder C, Chaudhuri K, Ruiz PG, et al. Expert Consensus Group report on the use of apomorphine in the treatment of Parkinson's disease – Clinical practice recommendations. Parkinsonism Relat Disord. 2015; 21(9): 1023–1030.
  30. Carbone F, Djamshidian A, Seppi K, et al. Apomorphine for Parkinson’s disease: efficacy and safety of current and new formulations. CNS Drugs. 2019; 33(9): 905–918.
  31. Grosset KA, Malek N, Morgan F, et al. Inhaled dry powder apomorphine (VR040) for ‘off ’ periods in Parkinson's disease: an in-clinic double-blind dose ranging study. Acta Neurol Scand. 2013; 128(3): 166–171.
  32. Grosset KA, Malek N, Morgan F, et al. Inhaled apomorphine in Patients with ‘on-off’ fuctuations: a randomized, double-blind, placebo-controlled, clinic and home based, parallel-group study. J Parkinsons Dis. 2013; 3(1): 31–37.
  33. Hauser RA, Olanow WW, Dzyngel B, et al. Sublingual apomorphine (APL-130277) for the acute conversion of OFF to ON in Parkinson's disease. Mov Disord. 2016; 31(9): 1366–1372.
  34. Olanow WW, Factor S, Espay A, et al. Apomorphine sublingual film for off episodes in Parkinson's disease: a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 study. Lancet Neurol. 2020; 19(2): 135–144.
  35. LeWitt PA, Hauser RA, Grosset DG, et al. A randomized trial of inhaled levodopa (CVT-301) for motor fluctuations in Parkinson's disease. Mov Disord. 2016; 31(9): 1356–1365.
  36. LeWitt PA, Hauser RA, Pahwa R, et al. Safety and efficacy of CVT-301 (levodopa inhalation powder) on motor function during off periods in patients with Parkinson's disease: a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. Lancet Neurol. 2019; 18(2): 145–154.
  37. LeWitt PA, Pahwa R, Sedkov A, et al. Pulmonary safety and tolerability of inhaled levodopa (CVT-301) administered to patients with Parkinson's disease. J Aerosol Med Pulm Drug Deliv. 2018; 31(3): 155–161.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel. +48 58 320 94 94, faks +48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl