Tom 16, Nr 4 (2020)
Wytyczne / stanowisko ekspertów
Opublikowany online: 2021-01-11
Wyświetlenia strony 9489
Wyświetlenia/pobrania artykułu 1765
Pobierz cytowanie

Eksport do Mediów Społecznościowych

Eksport do Mediów Społecznościowych

Punkcja lędźwiowa — zalecenia grupy ekspertów Polskiego Towarzystwa Neurologicznego

Andrzej Bogucki1, Monika Białecka2, Agata Gajos1, Sławomir Budrewicz3, Mariusz Siemiński4, Monika Rudzińska-Bar5
DOI: 10.5603/PPN.2020.0031
Pol. Przegl. Neurol 2020;16(4):199-208.

Streszczenie

Punkcja lędźwiowa (LP, lumbar puncture) to podstawowy sposób pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF, cerebrospinal fluid). Jest to zabieg bezpieczny dla pacjenta i obarczony bardzo niskim ryzykiem poważnych powikłań, jeżeli zostanie wykonany zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Przed LP należy wykonać badanie dna oka, a w przypadkach wątpliwych również badanie obrazowe, w celu wykluczenia wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Należy również ustalić, czy nie występują przeciwwskazania hematologiczne do LP.

Punkcję lędźwiową należy wykonywać u pacjenta znajdującego się w pozycji siedzącej lub leżącej na boku, ale pomiar ciśnienia CSF przeprowadza się wyłącznie w pozycji leżącej. Optymalna średnica igły punkcyjnej to 25 G; preferuje się igły atraumatyczne. Zalecane jest pobieranie CSF swobodnie wypływającego z igły, a nie aspirowanie strzykawką. Pobranie do 30 ml CSF jest bezpieczne i dobrze tolerowane. W przypadku nieudanego pobrania CSF nie należy podejmować więcej niż czterech prób wykonania LP łącznie.

Zastosowanie miejscowego znieczulenia przed zabiegiem nie obniża ryzyka wystąpienia bólu w miejscu wkłucia po LP. Po wykonaniu LP pacjent nie wymaga unieruchomienia ani ułożenia w specjalnej pozycji — postępowanie takie nie zapobiega wystąpieniu popunkcyjnego bólu głowy.

Szczegółowo omówiono zasady obowiązujące pr zy wykonywaniu LP u pacjentów pr zyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwagregacyjne. Ponadto przedstawiono zasady wykonywania testu upustowego w przypadkach wodogłowia normotensyjnego.

Artykuł dostępny w formacie PDF

Dodaj do koszyka: 49,00 PLN

Posiadasz dostęp do tego artykułu?

Referencje

  1. Frisoni GB, Boccardi M, Barkhof F, et al. Strategic roadmap for an early diagnosis of Alzheimer's disease based on biomarkers. Lancet Neurol. 2017; 16(8): 661–676.
  2. van de Beek D, Cabellos C, Dzupova O, et al. ESCMID Study Group for Infections of the Brain (ESGIB). ESCMID guideline: diagnosis and treatment of acute bacterial meningitis. Clin Microbiol Infect. ; 2016(Suppl 3): S37–62.
  3. Engelborghs S, Niemantsverdriet E, Struyfs H, et al. Consensus guidelines for lumbar puncture in patients with neurological diseases. Alzheimers Dement (Amst). 2017; 8: 111–126.
  4. Arevalo-Rodriguez I, Ciapponi A, Munoz L, et al. Posture and fluids for preventing post-dural puncture headache. Cochrane Database Syst Rev. 2013(7): CD009199.
  5. Arevalo-Rodriguez I, Muñoz L, Godoy-Casasbuenas N, et al. Needle gauge and tip designs for preventing post-dural puncture headache (PDPH). Cochrane Database Syst Rev. 2017; 4: CD010807.
  6. Boonmak P, Boonmak S. Epidural blood patching for preventing and treating post-dural puncture headache. Cochrane Database Syst Rev. 2010(1): CD001791.
  7. Leitlinien für Diagnostik und Therapie in der Neurologie. Lumbalpunktion und Liquordiagnostik. Redakcja Prof. Dr. Hayrettin Tumani, Priv.-Doz. Dr. Hela-F. Petereit. 2019, AWMF-Registernummer: 030/141. https://dgn.org/wp-content/uploads/2013/01/030141_LL_Lumbalpunktion_und_Liquordiagnostik_2019.pdf (November 13, 2020).
  8. German JA. Lumbar puncture. In: Flowler GC. ed. Pfenninger and Fowler’s procedures for primary care. 4 th edition. Elsevier, Philadelphia 2019: 1471–1476.
  9. Costerus JM, Brouwer MC, van de Beek D. Technological advances and changing indications for lumbar puncture in neurological disorders. Lancet Neurol. 2018; 17(3): 268–278.
  10. van Veen JJ, Nokes TJ, Makris M. The risk of spinal haematoma following neuraxial anaesthesia or lumbar puncture in thrombocytopenic individuals. Br J Haematol. 2010; 148(1): 15–25.
  11. Duits FH, Martinez-Lage P, Paquet C, et al. Performance and complications of lumbar puncture in memory clinics: Results of the multicenter lumbar puncture feasibility study. Alzheimers Dement. 2016; 12(2): 154–163.
  12. Strupp M, Brandt T, Müller A. Incidence of post-lumbar puncture syndrome reduced by reinserting the stylet: a randomized prospective study of 600 patients. J Neurol. 1998; 245(9): 589–592.
  13. Afshinmajd S, Davati A, Ahmadvand A, et al. Evaluation of the effects of resting in appearance of post lumbar puncture headache. Acta Med Iran. 2014; 52(1): 43–45.
  14. Robertson WD, Lapointe JS, Nugent RA, et al. Positioning of patients after metrizamide lumbar myelography. AJR Am J Roentgenol. 1980; 134(5): 947–948.
  15. Handler CE, Smith FR, Perkin GD, et al. Posture and lumbar puncture headache: a controlled trial in 50 patients. J R Soc Med. 1982; 75(6): 404–407.
  16. Hilton-Jones D, Harrad RA, Gill MW, et al. Failure of postural manoeuvres to prevent lumbar puncture headache. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1982; 45(8): 743–746.
  17. Smith FR, Perkin GD, Rose FC. Posture and headache after lumbar puncture. The Lancet. 1980; 315(8180): 1245.
  18. Turnbull DK, Shepherd DB. Post-dural puncture headache: pathogenesis, prevention and treatment. Br J Anaesth. 2003; 91(5): 718–729.
  19. Barreras P, Benavides DR, Barreras JF, et al. A dedicated lumbar puncture clinic: performance and short-term patient outcomes. J Neurol. 2017; 264(10): 2075–2080.
  20. Sweeney M, Al-Diwani A, Hadden R. Improving the safety and efficiency of outpatient lumbar puncture service. BMJ Qual Improv Rep. 2016; 5(1).
  21. Brown MW, Yilmaz TS, Kasper EM. Iatrogenic spinal hematoma as a complication of lumbar puncture: what is the risk and best management plan? Surg Neurol Int. 2016; 7(Suppl 22): S581–S589.
  22. Lee SJ, Lin YY, Hsu CW, et al. Intraventricular hematoma, subarachnoid hematoma and spinal epidural hematoma caused by lumbar puncture: an unusual complication. Am J Med Sci. 2009; 337(2): 143–145.
  23. van Veen JJ, Nokes TJ, Makris M. The risk of spinal haematoma following neuraxial anaesthesia or lumbar puncture in thrombocytopenic individuals. Br J Haematol. 2010; 148(1): 15–25.
  24. Dodd KC, Emsley HCA, Desborough MJR, et al. Periprocedural antithrombotic management for lumbar puncture: Association of British Neurologists clinical guideline. Pract Neurol. 2018; 18(6): 436–446.
  25. Gogarten W, Vandermeulen E, Van Aken H, et al. European Scoeity of Anaesthesiology. Regional anaesthesia and antithrombotic agents: recommendations of the European Society of Anaesthesiology. Eur J Anaesthesiol. 2010; 27(12): 999–1015.
  26. Horlocker TT, Wedel DJ, Rowlingson JC, et al. American College of Chest Physicians. Executive summary: regional anesthesia in the patient receiving antithrombotic or thrombolytic therapy: American Society of Regional Anesthesia and Pain Medicine Evidence-Based Guidelines (Third Edition). Reg Anesth Pain Med. 2010; 35(1): 102–105.
  27. Keeling D, Baglin T, Tait C, et al. British Committee for Standards in Haematology. Guidelines on oral anticoagulation with warfarin — fourth edition. Br J Haematol. 2011; 154(3): 311–324.
  28. Williams MA, Malm J. Diagnosis and treatment of idiopathic normal pressure hydrocephalus. Continuum (Minneap Minn). 2016; 22(2 Dementia): 579–599.
  29. Halperin JJ, Kurlan R, Schwalb JM, et al. Practice guideline: idiopathic normal pressure hydrocephalus: response to shunting and predictors of response: Report of the Guideline Development, Dissemination, and Implementation Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology. 2015; 85(23): 2063–2071.
  30. Oliveira LM, Nitrini R, Román GC. Normal-pressure hydrocephalus: a critical review. Dement Neuropsychol. 2019; 13(2): 133–143.
  31. Tinetti ME. Performance-oriented assessment of mobility problems in elderly patients. J Am Geriatr Soc. 1986; 34(2): 119–126.
  32. Berg KO, Wood-Dauphinee SL, Williams JI, et al. Measuring balance in the elderly: validation of an instrument. Can J Public Health. 1992; 83 Suppl 2: S7–11.