dostęp otwarty

Tom 14, Nr 4 (2018)
Artykuł przeglądowy
Opublikowany online: 2019-02-26
Pobierz cytowanie

Diagnostyka zawrotów głowy w warunkach szpitalnego oddziału ratunkowego

Marcin Wiącek, Iwona Sadza, Halina Bartosik-Psujek
Pol. Przegl. Neurol 2018;14(4):209-221.

dostęp otwarty

Tom 14, Nr 4 (2018)
Artykuły przeglądowe
Opublikowany online: 2019-02-26

Streszczenie

Diagnostyka zawrotów głowy, ze względu na mnogość przyczyn i ich trudne różnicowanie, jest istotnym wyzwaniem w codziennej pracy neurologa konsultującego chorych w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego. W świetle aktualnej wiedzy dolegliwości, które wyznaczają klasyczne podejście diagnostyczne, pacjenci często podają w sposób zmienny i niewiarygodny. Stawia to pod znakiem zapytania dotychczasowy podział na zawroty układowe i nieukładowe. Wykazano, że zaburzenia uznawane do tej pory za sztandarowe dla obu grup mogą powodować zarówno jeden, jak i drugi typ dolegliwości. Opieranie się wyłączenie na subiektywnych objawach może prowadzić do pomyłek diagnostycznych. Na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa przedstawiono inne podejście do różnicowania zawrotów głowy. Oparto je na wiarygodnych danych dostępnych w badaniu podmiotowym — zmienności objawów w czasie i czynnikach prowokujących. W ten sposób wyróżnia się kilka grup klasyfikacyjnych, w ramach których stosuje się celowane badania dodatkowe pozwalające ustalić ostateczne rozpoznanie. 

Streszczenie

Diagnostyka zawrotów głowy, ze względu na mnogość przyczyn i ich trudne różnicowanie, jest istotnym wyzwaniem w codziennej pracy neurologa konsultującego chorych w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego. W świetle aktualnej wiedzy dolegliwości, które wyznaczają klasyczne podejście diagnostyczne, pacjenci często podają w sposób zmienny i niewiarygodny. Stawia to pod znakiem zapytania dotychczasowy podział na zawroty układowe i nieukładowe. Wykazano, że zaburzenia uznawane do tej pory za sztandarowe dla obu grup mogą powodować zarówno jeden, jak i drugi typ dolegliwości. Opieranie się wyłączenie na subiektywnych objawach może prowadzić do pomyłek diagnostycznych. Na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa przedstawiono inne podejście do różnicowania zawrotów głowy. Oparto je na wiarygodnych danych dostępnych w badaniu podmiotowym — zmienności objawów w czasie i czynnikach prowokujących. W ten sposób wyróżnia się kilka grup klasyfikacyjnych, w ramach których stosuje się celowane badania dodatkowe pozwalające ustalić ostateczne rozpoznanie. 

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

zawroty głowy; ostry zespół przedsionkowy; udar niedokrwienny mózgu; zapalenie nerwu przedsionkowego

Informacje o artykule
Tytuł

Diagnostyka zawrotów głowy w warunkach szpitalnego oddziału ratunkowego

Czasopismo

Polski Przegląd Neurologiczny

Numer

Tom 14, Nr 4 (2018)

Typ artykułu

Artykuł przeglądowy

Strony

209-221

Data publikacji on-line

2019-02-26

Rekord bibliograficzny

Pol. Przegl. Neurol 2018;14(4):209-221.

Słowa kluczowe

zawroty głowy
ostry zespół przedsionkowy
udar niedokrwienny mózgu
zapalenie nerwu przedsionkowego

Autorzy

Marcin Wiącek
Iwona Sadza
Halina Bartosik-Psujek

Referencje (64)
  1. Kerber KA, Meurer WJ, West BT, et al. Dizziness presentations in U.S. emergency departments, 1995–2004. Acad Emerg Med. 2008; 15(8): 744–750.
  2. Newman-Toker DE, Hsieh YH, Camargo CA, et al. Spectrum of dizziness visits to US emergency departments: cross-sectional analysis from a nationally representative sample. Mayo Clin Proc. 2008; 83(7): 765–775.
  3. Cappello M, di Blasi U, di Piazza L, et al. Dizziness and vertigo in a department of emergency medicine. Eur J Emerg Med. 1995; 2(4): 201–211.
  4. Hansen CK, Fisher J, Joyce N, et al. Emergency department consultations for patients with neurological emergencies. Eur J Neurol. 2011; 18(11): 1317–1322.
  5. Moulin T, Sablot D, Vidry E, et al. Impact of emergency room neurologists on patient management and outcome. Eur Neurol. 2003; 50(4): 207–214.
  6. Kerber KA, Burke JF, Skolarus LE, et al. Stroke among patients with dizziness, vertigo, and imbalance in the emergency department: a population-based study. Stroke. 2006; 37(10): 2484–2487.
  7. Tarnutzer AA, Berkowitz AL, Robinson KA, et al. Does my dizzy patient have a stroke? A systematic review of bedside diagnosis in acute vestibular syndrome. CMAJ. 2011; 183(9): E571–E592.
  8. Braun EM, Tomazic PV, Ropposch T, et al. Misdiagnosis of acute peripheral vestibulopathy in central nervous ischemic infarction. Otol Neurotol. 2011; 32(9): 1518–1521.
  9. Latkowski B, Prusiński A. Zawroty głowy (krótkie kompendium). Termedia, Poznań 2009.
  10. Prusiński A. Klasyfikacja, obraz kliniczny i leczenie zawrotów głowy. Pol Przegl Neurol. 2011; 7(1): 11–19.
  11. Drachman DA, Hart CW. An approach to the dizzy patient. Neurology. 1972; 22(4): 323–334.
  12. Kerber KA, Baloh RW. The evaluation of a patient with dizziness. Neurol Clin Pract. 2011; 1(1): 24–33.
  13. Shen WK, Sheldon RS, Benditt DG, et al. 2017 ACC/AHA/HRS guideline for the evaluation and management of patients with syncope: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines and the Heart Rhythm Society. Circulation. 2017; 136(5): e60–e122.
  14. Edlow JA. Diagnosing dizziness: we are teaching the wrong paradigm! Acad Emerg Med. 2013; 20(10): 1064–1066.
  15. Newman-Toker DE, Cannon LM, Stofferahn ME, et al. Imprecision in patient reports of dizziness symptom quality: a cross-sectional study conducted in an acute care setting. Mayo Clin Proc. 2007; 82(11): 1329–1340.
  16. Kerber KA, Newman-Toker DE. Misdiagnosing dizzy patients: common pitfalls in clinical practice. Neurol Clin. 2015; 33(3): 565–275.
  17. Newman-Toker DE, Edlow JA. TiTrATE: a novel, evidence-based approach to diagnosing acute dizziness and vertigo. Neurol Clin. 2015; 33(3): 577–99, viii.
  18. Muncie HL, Sirmans SM, James E. Dizziness: approach to evaluation and management. Am Fam Physician. 2017; 95(3): 154–162.
  19. Bisdorff A, Von Brevern M, Lempert T, et al. Classification of vestibular symptoms: towards an international classification of vestibular disorders. J Vestib Res. 2009; 19(1-2): 1–13.
  20. Stanton VA, Hsieh YH, Camargo CA, et al. Overreliance on symptom quality in diagnosing dizziness: results of a multicenter survey of emergency physicians. Mayo Clin Proc. 2007; 82(11): 1319–1328.
  21. Bhattacharyya N, Gubbels SP, Schwartz SR, et al. Clinical practice guideline: benign paroxysmal positional vertigo (update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2017; 156(3 Suppl): S1–S47.
  22. Royl G, Ploner CJ, Leithner C. Dizziness in the emergency room: diagnoses and misdiagnoses. Eur Neurol. 2011; 66(5): 256–263.
  23. Hilton MP, Pinder DK. The Epley (canalith repositioning) manoeuvre for benign paroxysmal positional vertigo. Cochrane Database Syst Rev. 2014(12): CD003162.
  24. Freeman R, Wieling W, Axelrod FB, et al. Consensus statement on the definition of orthostatic hypotension, neurally mediated syncope and the postural tachycardia syndrome. Auton Neurosci. 2011; 161(1-2): 46–48.
  25. Radtke A, Lempert T, von Brevern M, et al. Prevalence and complications of orthostatic dizziness in the general population. Clin Auton Res. 2011; 21(3): 161–168.
  26. Choi JH, Seo JD, Kim MJ, et al. Vertigo and nystagmus in orthostatic hypotension. Eur J Neurol. 2015; 22(4): 648–655.
  27. Sarasin FP, Louis-Simonet M, Carballo D, et al. Prevalence of orthostatic hypotension among patients presenting with syncope in the ED. Am J Emerg Med. 2002; 20(6): 497–501.
  28. Lempert T. Recurrent spontaneous attacks of dizziness. Continuum (Minneap Minn). 2012; 18(5 Neuro-otology): 1086–1101.
  29. Neuhauser H, Leopold M, von Brevern M, et al. The interrelations of migraine, vertigo, and migrainous vertigo. Neurology. 2001; 56(4): 436–441.
  30. Hsu LC, Wang SJ, Fuh JL. Prevalence and impact of migrainous vertigo in mid-life women: a community-based study. Cephalalgia. 2011; 31(1): 77–83.
  31. Lempert T, Olesen J, Furman J, et al. Vestibular migraine: diagnostic criteria. J Vestib Res. 2012; 22(4): 167–172.
  32. Seemungal B, Kaski D, Lopez-Escamez JA. Early diagnosis and management of acute vertigo from vestibular migraine and ménière's disease. Neurol Clin. 2015; 33(3): 619–28, ix.
  33. Dieterich M, Obermann M, Celebisoy N. Vestibular migraine: the most frequent entity of episodic vertigo. J Neurol. 2016; 263(Suppl 1): S82–S89.
  34. Meurer WJ, Low PA, Staab JP. Medical and psychiatric causes of episodic vestibular symptoms. Neurol Clin. 2015; 33(3): 643–59, ix.
  35. Furman JM, Jacob RG. Psychiatric dizziness. Neurology. 1997; 48(5): 1161–1166.
  36. Requena T, Espinosa-Sanchez JM, Cabrera S, et al. Familial clustering and genetic heterogeneity in Meniere's disease. Clin Genet. 2014; 85(3): 245–252.
  37. Lopez-Escamez JA, Carey J, Chung WH, et al. Classification Committee of the Barany Society, Japan Society for Equilibrium Research, European Academy of Otology and Neurotology (EAONO), Equilibrium Committee of the American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery (AAO-HNS), Korean Balance Society. Diagnostic criteria for Menière's disease. J Vestib Res. 2015; 25(1): 1–7.
  38. Easton JD, Saver JL, Albers GW, et al. American Heart Association, American Stroke Association Stroke Council, Council on Cardiovascular Surgery and Anesthesia, Council on Cardiovascular Radiology and Intervention, Council on Cardiovascular Nursing, Interdisciplinary Council on Peripheral Vascular Disease. Definition and evaluation of transient ischemic attack: a scientific statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association Stroke Council; Council on Cardiovascular Surgery and Anesthesia; Council on Cardiovascular Radiology and Intervention; Council on Cardiovascular Nursing; and the Interdisciplinary Council on Peripheral Vascular Disease. The American Academy of Neurology affirms the value of this statement as an educational tool for neurologists. Stroke. 2009; 40(6): 2276–2293.
  39. Sacco RL, Kasner SE, Broderick JP, et al. American Heart Association Stroke Council, Council on Cardiovascular Surgery and Anesthesia, Council on Cardiovascular Radiology and Intervention, Council on Cardiovascular and Stroke Nursing, Council on Epidemiology and Prevention, Council on Peripheral Vascular Disease, Council on Nutrition, Physical Activity and Metabolism. An updated definition of stroke for the 21st century: a statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2013; 44(7): 2064–2089.
  40. Fisher M. Occlusion of the internal carotid artery. AMA Arch Neurol Psychiatry. 1951; 65(3): 345–377.
  41. Paul NLM, Simoni M, Rothwell PM, et al. Oxford Vascular Study. Transient isolated brainstem symptoms preceding posterior circulation stroke: a population-based study. Lancet Neurol. 2013; 12(1): 65–71.
  42. Gomez CR, Cruz-Flores S, Malkoff MD, et al. Isolated vertigo as a manifestation of vertebrobasilar ischemia. Neurology. 1996; 47(1): 94–97.
  43. Kim AS, Fullerton HJ, Johnston SC. Risk of vascular events in emergency department patients discharged home with diagnosis of dizziness or vertigo. Ann Emerg Med. 2011; 57(1): 34–41.
  44. Shah KH, Kleckner K, Edlow JA. Short-term prognosis of stroke among patients diagnosed in the emergency department with a transient ischemic attack. Ann Emerg Med. 2008; 51(3): 316–323.
  45. Rothwell PM, Giles MF, Chandratheva A, et al. Early use of Existing Preventive Strategies for Stroke (EXPRESS) study. Effect of urgent treatment of transient ischaemic attack and minor stroke on early recurrent stroke (EXPRESS study): a prospective population-based sequential comparison. Lancet. 2007; 370(9596): 1432–1442.
  46. Gulli G, Khan S, Markus HS. Vertebrobasilar stenosis predicts high early recurrent stroke risk in posterior circulation stroke and TIA. Stroke. 2009; 40(8): 2732–2737.
  47. Navi BB, Kamel H, Shah MP, et al. Application of the ABCD2 score to identify cerebrovascular causes of dizziness in the emergency department. Stroke. 2012; 43(6): 1484–1489.
  48. Newman-Toker DE, Kerber KA, Hsieh YH, et al. HINTS outperforms ABCD2 to screen for stroke in acute continuous vertigo and dizziness. Acad Emerg Med. 2013; 20(10): 986–996.
  49. Blum CA, Kasner SE. Transient ischemic attacks presenting with dizziness or vertigo. Neurol Clin. 2015; 33(3): 629–42, ix.
  50. Newman-Toker DE, Dy FJ, Stanton VA, et al. How often is dizziness from primary cardiovascular disease true vertigo? A systematic review. J Gen Intern Med. 2008; 23(12): 2087–2094.
  51. Maarsingh OR, Dros J, Schellevis FG, et al. Causes of persistent dizziness in elderly patients in primary care. Ann Fam Med. 2010; 8(3): 196–205.
  52. Chimirri S, Aiello R, Mazzitello C, et al. Vertigo/dizziness as a drugs' adverse reaction. J Pharmacol Pharmacother. 2013; 4(Suppl 1): S104–S109.
  53. Yang CC, Tu YK, Hua MS, et al. The association between the postconcussion symptoms and clinical outcomes for patients with mild traumatic brain injury. J Trauma. 2007; 62(3): 657–663.
  54. Strupp M, Brandt T. Vestibular neuritis. Semin Neurol. 2009; 29(5): 509–519.
  55. Strupp M, Magnusson M. Acute unilateral vestibulopathy. Neurol Clin. 2015; 33(3): 669–85, x.
  56. Bergmann K. [Fatal complications of otitis 60 years ago]. HNO. 1995; 43(8): 478–481.
  57. Savitz SI, Caplan LR. Vertebrobasilar disease. N Engl J Med. 2005; 352(25): 2618–2626.
  58. Lee SH, Kim JS. Acute diagnosis and management of stroke presenting dizziness or vertigo. Neurol Clin. 2015; 33(3): 687–698.
  59. Kattah JC, Talkad AV, Wang DZ, et al. HINTS to diagnose stroke in the acute vestibular syndrome: three-step bedside oculomotor examination more sensitive than early MRI diffusion-weighted imaging. Stroke. 2009; 40(11): 3504–3510.
  60. Newman-Toker DE, Moy E, Valente E, et al. Missed diagnosis of stroke in the emergency department: a cross-sectional analysis of a large population-based sample. Diagnosis (Berl). 2014; 1(2): 155–166.
  61. Ozono Y, Kitahara T, Fukushima M, et al. Differential diagnosis of vertigo and dizziness in the emergency department. Acta Otolaryngol. 2014; 134(2): 140–145.
  62. Błażejewska-Hyżorek B. Ostry zespół przedsionkowy — czy to udar? Badanie przy łóżku chorego kluczem do rozpoznania. Otolarngol. 2014; 13(1): 12–16.
  63. Saber Tehrani AS, Kattah JC, Mantokoudis G, et al. Small strokes causing severe vertigo: frequency of false-negative MRIs and nonlacunar mechanisms. Neurology. 2014; 83(2): 169–173.
  64. Huh YE, Koo JW, Lee H, et al. Head-shaking aids in the diagnosis of acute audiovestibular loss due to anterior inferior cerebellar artery infarction. Audiol Neurootol. 2013; 18(2): 114–124.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel. +48 58 320 94 94, faks +48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl