dostęp otwarty

Tom 13, Nr 3 (2017)
Artykuł przeglądowy
Opublikowany online: 2017-10-09
Pobierz cytowanie

Psychologiczne i społeczne problemy dzieci w rodzinie ze stwardnieniem rozsianym

Andrzej Potemkowski, Anna Ratajczak
Pol. Przegl. Neurol 2017;13(3):132-136.

dostęp otwarty

Tom 13, Nr 3 (2017)
Artykuły przeglądowe
Opublikowany online: 2017-10-09

Streszczenie

Lekarze neurolodzy zwykle skupiają swoją uwagę na zdrowotnych problemach chorego na stwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex), mniej dostrzegając psychospołeczne i psychologiczne problemy chorego, jego bliskich, w tym dzieci. Praktycznie nie ma wypracowanych zasad postępowania wobec dzieci rodziców z SM, a są one uważane za szczególnie psychologicznie zagro­żone. Poinformowanie dziecka o możliwości rozwoju niepełno­sprawności, etiologii, przebiegu choroby i jej objawów często przekracza możliwości rodziców. Dzieci oczekują wyjaśnień, ale nie otrzymują informacji dostosowanych do poziomu ich eduka­cji i rozwoju psychospołecznego. Wpływ SM na rodzicielstwo rodziców chorych na SM nie został jednoznacznie określony. Dziecko w sytuacji choroby często przedkłada potrzeby chorego rodzica nad własne i wytwarza zachowania aktywnej ochrony rodzica. Lęk i niepokój spowodowany obserwacją objawów oraz przeciążeniem zadaniami domowymi wywołują u dzieci szerokie spektrum reakcji emocjonalnych, a ponadto większą obowiązko­wość, odpowiedzialność i troskę o rodziców. Dzieci czują też, że powinny ukrywać własne problemy, by nie obciążać nimi chorego rodzica. Stwierdzono, że dorastające córki najdotkliwiej reagują, gdy na SM choruje matka, a w mniejszym stopniu, gdy choruje ojciec, natomiast reakcje dorastających synów nie są związane z płcią rodzica. Zarówno dorośli, jak i dzieci potrzebują wsparcia. Jednak przede wszystkim ważne jest wsparcie rodziców, bo to oni zapewniają psychologiczną stabilizację dzieciom. Złożone reakcje dzieci na SM wskazują na potrzebę interdyscyplinarnych, indywidualnych i rodzinnych interwencji terapeutycznych.

Streszczenie

Lekarze neurolodzy zwykle skupiają swoją uwagę na zdrowotnych problemach chorego na stwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex), mniej dostrzegając psychospołeczne i psychologiczne problemy chorego, jego bliskich, w tym dzieci. Praktycznie nie ma wypracowanych zasad postępowania wobec dzieci rodziców z SM, a są one uważane za szczególnie psychologicznie zagro­żone. Poinformowanie dziecka o możliwości rozwoju niepełno­sprawności, etiologii, przebiegu choroby i jej objawów często przekracza możliwości rodziców. Dzieci oczekują wyjaśnień, ale nie otrzymują informacji dostosowanych do poziomu ich eduka­cji i rozwoju psychospołecznego. Wpływ SM na rodzicielstwo rodziców chorych na SM nie został jednoznacznie określony. Dziecko w sytuacji choroby często przedkłada potrzeby chorego rodzica nad własne i wytwarza zachowania aktywnej ochrony rodzica. Lęk i niepokój spowodowany obserwacją objawów oraz przeciążeniem zadaniami domowymi wywołują u dzieci szerokie spektrum reakcji emocjonalnych, a ponadto większą obowiązko­wość, odpowiedzialność i troskę o rodziców. Dzieci czują też, że powinny ukrywać własne problemy, by nie obciążać nimi chorego rodzica. Stwierdzono, że dorastające córki najdotkliwiej reagują, gdy na SM choruje matka, a w mniejszym stopniu, gdy choruje ojciec, natomiast reakcje dorastających synów nie są związane z płcią rodzica. Zarówno dorośli, jak i dzieci potrzebują wsparcia. Jednak przede wszystkim ważne jest wsparcie rodziców, bo to oni zapewniają psychologiczną stabilizację dzieciom. Złożone reakcje dzieci na SM wskazują na potrzebę interdyscyplinarnych, indywidualnych i rodzinnych interwencji terapeutycznych.

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

stwardnienie rozsiane, problemy psychospołeczne, problemy psychologiczne, reakcje emocjonalne dzieci

Informacje o artykule
Tytuł

Psychologiczne i społeczne problemy dzieci w rodzinie ze stwardnieniem rozsianym

Czasopismo

Polski Przegląd Neurologiczny

Numer

Tom 13, Nr 3 (2017)

Typ artykułu

Artykuł przeglądowy

Strony

132-136

Data publikacji on-line

2017-10-09

Rekord bibliograficzny

Pol. Przegl. Neurol 2017;13(3):132-136.

Słowa kluczowe

stwardnienie rozsiane
problemy psychospołeczne
problemy psychologiczne
reakcje emocjonalne dzieci

Autorzy

Andrzej Potemkowski
Anna Ratajczak

Referencje (24)
  1. Diareme S, Tsiantis J, Kolaitis G, et al. Emotional and behavioural difficulties in children of parents with multiple sclerosis: a controlled study in Greece. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2006; 15(6): 309–318.
  2. Boström K, Nilsagård Y. A family matter — when a parent is diagnosed with multiple sclerosis. A qualitative study. J Clin Nurs. 2016; 25(7-8): 1053–1061.
  3. Pakenham KI, Tilling J, Cretchley J. Parenting difficulties and resources: the perspectives of parents with multiple sclerosis and their partners. Rehabil Psychol. 2012; 57(1): 52–60.
  4. Armistead L, Klein K, Forehand R. Parental physical illness and child functioning. Clin Psychol Rev. 1995; 15(5): 409–422.
  5. Steck B. The psychosocial impact of multiple sclerosis on families and children. Int MS J. 2000; 7: 63–70.
  6. Cross T, Rintell D. Children's perceptions of parental multiple sclerosis. Psychol Health Med. 1999; 4(4): 355–360.
  7. Bowes JM, San L, Chen MJ, et al. Reasoning and negotiation about child responsibility in urban Chinese families: Reports from mothers, fathers and children. Int J Behav Dev. 2016; 28(1): 48–58.
  8. Armsden GC, Lewis FM. The child's adaptation to parental medical illness: theory and clinical implications. Patient Educ Couns. 1993; 22(3): 153–165.
  9. Armstrong J. Emotional functioning of multiple sclerosis patients from a family life cycle stage perspective. Dissertaion Abstarcts International 1988: 48/10b.
  10. Arnaud SH. Some psychological characteristics of children of multiple sclerotics. Psychosom Med. 1959; 21(1): 8–22.
  11. Blackford KA. Strategies for intervention and research witch children or adolescents who have a parent with multiple sclerosis. Axone. 1992; 14(2): 50–54.
  12. Friedmann ML, Tubergn P. Multiple sclerosis and the family. Arch Psychiatr Nurs. 1987; 1: 47–54.
  13. Deatrick JA, Brennan D, Cameron ME. Mothers with multiple sclerosis and their children: effects of fatigue and exacerbations on maternal support. Nurs Res. 1998; 47(4): 205–210.
  14. White DM, Catanzaro RN, Buchholz A. Psychological issues among adolescents in families in wich a parent has multiple sclerosis. Report to the National Multiple Sclerosis Society. , New York 1996.
  15. Yahav R, Vosburgh J, Miller A. Emotional responses of children and adolescents to parents with multiple sclerosis. Mult Scler. 2005; 11(4): 464–468.
  16. Grant KE, Compas BE. Stress and anxious-depressed symptoms among adolescents: searching for mechanisms of risk. J Consult Clin Psychol. 1995; 63(6): 1015–1021.
  17. Christ GH, Siegel K, Sperber D. Impact of parental terminal cancer on adolescents. Am J Orthopsychiatry. 1994; 64(4): 604–613.
  18. Burnfeld A. The psychosocial impact of MS. Int Mult Scler J. 1995; 2: 33–35.
  19. Segal J. Your feelings or mine? Projective identification in a context of counselling families living with multiple sclerosis. Psychodynamic Practice. 2003; 9(2): 153–171.
  20. Steck B, Kappos L, Burgin D. Psychosoziale Auswirkung Multipler Sklerose auf Familie und Kinder. Schw Arch Neurol Psychiatr. 1999; 150: 6161–6821.
  21. Wells M, Jones R. Childhood parentification and shame-proneness: a preliminary study. Am J Family Ther. 2000; 28(1): 19–27.
  22. Lackey NR, Gates M. Adults’ recollections of their experiences as young caregivers of family members with chronic physical illnesses. J Adv Nurs. 2001; 34(3): 320–328.
  23. Pakenham KI, Bursnall S. Relations between social support, appraisal and coping and both positive and negative outcomes for children of a parent with multiple sclerosis and comparisons with children of healthy parents. Clin Rehabil. 2006; 20(8): 709–723.
  24. Wineman NM. Adaptation to multiple sclerosis: the role of social support, functional disability, and perceived uncertainty. Nurs Res. 1990; 39(5): 294–299.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel. +48 58 320 94 94, faks +48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl