open access

Vol 63, No 4 (2013)
Research paper (original)
Published online: 2013-08-28
Get Citation

Uwarunkowania opóźnień w diagnostyce i terapii kobiet chorych na raka piersi w Polsce związane z postawami chorych

Sylwia Grodecka-Gazdecka, Piotr Zaborek, Joanna Didkowska, Krystyna de Walden-Gałuszko, Paweł Handschuh, Jacek Jassem, Tadeusz Pieńkowski
DOI: 10.5603/NJO.2013.0015
·
Nowotwory. Journal of Oncology 2013;63(4):286-294.

open access

Vol 63, No 4 (2013)
Original article
Published online: 2013-08-28

Abstract

Wstęp. Czas upływający od początku choroby do rozpoczęcia terapii chorych na raka piersi ma wpływ na końcowyefekt leczenia. Opóźnienie w podjęciu leczenia może mieć przyczynę leżącą po stronie pacjenta, lekarza lub systemuopieki zdrowotnej. Czas od zauważenia objawów sugerujących raka piersi do zgłoszenia się do lekarza jest określonyjako opóźnienie wynikające z postaw pacjenta. Celem projektu było określenie przyczyn opóźnień w rozpoznaniuraka piersi i podjęciu leczenia u kobiet w Polsce. W niniejszej pracy odniesiono się do przyczyn opóźnienia wynikającychz postaw pacjentek.Materiał i metody. Badanie polegało na przeprowadzeniu ankiety w grupie 1000 chorych na raka piersi, pochodzącychz 10 losowo wybranych ośrodków onkologicznych i szpitali z oddziałami onkologicznymi. Ankietę przeprowadzałyodpowiednio przeszkolone pielęgniarki zatrudnione w danej placówce, z wykorzystaniem elektronicznegokwestionariusza umieszczonego na przenośnym komputerze typu tablet. Przedmiotem analizy były chore, któresame zauważyły objawy sugerujące raka piersi, stanowiące 56% respondentek (u pozostałych podejrzenie chorobypojawiło się podczas rutynowej kontroli lekarskiej lub badania mammografi cznego).Wyniki. Średni czas opóźnienia wynikającego z postaw pacjentek wynosił 3,6 tygodnia. Był on związany dodatnioz lekceważeniem dostrzeżonych objawów i brakiem zaufania do systemu ochrony zdrowia oraz ujemnie — z poziomemlęku przed konsekwencjami raka piersi i nawykiem samobadania piersi. Lęk był odczuwany silniej przez pacjentkiw młodszym wieku (R = -0,147; p = 0,001), lepiej wykształcone (R = 0,109; p = 0,012) oraz te, u których rozpoznanieustalono w prywatnej placówce ochrony zdrowia (R = -0,115; p = 0,008). Lekceważenie było silniejsze dla respondentekz niższym wykształceniem (R = -0,121; p = 0,005), mieszkanek miejscowości < 300 tys. mieszkańców (R = -0,116;p = 0,008) oraz starszych kobiet (R = 0,104; p= 0,016). Samobadanie piersi częściej deklarowały kobiety młodsze(R = -0,121; p = 0,005), lepiej wykształcone (R = 0,156; p < 0,001) oraz te, u których rozpoznanie ustalono w prywatnejplacówce ochrony zdrowia (R = -0,126; p = 0,004). Im niższe było wykształcenie, tym wyższy był deklarowany poziomnieufności wobec systemu opieki medycznej i szans na udane leczenie (R = -0,191; p < 0,001).Wnioski. Zgłoszenie się do lekarza jest wynikiem całego ciągu zdarzeń o podłożu psychicznym i społecznym,takich jak dostrzeżenie podejrzanej zmiany, przekonania zdrowotne, poziom wykształcenia, reakcje emocjonalnei więzi społeczne. Działania na rzecz zmniejszenia opóźnienia w podjęciu diagnostyki i leczenia raka piersi w Polscespowodowanego postawami pacjentek powinny polegać na osłabianiu udziału czynników opóźniających rozpoznanieoraz wzmacnianiu udziału czynników zmniejszających to opóźnienie. Działania te powinny być elementemwielopłaszczyznowej edukacji zdrowotnej.

Abstract

Wstęp. Czas upływający od początku choroby do rozpoczęcia terapii chorych na raka piersi ma wpływ na końcowyefekt leczenia. Opóźnienie w podjęciu leczenia może mieć przyczynę leżącą po stronie pacjenta, lekarza lub systemuopieki zdrowotnej. Czas od zauważenia objawów sugerujących raka piersi do zgłoszenia się do lekarza jest określonyjako opóźnienie wynikające z postaw pacjenta. Celem projektu było określenie przyczyn opóźnień w rozpoznaniuraka piersi i podjęciu leczenia u kobiet w Polsce. W niniejszej pracy odniesiono się do przyczyn opóźnienia wynikającychz postaw pacjentek.Materiał i metody. Badanie polegało na przeprowadzeniu ankiety w grupie 1000 chorych na raka piersi, pochodzącychz 10 losowo wybranych ośrodków onkologicznych i szpitali z oddziałami onkologicznymi. Ankietę przeprowadzałyodpowiednio przeszkolone pielęgniarki zatrudnione w danej placówce, z wykorzystaniem elektronicznegokwestionariusza umieszczonego na przenośnym komputerze typu tablet. Przedmiotem analizy były chore, któresame zauważyły objawy sugerujące raka piersi, stanowiące 56% respondentek (u pozostałych podejrzenie chorobypojawiło się podczas rutynowej kontroli lekarskiej lub badania mammografi cznego).Wyniki. Średni czas opóźnienia wynikającego z postaw pacjentek wynosił 3,6 tygodnia. Był on związany dodatnioz lekceważeniem dostrzeżonych objawów i brakiem zaufania do systemu ochrony zdrowia oraz ujemnie — z poziomemlęku przed konsekwencjami raka piersi i nawykiem samobadania piersi. Lęk był odczuwany silniej przez pacjentkiw młodszym wieku (R = -0,147; p = 0,001), lepiej wykształcone (R = 0,109; p = 0,012) oraz te, u których rozpoznanieustalono w prywatnej placówce ochrony zdrowia (R = -0,115; p = 0,008). Lekceważenie było silniejsze dla respondentekz niższym wykształceniem (R = -0,121; p = 0,005), mieszkanek miejscowości < 300 tys. mieszkańców (R = -0,116;p = 0,008) oraz starszych kobiet (R = 0,104; p= 0,016). Samobadanie piersi częściej deklarowały kobiety młodsze(R = -0,121; p = 0,005), lepiej wykształcone (R = 0,156; p < 0,001) oraz te, u których rozpoznanie ustalono w prywatnejplacówce ochrony zdrowia (R = -0,126; p = 0,004). Im niższe było wykształcenie, tym wyższy był deklarowany poziomnieufności wobec systemu opieki medycznej i szans na udane leczenie (R = -0,191; p < 0,001).Wnioski. Zgłoszenie się do lekarza jest wynikiem całego ciągu zdarzeń o podłożu psychicznym i społecznym,takich jak dostrzeżenie podejrzanej zmiany, przekonania zdrowotne, poziom wykształcenia, reakcje emocjonalnei więzi społeczne. Działania na rzecz zmniejszenia opóźnienia w podjęciu diagnostyki i leczenia raka piersi w Polscespowodowanego postawami pacjentek powinny polegać na osłabianiu udziału czynników opóźniających rozpoznanieoraz wzmacnianiu udziału czynników zmniejszających to opóźnienie. Działania te powinny być elementemwielopłaszczyznowej edukacji zdrowotnej.
Get Citation
About this article
Title

Uwarunkowania opóźnień w diagnostyce i terapii kobiet chorych na raka piersi w Polsce związane z postawami chorych

Journal

Nowotwory. Journal of Oncology

Issue

Vol 63, No 4 (2013)

Article type

Research paper (original)

Pages

286-294

Published online

2013-08-28

DOI

10.5603/NJO.2013.0015

Bibliographic record

Nowotwory. Journal of Oncology 2013;63(4):286-294.

Authors

Sylwia Grodecka-Gazdecka
Piotr Zaborek
Joanna Didkowska
Krystyna de Walden-Gałuszko
Paweł Handschuh
Jacek Jassem
Tadeusz Pieńkowski

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Wydawcą serwisu jest VM Media sp. z o.o. VM Group sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl