English Polski
Vol 16, No 4 (2023)
Research paper
Published online: 2024-02-09

open access

Page views 179
Article views/downloads 141
Get Citation

Connect on Social Media

Connect on Social Media

Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2022 roku

Aleksandra Rosiek1, Anna Nieradkiewicz1, Elżbieta Lachert1, Jolanta Antoniewicz-Papis1, Joanna Lasocka1, Paulina Goczyńska1, Agata Mikołowska1, Magdalena Łętowska1
Journal of Transfusion Medicine 2023;16(4):189-210.

Abstract

Wstęp: Celem niniejszego opracowania było przedstawienie podstawowych aspektów działalności
jednostek organizacyjnych polskiej służby krwi w 2022 roku.

Materiał i metody: Analiza danych dostarczonych przez Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (CKiK).

Wyniki: W 2022 roku na terenie Polski działało 23 CKiK i 135 oddziałów terenowych (OT). Przeprowadzono 12 089 ekip wyjazdowych. Krew oddawało 621 936 osób, spośród których większość stanowili dawcy honorowi (621 715, w tym 31 243 dawców „na apel”), ponadto 31 dawców płatnych i 247 autologicznych. Najczęściej pobierano krew pełną (1 289 164 donacji), najrzadziej — koncentrat granulocytarny (111 donacji) i KKCz pobierany metodą aferezy jako jedyny składnik (15 donacji). Krew pełną pobierano przede wszystkim w OT (50,19%), rzadziej w siedzibach CKiK (30,25%) i w czasie ekip wyjazdowych (19,56%). Najczęściej otrzymywane składniki krwi to KKCz (1 266 346 j.) i FFP (1 537 211 j.). Osocze od ozdrowieńców COVID-19 pozyskiwano w 2022 roku sporadycznie (339 j.). W 2022 roku otrzymano w sumie 90 009 opakowań zlewanego KKP i 52 957 opakowań KKP metodą aferezy.

Dodatkowe metody preparatyki (usuwanie leukocytów, napromieniowanie) stosowano przede wszystkim w stosunku do KKP (44,74% UKKP, 55,26% NUKKP), rzadziej KKCz (23,06% UKKCz, 10,38% NUKKCz i 0,05% NKKCz). Inaktywacji czynników zakaźnych poddano łącznie około 24,73% wydanych do szpitali jednostek FFP i 12,70% opakowań KKP.

W 2022 roku z różnych przyczyn zniszczono 12 935 j KPK, 32 803 j. KKCz, 58 122 j. FFP, 1582opakowań KKP z aferezy, 3658 opakowań zlewanego KKP, a także 1681 j. krioprecypitatu.

W 2022 roku nastąpił wzrost wartości większości analizowanych wskaźników charakteryzujących działalność służby krwi w Polsce w porównaniu z latami 2020–2021.

Wnioski: Przedstawione w niniejszym opracowaniu dane wskazują na mniejszy niż w latach 2019–2021 wpływ pandemii COVID-19 na funkcjonowanie krwiodawstwa i krwiolecznictwa w Polsce w 2022 roku. Dane te mogą służyć jako punkt wyjścia do analizy zagadnień związanych z funkcjonowaniem jednostek organizacyjnych polskiej służby krwi, do porównania doświadczeń oraz oceny stosowanych metod działania w celu wypracowania optymalnych rozwiązań.

Article available in PDF format

View PDF (Polish) Download PDF file

References

  1. Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. Nr 106, poz. 681 z późn. zmian.).
  2. Osselaer JC, Cazenave JP, Lambermont M, et al. An active haemovigilance programme characterizing the safety profile of 7437 platelet transfusions prepared with amotosalen photochemical treatment. Vox Sang. 2008; 94(4): 315–323.
  3. Schlenke P. Pathogen inactivation technologies for cellular blood components: an update. Transfus Med Hemother. 2014; 41(4): 309–325.
  4. Grass JA, Wafa T, Reames A, et al. Prevention of transfusion-associated graft-versus-host disease by photochemical treatment. Blood. 1999; 93(9): 3140–3147.
  5. Farmer S, Trentino K, Hofmann A, et al. A Programmatic Approach to Patient Blood Management – ReducingTransfusions and Improving Patient Outcomes. The Open Anesthesiology Journal. 2015; 9(1): 6–16.
  6. van Hoeven LR, Koopman MMW, Koffijberg H, et al. Historical time trends in red blood cell usage in the Netherland. International Journal of Clinical Transfusion Medicine 2016:4 67–77. .
  7. Ellingson KD, et al. Sapiano MRP, Haass KA, Continued decline in blood collection and transfusion in the United States-2015. Transfusion. 2017; 57(suppl 2): 1588–1598.
  8. Expert Consensus Statement on achieving self‐sufficiency in safe blood and blood products, based on voluntary non‐remunerated blood donation (VNRBD)*. Vox Sanguinis. 2012; 103(4): 337–342.
  9. World Health Organization. Towards Self-Sufficiency in Safe Blood and Blood Products based on Voluntary Non-Remunerated Donation. Global Status. ; 2013.
  10. Główny Urząd Statystyczny, Komitet Redakcyjny. Rocznik demograficzny 2012.
  11. Główny Urząd Statystyczny. Rocznik Demograficzny 2021. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/rocznik-demograficzny-2021,3,15.html.
  12. Główny Urząd Statystyczny. Rocznik Demograficzny 2023. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/rocznik-demograficzny-2023 3,17.html..
  13. Pogłód R. Rosiek A, Grabarczyk P, Łętowska M. Charakterystyka podstawowych wskaźników dotyczących krwiodawstwa i krwiolecznictwa w Europie - aktualne wyzwania i działania. J Transf Med. 2015; 8(2): 60–77.
  14. Mikołowska A. Antoniewicz-Papis J. Retrospektywna analiza wybranych aspektów działalności publicznej służby krwi jako punkt wyjścia do oceny stanu polskiego krwiodawstwa. Część 1: Charakterystyka struktury demograficznej zbiorowości dawców. J Transf Med. 2020; 13(1): 29–66.
  15. Napp S, Petrić D, Busquets N. West Nile virus and other mosquito-borne viruses present in Eastern Europe. Pathog Glob Health. 2018; 112(5): 233–248.
  16. Grabarczyk P, et al. JNiczyporuk J, Czupryna P, Rekomendacje dotyczące ograniczania przenoszenia wirusa Zachodniego Nilu (WNV) przez transfuzje krwi oraz jej składników na terenie Polski. J Transf Med. 2020; 13(4): 228–238.
  17. Siński E. Pasożytnicze pierwotniaki krwi potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa krwiodawstwa w świetle doniesień prezentowanych na konferencji „Aktualne problemy dotyczące czynników zakaźnych przenoszonych przez krew” (10 marca 2017 r., Warszawa). J Transf Med. 2017; 10(2): 67–72.
  18. Stramer SL, Hollinger FB, Katz LM, et al. Emerging infectious disease agents and their potential threat to transfusion safety. Transfusion. 2009; 49 Suppl 2: 1S–29S.
  19. Jimenez A, Shaz BH, Bloch EM. Zika Virus and the Blood Supply: What Do We Know? Transfus Med Rev. 2017; 31(1): 1–10.
  20. Rosiek A, Tomaszewska A, Lachert E, et al. Obniżone stężenie hemoglobiny najczęstszą przyczyną dyskwalifikacji krwiodawców na terenie Polski. Acta Haematol Pol. 2015; 46: 24.
  21. Vuk T, Magnussen K, De Kort W, et al. International forum: an investigation of iron status in blood donors. Blood Transfus. 2017; 15(1): 20–41.
  22. Goldman M, Magnussen K, Gorlin J, et al. International Forum regarding practices related to donor haemoglobin and iron. Vox Sang. 2016; 111(4): 449–455.
  23. Vassallo R, Goldman M, Germain M, et al. BEST Collaborative. Preoperative Autologous Blood Donation: Waning Indications in an Era of Improved Blood Safety. Transfus Med Rev. 2015; 29(4): 268–275.
  24. European Directorate for the Quality of Medicines and HealthCare (EDQM). Guide to the preparation, use and quality assurance of blood components: recommendation No. R (95) 15, wyd. ; 21: 2023.
  25. Główny Urząd Statystyczny. Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-stan-w-dniu-31-12-2019,6,27.html (31.12.2019).
  26. Główny Urząd Statystyczny, Komitet Redakcyjny. Rocznik demograficzny. ; 2017.
  27. Główny Urząd Statystyczny Komitet Redakcyjny. Rocznik demograficzny. ; 2015.
  28. Główny Urząd Statystyczny, Komitet Redakcyjny. Rocznik demograficzny. ; 2016.
  29. Rosiek A, et al. Tomaszewska A, Lachert E, Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2015 roku. J Transf Med. 2016; 9(4): 1–18.
  30. Rosiek A, et al. Anna Tomaszewska A, Lachert E, Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2016 roku. J Transf Med. 2017; 10(4): 113.
  31. Rosiek A, et al. Tomaszewska A, Lachert E, Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2017 roku. J Transf Med. 2018; 11(4): 113–130.
  32. Rosiek A, et al. Tomaszewska A, Lachert E, Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2018 roku. J Transf Med. 2019; 12(4): 127–143.
  33. Rosiek A, Tomaszewska A, Lachert E, et al. Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2019 roku. J Transf Med. 2020; 13(4): 195–211.
  34. Rosiek A Tomaszewska A, Lachert E, et al. Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2020 roku. J Trans Med 2021 (14); 4: 194–213.
  35. Rosiek A, et al. Nieradkiewicz A., lachert E., Działalność jednostek organizacyjnych służby krwi w Polsce w 2021 roku. J Transf Med. 2022; 15(4): 273–295.
  36. NICE. Blood transfusion. NICE guideline. nice.org.uk/guidance/ng24 [Online] (18 November 2015.).
  37. Klein AA, Arnold P, Bingham RM, et al. AAGBI guidelines: the use of blood components and their alternatives 2016. Anaesthesia. 2016; 71(7): 829–842.
  38. Senefeld JW, Franchini M, Mengoli C, et al. COVID-19 Convalescent Plasma for the Treatment of Immunocompromised Patients: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Netw Open. 2023; 6(1): e2250647.
  39. Estcourt LJ. Why has demand for platelet components increased? A review. Transfus Med. 2014; 24(5): 260–268.
  40. Simancas-Racines D, Osorio D, Martí-Carvajal AJ, et al. Leukoreduction for the prevention of adverse reactions from allogeneic blood transfusion. Cochrane Database Syst Rev. 2015; 2015(12): CD009745.
  41. Heitmiller ES, Hill RB, Marshall CE, et al. Blood wastage reduction using Lean Sigma methodology. Transfusion. 2010; 50(9): 1887–1896.
  42. Stanworth SJ, New HV, Apelseth TO, et al. Effects of the COVID-19 pandemic on supply and use of blood for transfusion. Lancet Haematol. 2020; 7(10): e756–e764.
  43. Lu W, et al. Yazer M., Li N. Hospital red blood cell and platelet supply and utilization from March to December of the first year of the COVID-19 pandemic: The Best collaborative study. Transfusion. 2022; 62: 1559–1570.
  44. Ondrasik RM. Khan J., Szczepiorkowski Z.M. et.al. Passive order auditing associated with reductions in red blood cell utilization: National blood shortage experience. Transfusion. 2022; 62: 1551–1558.
  45. Free RJ, Sapiano MRP, Chavez Ortiz JL, et al. Continued stabilization of blood collections and transfusions in the United States: Findings from the 2021 National Blood Collection and Utilization Survey. Transfusion. 2023; 63 Suppl 4(Suppl 4): S8–SS18.
  46. Baron DM, Franchini M, Goobie SM, et al. Patient blood management during the COVID-19 pandemic: a narrative review. Anaesthesia. 2020; 75(8): 1105–1113.
  47. Bolcato M, Russo M, Trentino K, et al. Patient blood management: The best approach to transfusion medicine risk management. Transfus Apher Sci. 2020; 59(4): 102779.
  48. Shander A, Hardy JF, Ozawa S, et al. Collaborators. A Global Definition of Patient Blood Management. Anesth Analg. 2022; 135(3): 476–488.