Kleje fibrynowe — aktualny stan wiedzy
Streszczenie
Klej fibrynowy jest dwuskładnikowym preparatem pochodzenia biologicznego powstałym w wyniku połączenia ex tempore równych objętości koncentratu fibrynogenu i roztworu trombiny. Klej może być otrzymywany na dużą skalę, komercyjnie, w wyniku frakcjonowania osocza lub w warunkach laboratoryjnych w wyniku precypitacji chemicznej lub krioprecypitacji. Działanie kleju polega na wykorzystaniu mechanizmu krzepnięcia. W wyniku działania trombiny na fibrynogen tworzy się skrzep o właściwościach hemostatycznych, uszczelniających i wspomagających regenerację uszkodzonych tkanek. Skrzep przylega do sąsiadujących tkanek, a jego struktura stanowi naturalny „stelaż” dla komórek prekursorowych, efektorowych oraz czynników wzrostu, czynnie uczestniczących w gojeniu ran. Klej znalazł zastosowanie jako preparat uszczelniający ranę, szczególnie w przypadku pacjentów z niedoborami czynników krzepnięcia, u których samoczynne zasklepienie ran jest utrudnione. Preparat ten jest szeroko wykorzystywany między innymi w chirurgii ogólnej w celu sklejenia tkanek lub jako preparat uszczelniający szwy chirurgiczne, w chirurgii regeneracyjnej jako środek zaopatrujący implanty kości, w chirurgii plastycznej jako preparat wspomagający leczenie ran, którego skutkiem są estetyczne blizny, w regeneracji tkanek po oparzeniach, w neurochirurgii w celu uszczelnienia opon mózgowo-rdzeniowych lub sklejania nerwów, w kardiochirurgii i stomatologii. Połączenie kleju z substancjami czynnymi, takimi jak leki, antybiotyki, cytostatyki lub komórki macierzyste, zwiększa skuteczność terapii i umożliwia celowe dostarczanie substancji czynnych do miejsca zapotrzebowania. Celem niniejszej publikacji było przypomnienie informacji dotyczących metod otrzymywania, aplikacji oraz zastosowania preparatów fibrynowych.
Słowa kluczowe: klej fibrynowyregeneracjaleczenie ran
Referencje
- Ge L, Chen S, Ge L, et al. Recent Advances in Tissue Adhesives for Clinical Medicine. Polymers (Basel). 2020; 12(4).
- Panda A, Kumar S, Kumar A, et al. Fibrin glue in ophthalmology. Indian J Ophthalmol. 2009; 57(5): 371–379.
- Albala DM, Albala DM. Fibrin sealants in clinical practice. Cardiovasc Surg. 2003; 11 Suppl 1: 5–11.
- Brennan M, Brennan M. Fibrin glue. Blood Reviews. 1991; 5(4): 240–244.
- Cavichiolo J, Buschle M, Carvalho B, et al. Comparision of fibrin adhesives prepared by 3 different methods. Int Arch Otorhinolaryngol. 2013; 17(1): 62–65.
- Tavares K, Mayo J, Bogenberger K, et al. Fibrin versus cyanoacrylate glue for fixation in laparoscopic inguinal hernia repair: a network meta-analysis and indirect comparison. Hernia. 2020; 24(5): 927–935.
- Roberts IV, Bukhary D, Valdivieso CYL, et al. Fibrin Matrices as (injectable) biomaterials: formation, clinical use and molecular engineerin. Macromol Biosci. 2020; 20(1).
- Pikuła M, Langa P, Kosikowska P, et al. [Stem cells and growth factors in wound healing]. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2015; 69: 874–885.
- Mintz PD, Mayers L, Avery N, et al. Fibrin sealant: clinical use and the development of the University of Virginia Tissue Adhesive Center. Ann Clin Lab Sci. 2001; 31(1): 108–118.
- Lachert E. Kleje fibrynowe i żele płytkowe w Korsak J, Łętowska M. Transfuzjologia kliniczna. A-medica Press. 2009; 17: 291–301.
- Tamer AE, Dare E, Hincke M, et al. Fibrin: a versatile scaffold for tissue engineering applications. Tissue Eng Part B Rev. 2008; 14(2): 199–215.
- Masri MA, Masri SA, Boyd ND. Isolation o human fibrinogen of high purity and in high yield using polyethylene glycol 1000. Thromb Haemost. 1983; 49(2): 116–119.
- Arnaud F, Simeoni U, Stechison MT. Rapid polymerizing fibrin glue from autologous or single-donor blood: preparation and indications. J Neurosurg. 1992; 76(4): 626–628.
- Thompson DF, Davis TW. The addition of antibiotics to fibrin glue. South Med J. 1997; 90(7): 681–684.
- Mosesson MW. Fibrinogen and fibrin structure and functions. J Thromb Haemost. 2005; 3(8): 1894–1904.
- Biscola NP, Cartarozzi LP, Ulian-Benitez S, et al. Multiple uses of fibrin sealant for nervous system treatment following injury and disease. J Venom Anim Toxins Incl Trop Dis. 2017; 23(13).
- Tan ES, Wang H, Lua GW, et al. Fibrin Glue Spray as a Simple and Promising Method to Prevent Bleeding after Gastric Endoscopic Submucosal Dissection. Dig Surg. 2016; 33(6): 455–461.
- Noori A, Ashrafi SJ, Vaez-Ghaemi R, et al. A review of fibrin and fibrin composites for bone tissue engineering. Int J Nanomedicine. 2017; 12: 4937–4961.
- Zhibo X, Miaobo Z. Effect of sustained-release lidocaine on reduction of pain after subpectoral breast augmentation. Aesthet Surg J. 2009; 29(1): 32–34.
- Kitajiri S, Tabuchi K, Hiraumi H, et al. Relief of post-tonsillectomy pain by release of lidocaine from fibrin glue. Laryngoscope. 2001; 111(4 Pt 1): 642–644.
- Ao Q, Wang S, He Q, et al. Fibrin Glue/Fibronectin/Heparin-Based Delivery System of BMP2 Induces Osteogenesis in MC3T3-E1 Cells and Bone Formation in Rat Calvarial Critical-Sized Defects. ACS Appl Mater Interfaces. 2020; 12(11): 13400–13410.
- Deller RC, Richardson T, Richardson R, et al. Artificial cell membrane binding thrombin constructs drive in situ fibrin hydrogel formation. Nat Commun. 2019; 10(1): 1887.
- Ozaki S, Saito A, Nakaminami H, et al. Comprehensive evaluation of fibrin glue as a local drug-delivery system-efficacy and safety of sustained release of vancomycin by fibrin glue against local methicillin-resistant Staphylococcus aureus infection. J Artif Organs. 2014; 17(1): 42–49.
- Shin DW, Sohn MJ, Cho CR, et al. Evaluation of Cumulative and Conditional Antibiotic Release from Vancomycin-Embedded Fibrin Sealant and Its Antibacterial Activity : An In Vitro Study. J Korean Neurosurg Soc. 2020; 63(1): 45–55.
- Mohamad SH, Barnes M, Jones S, et al. A new technique using fibrin glue in the management of auricular hematoma. Clin J Sport Med. 2014; 24(6): e65–e67.
- Rubalskii E, Ruemke S, Salmoukas C, et al. Fibrin glue as a local drug-delivery system for bacteriophage PA5. Sci Rep. 2019; 9(1): 2091.
- Spicer PP, Mikos AG. Fibrin glue as a drug delivery system. J Control Release. 2010; 148(1): 49–55.
- Cassaro CV, Justulin LA, de Lima PR, et al. Fibrin biopolymer as scaffold candidate to treat bone defects in rats. J Venom Anim Toxins Incl Trop Dis. 2019; 25: e20190027.
- Evans LA, Morey AF. Current applications of fibrin sealant in urologic surgery. Int Braz J Urol. 2006; 32(2): 131–141.
- Mooney E, Loh C, Pu LLQ, et al. ASPS/PSEF Technology Assessment Committee. The use of fibrin glue in plastic surgery. Plast Reconstr Surg. 2009; 124(3): 989–992.
- Currie LJ, Sharpe JR, Martin R. The use of fibrin glue in skin grafts and tissue-engineered skin replacements: a review. Plast Reconstr Surg. 2001; 108(6): 1713–1726.
- Grossman JA, Capraro PA, Burneikis V. Minimizing complications in the use of fibrin sealant in aesthetic facial procedures. Aesthet Surg J. 2001; 21(1): 32–39.
- Butts CC, Sahawneh J, Duffy A, et al. Cost-benefit analysis of outcomes from the use of fibrin sealant for fixation of skin grafts in small-size burns compared to staples as historical controls: a retrospective review. Ann Plast Surg. 2015; 74(2): 173–175.
- Mullens CL, Messa CA, Kozak GM, et al. To Glue or Not to Glue? Analysis of Fibrin Glue for Split-thickness Skin Graft Fixation. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2019; 7(5): e2187.
- Sian TS, Herrod PJJ, Blackwell JEM, et al. Fibrin glue is a quick and effective treatment for primary and recurrent pilonidal sinus disease. Tech Coloproctol. 2018; 22(10): 779–784.
- Kouketsu A, Shimizu Y, Nogami S, et al. Wound healing effect of autologous fibrin glue and polyglycolic acid sheets in a rat back skin defect model. Transfus Apher Sci. 2021; 60(4): 103144.
- Choi BJo, Jeong WJ, Lee SC. Fibrin glue versus staple mesh fixation in single-port laparoscopic totally extraperitoneal inguinal hernia repair: A propensity score-matched analysis. Int J Surg. 2018; 53: 32–37.
- Ceylan S, Erdoğan C, Sozen T, et al. The Fibrin Glue Application Enhances Surgical Success Rate in Endonasal Endoscopic Dacryocystorhinostomy With Lacrimal Sac Preservation. Ear, Nose & Throat Journal. 2019; 100(5_suppl).
- Vossoughinia H, Zarringhalam MA, Hamidi Alamdari D, et al. Fibrin Glue in Postlaryngectomy Fistula-A Case Report. Iran J Otorhinolaryngol. 2020; 32(109): 113–119.
- Demirel S, Yalvac ME, Tapsin S, et al. Tooth replantation with adipose tissue stem cells and fibrin sealant: microscopic analysis of rat's teeth. Springerplus. 2016; 5(1): 656.
- Kim JiS, Kim DH, Jeon EJ, et al. A case of nasopharyngeal angiofibroma removed using a minimally invasive endoscopic endonasal technique. Wideochir Inne Tech Maloinwazyjne. 2018; 13(4): 551–555.
- Chan S, Gole GA, Lee GA. Amniotic Membrane-Covered Conformer and Fibrin Glue for Toxic Epidermal Necrolysis. Cornea. 2021; 40(4): 525–528.
- Montano N, Giordano M, Caccavella VM, et al. Hemopatch® with fibrin glue as a dural sealant in cranial and spinal surgery. A technical note with a review of the literature. J Clin Neurosci. 2020; 79: 144–147.
- Yan Z, Wei J, Wu W, et al. Embolization and sclerotherapy of maxillofacial arteriovenous malformations with the use of fibrin glue combined with pingyangmycin. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2020; 130(1): 25–31.
- Kawashima M, Kohno T, Fujimori S, et al. Feasibility of autologous fibrin glue in general thoracic surgery. J Thorac Dis. 2020; 12(3): 484–492.
- Berger J, Gilhooly J. Fibrin glue treatment of persistent pneumothorax in a premature infant. The Journal of Pediatrics. 1993; 122(6): 958–960.
- Drovandi L, Cianchi I, Pratesi S, et al. Fibrin glue pleurodesis for pneumothorax in extremely preterm infants: a case report and literature review. Ital J Pediatr. 2018; 44(1): 91.
- Jung YMi, Park CW, Park JS, et al. Application of Tissue Engineering and Regenerative Medicine in Prelabor Rupture of Membranes: a Review of the Current Evidence. Reprod Sci. 2021; 28(6): 1774–1784.
- HO KL, WITTE M, BIRD E, et al. FIBRIN GLUE ASSISTED 3-SUTURE VASOVASOSTOMY. Journal of Urology. 2005; 174(4 Part 1): 1360–1363.
![](https://journals.viamedica.pl/plugins/generic/popups/images/icons/close.png)