Tom 18, Nr 1 (2024)
Inne materiały uzgodnione z Redakcją
Opublikowany online: 2024-02-29
Wyświetlenia strony 198
Wyświetlenia/pobrania artykułu 16
Pobierz cytowanie

Eksport do Mediów Społecznościowych

Eksport do Mediów Społecznościowych

Nadużywanie alkoholu jako czynnik ryzyka rozwoju zespołu metabolicznego

Martyna Soloch1, Wojciech Starczewski1, Kinga Brzezińska1, Julia Bałoniak1, Dominika Kozlowska1, Aleksandra Białkowska1, Mariusz Dotka1, Jagoda Tuz1, Damian Skrypnik2
Forum Medycyny Rodzinnej 2024;18(1):42-63.

Streszczenie

Obecnie nawet 2,3 miliarda osób na świecie aktywnie spożywa alkohol. Pociąga to za sobą nie tylko konsekwencje zdrowotne, ale także socjoekonomiczne oraz generuje ogromne koszty w systemach ochrony zdrowia na całym świecie. Nadmierne spożycie alkoholu wymieniane jest jako czynnik rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, które wchodzą w skład zespołu metabolicznego. Zespół metaboliczny definiowany jest jako obecność u pacjenta otyłości brzusznej, nadciśnienia, hiperlipidemii oraz zaburzonej tolerancji glukozy. Jest to stan, który w istotnym stopniu przyczynia się do śmiertelności dotkniętych nim pacjentów. Z uwagi na jego rozpowszechnienie starano się określić wpływ spożywania alkoholu na każdy z parametrów wchodzących w skład zespołu metabolicznego. Otyłość brzuszna u pacjentów pijących zależy od ilości spożytego alkoholu. Duże i bardzo duże dawki alkoholu wpływają na zwiększenie obwodu brzucha. Ciśnienie tętnicze osiąga wyższe wartości przy nadmiernym spożywaniu alkoholu, a pacjenci pijący długofalowo mają większą szansę na rozwój nadciśnienia. Spożycie alkoholu ma także związek z rozwojem cukrzycy typu 2, szczególnie u mężczyzn. Niektóre z wyników wskazują natomiast, że umiarkowane spożycie alkoholu może być związane ze zmniejszonym ryzykiem cukrzycy zwłaszcza u kobiet, jednak obserwacje te wymagają jeszcze dalszych badań. Wysokie dawki alkoholu przyczyniają się do rozwoju hipertriglicerydemii. Niejednoznaczny jest wpływ alkoholu na cholesterol frakcji lipoprotein o wysokiej gęstości, gdyż dostępne wyniki badań dostarczają sprzeczne wnioski. Z powodu rozbieżności w aktualnie dostępnych źródłach, prowadzenie dalszych badań jest konieczne dla lepszego zrozumienia wpływu ilości i częstości spożywania alkoholu na ryzyko rozwoju zespołu metabolicznego i jego poszczególnych składowych. Alkohol — w jakiejkolwiek formie i ilości — ze względu na swoje szkodliwe działanie na stan zdrowia, nie może być zalecany celem profilaktyki i leczenia u pacjentów z zespołem metabolicznym lub jakąkolwiek jego składową.

Artykuł dostępny w formacie PDF

Dodaj do koszyka: 49,00 PLN

Posiadasz dostęp do tego artykułu?

Referencje

  1. World Health Organization. Global Status Report on Alcohol and Health 2018;World Health Organization: Geneva, Switzerland. ; 2018.
  2. Bożewicz M. Konsumpcja alkoholu w Polsce. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_151_19.PDF (14.09.2023).
  3. Rowicka M, Postek S, Zin-Sędek M. Wzory konsumpcji alkoholu w Polsce. Raport z badań kwestionariuszowych 2020 r. https://www.parpa.pl/images/wzorykonsumpcji_2020.pdf (14.09.2023).
  4. Axley PD, Richardson CT, Singal AK. Epidemiology of Alcohol Consumption and Societal Burden of Alcoholism and Alcoholic Liver Disease. Clin Liver Dis. 2019; 23(1): 39–50.
  5. Laramée P, Kusel J, Leonard S, et al. The economic burden of alcohol dependence in Europe. Alcohol Alcohol. 2013; 48(3): 259–269.
  6. Saunders JB, Degenhardt L, Reed GM, et al. Alcohol use disorders in ICD-11: past, present, and future. Alcohol Clin Exp Res. 2019; 43(8): 1617–1631.
  7. Moura AR, Paz SM, Frota Kd, et al. Lifestyle associated with risk of metabolic syndrome in adults and the elderly. Nutrition. 2022; 99-100: 111647.
  8. Suliga E, Ciesla E, Lelonek M, et al. Lifestyle elements and risk of metabolic syndrome in adults. PLoS One. 2022; 17(9): e0275510.
  9. Jamka M, Wasiewicz-Gajdzis M, Walkowiak J. Effectiveness of different dietary strategies in the management of obesity and obesity-related comorbidities. Journal of Medical Science. 2021; 90(2): 121–124.
  10. Alberti KG, Eckel RH, Grundy SM, et al. International Diabetes Federation Task Force on Epidemiology and Prevention, Hational Heart, Lung, and Blood Institute, American Heart Association, World Heart Federation, International Atherosclerosis Society, International Association for the Study of Obesity. Harmonizing the metabolic syndrome: a joint interim statement of the International Diabetes Federation Task Force on Epidemiology and Prevention; National Heart, Lung, and Blood Institute; American Heart Association; World Heart Federation; International Atherosclerosis Society; and International Association for the Study of Obesity. Circulation. 2009; 120(16): 1640–1645.
  11. Saklayen MG. The Global Epidemic of the Metabolic Syndrome. Curr Hypertens Rep. 2018; 20(2): 12.
  12. Iseki K, Konta T, Asahi K, et al. Impact of Metabolic Syndrome on the Mortality Rate among Participants in a Specific Health Check and Guidance Program in Japan. Intern Med. 2020; 59(21): 2671–2678.
  13. Das SK, Vasudevan DM. Alcohol-induced oxidative stress. Life Sci. 2007; 81(3): 177–187.
  14. Irwin C, van Reenen M, Mason S, et al. The 1H-NMR-based metabolite profile of acute alcohol consumption: A metabolomics intervention study. PLoS One. 2018; 13(5): e0196850.
  15. Cederbaum AI. Alcohol metabolism. Clin Liver Dis. 2012; 16(4): 667–685.
  16. Cederbaum AI. Cytochrome P450 2E1-dependent oxidant stress and upregulation of anti-oxidant defense in liver cells. J Gastroenterol Hepatol. 2006; 21 Suppl 3: S22–S25.
  17. Tsermpini EE, Plemenitaš Ilješ A, Dolžan V. Alcohol-Induced oxidative stress and the role of antioxidants in alcohol use disorder: a systematic review. Antioxidants (Basel). 2022; 11(7).
  18. Liguori I, Russo G, Aran L, et al. Oxidative stress, aging, and diseases. Clin Interv Aging. 2018; 13: 757–772.
  19. Chen SJ, Yen CH, Huang YC, et al. Relationships between inflammation, adiponectin, and oxidative stress in metabolic syndrome. PLoS One. 2012; 7(9): e45693.
  20. Bator E, Bronkowska M, Bienkiewicz M, et al. The impact of the glycemic index and glycemic load of food products on human health. Journal of Medical Science. 2014; 83(2): 161–166.
  21. Pekar J, Mazur R, Kozilewicz M, et al. The Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISC) and increased body weight. Journal of Medical Science. 2016; 85(2): 89–95.
  22. McCracken E, Monaghan M, Sreenivasan S. Pathophysiology of the metabolic syndrome. Clin Dermatol. 2018; 36(1): 14–20.
  23. Sygnowska E, Piwońska A, Waśkiewicz A, et al. Socioeconomic factors and the risk of metabolic syndrome in the adult Polish population: the WOBASZ study. Kardiol Pol. 2012; 70(7): 718–727.
  24. Stoutenberg M, Lee Dc, Sui X, et al. Prospective study of alcohol consumption and the incidence of the metabolic syndrome in US men. Br J Nutr. 2013; 110(5): 901–910.
  25. Würtz P, Cook S, Wang Q, et al. Metabolic profiling of alcohol consumption in 9778 young adults. Int J Epidemiol. 2016; 45(5): 1493–1506.
  26. Tykarski A, Filipiak K, Januszewicz A, et al. Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym—2019 rok. Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce. 2019; 5(1).
  27. Santana NM, Mill JG, Velasquez-Melendez G, et al. Consumption of alcohol and blood pressure: results of the ELSA-Brasil study. PLoS One. 2018; 13(1): e0190239.
  28. Suliga E, Kozieł D, Ciesla E, et al. Consumption of alcoholic beverages and the prevalence of metabolic syndrome and its components. Nutrients. 2019; 11(11).
  29. Tasnim S, Tang C, Musini VM, et al. Effect of alcohol on blood pressure. Cochrane Database Syst Rev. 2020; 7(7): CD012787.
  30. Roerecke M, Kaczorowski J, Tobe SW, et al. The effect of a reduction in alcohol consumption on blood pressure: a systematic review and meta-analysis. Lancet Public Health. 2017; 2(2): e108–e120.
  31. Seo YuRi, Kim JS, Kim SS, et al. Association between alcohol consumption and metabolic syndrome determined by facial flushing in korean women. Korean J Fam Med. 2021; 42(1): 24–30.
  32. Hirakawa M, Arase Y, Amakawa K, et al. Relationship between alcohol intake and risk factors for metabolic syndrome in men. Intern Med. 2015; 54(17): 2139–2145.
  33. Lin Yi, Ying YY, Li SX, et al. Association between alcohol consumption and metabolic syndrome among Chinese adults. Public Health Nutr. 2021; 24(14): 4582–4590.
  34. Lee SW, Jang SI. Association of alcohol drinking patterns with metabolic syndrome and its components in korean adults: the korea national health and nutrition examination survey 2016-2018. Int J Environ Res Public Health. 2021; 18(12).
  35. Choi S, Kim K, Lee JK, et al. Association between change in alcohol consumption and metabolic syndrome: analysis from the health examinees study. Diabetes Metab J. 2019; 43(5): 615–626.
  36. Park EJ, Shin HJ, Kim SS, et al. The effect of alcohol drinking on metabolic syndrome and obesity in koreans: big data analysis. Int J Environ Res Public Health. 2022; 19(9).
  37. Lim J, Lee JAh, Cho HJ. Association of alcohol drinking patterns with presence of impaired fasting glucose and diabetes mellitus among south korean adults. J Epidemiol. 2018; 28(3): 117–124.
  38. Choi JW, Han E, Kim TH. Risk of hypertension and type 2 diabetes in relation to changes in alcohol consumption: a nationwide cohort study. Int J Environ Res Public Health. 2022; 19(9).
  39. He X, Rebholz CM, Daya N, et al. Alcohol consumption and incident diabetes: the atherosclerosis risk in communities (ARIC) study. Diabetologia. 2019; 62(5): 770–778.
  40. World Health Organization. INTERNATIONAL GUIDE FOR MONITORING ALCOHOL CONSUMPTION AND RELATED HARM. : 2000.
  41. Pose E, Pera G, Torán P, et al. Interaction between metabolic syndrome and alcohol consumption, risk factors of liver fibrosis: a population-based study. Liver Int. 2021; 41(7): 1556–1564.
  42. Oh SS, Kim W, Han KT, et al. Alcohol consumption frequency or alcohol intake per drinking session: which has a larger impact on the metabolic syndrome and its components? Alcohol. 2018; 71: 15–23.
  43. McEvoy LK, Bergstrom J, Tu X, et al. Moderate alcohol use is associated with reduced cardiovascular risk in middle-aged men independent of health, behavior, psychosocial, and earlier life factors. Nutrients. 2022; 14(11).
  44. Kim SuK, Hong SH, Chung JH, et al. Association between alcohol consumption and metabolic syndrome in a community-based cohort of korean adults. Med Sci Monit. 2017; 23: 2104–2110.
  45. Shimoshikiryo I, Ibusuki R, Shimatani K, et al. J-MICC Study Group. Association between alcohol intake pattern and metabolic syndrome components and simulated change by alcohol intake reduction: A cross-sectional study from the Japan Multi-Institutional Collaborative Cohort Study. Alcohol. 2020; 89: 129–138.
  46. Oh JE. Relationship between heavy drinking, binge drinking, and metabolic syndrome in obese and non-obese Korean male adults. Nutr Res Pract. 2018; 12(2): 166–172.
  47. Miyagi S, Takamura T, Nguyen TT, et al. Moderate alcohol consumption is associated with impaired insulin secretion and fasting glucose in non-obese non-diabetic men. J Diabetes Investig. 2021; 12(5): 869–876.
  48. Niedźwiecki P. Wpływ spożycia alkoholu na ciśnienie tętnicze. Nadciśnienie Tętnicze W Praktyce. N. T. w P. 2022; 8(4): 182–185.
  49. Piano MR, Thur LA, Hwang CL, et al. Alcohol's effects on the cardiovascular system. Alcohol Res. 2017; 38(2): 219–241.
  50. Roerecke M, Tobe SW, Kaczorowski J, et al. Sex-Specific associations between alcohol consumption and incidence of hypertension: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. J Am Heart Assoc. 2018; 7(13).
  51. Fong M, Scott S, Albani V, et al. 'Joining the dots': individual, sociocultural and environmental links between alcohol consumption, dietary intake and body weight-a narrative review. Nutrients. 2021; 13(9).
  52. Lanng AR, Gasbjerg LS, Bergmann NC, et al. Gluco-metabolic effects of oral and intravenous alcohol administration in men. Endocr Connect. 2019; 8(10): 1372–1382.
  53. Sabitha K, Neelesh D, Pragna R. An overview of metabolic medicine. AJMS. 2014; 2(3): 30–49.
  54. Taguchi K, Yamanaka-Okumura H, Mizuno A, et al. Insulin resistance as early sign of hepatic dysfunction in liver cirrhosis. J Med Invest. 2014; 61(1-2): 180–189.
  55. Knott C, Bell S, Britton A. Alcohol consumption and the risk of type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis of more than 1.9 million individuals from 38 observational studies. Diabetes Care. 2015; 38(9): 1804–1812.
  56. Ng Fat L, Cable N, Marmot MG, et al. Persistent long-standing illness and non-drinking over time, implications for the use of lifetime abstainers as a control group. J Epidemiol Community Health. 2014; 68(1): 71–77.
  57. Hendriks H. Moderate alcohol consumption and insulin sensitivity: observations and possible mechanisms. Annals of Epidemiology. 2007; 17(5): S40–S42.
  58. Miyagi S, Takamura T, Nguyen TT, et al. Moderate alcohol consumption is associated with impaired insulin secretion and fasting glucose in non-obese non-diabetic men. J Diabetes Investig. 2021; 12(5): 869–876.
  59. Klop B, do Rego AT, Cabezas MC. Alcohol and plasma triglycerides. Curr Opin Lipidol. 2013; 24(4): 321–326.
  60. Mudráková E, Poledne R, Kovář J. Postprandial triglyceridemia after single dose of alcohol in healthy young men. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2013; 23(3): 183–188.
  61. Schneider J, Liesenfeld A, Mordasini R, et al. Lipoprotein fractions, lipoprotein lipase and hepatic triglyceride lipase during short-term and long-term uptake of ethanol in healthy subjects. Atherosclerosis. 1985; 57(2-3): 281–291.
  62. Zhong W, Zhao Y, Tang Y, et al. Chronic alcohol exposure stimulates adipose tissue lipolysis in mice: role of reverse triglyceride transport in the pathogenesis of alcoholic steatosis. Am J Pathol. 2012; 180(3): 998–1007.
  63. Tolstrup JS, Grønbaek M, Nordestgaard BG. Alcohol intake, myocardial infarction, biochemical risk factors, and alcohol dehydrogenase genotypes. Circ Cardiovasc Genet. 2009; 2(5): 507–514.
  64. Whitfield JB, Heath AC, Madden PAF, et al. Metabolic and biochemical effects of low-to-moderate alcohol consumption. Alcohol Clin Exp Res. 2013; 37(4): 575–586.
  65. Ruidavets JB, Ducimetière P, Arveiler D, et al. Types of alcoholic beverages and blood lipids in a French population. J Epidemiol Community Health. 2002; 56(1): 24–28.
  66. Foerster M, Marques-Vidal P, Gmel G, et al. Alcohol drinking and cardiovascular risk in a population with high mean alcohol consumption. Am J Cardiol. 2009; 103(3): 361–368.
  67. Chiva-Blanch G, Urpi-Sarda M, Ros E, et al. Effects of red wine polyphenols and alcohol on glucose metabolism and the lipid profile: a randomized clinical trial. Clin Nutr. Epub 2012; 32(2): 200–206.
  68. Huang S, Li J, Shearer GC, et al. Longitudinal study of alcohol consumption and HDL concentrations: a community-based study. Am J Clin Nutr. 2017; 105(4): 905–912.
  69. De Oliveira E Silva ER, Foster D, McGee Harper M, et al. Alcohol consumption raises HDL cholesterol levels by increasing the transport rate of apolipoproteins A-I and A-II. Circulation. 2000; 102(19): 2347–2352.
  70. Beulens JWJ, Sierksma A, van Tol A, et al. Moderate alcohol consumption increases cholesterol efflux mediated by ABCA1. J Lipid Res. 2004; 45(9): 1716–1723.
  71. Muth ND, Laughlin GA, von Mühlen D, et al. High-density lipoprotein subclasses are a potential intermediary between alcohol intake and reduced risk of cardiovascular disease: the Rancho Bernardo Study. Br J Nutr. 2010; 104(7): 1034–1042.
  72. Cho KH, Nam HS, Kang DJ, et al. Long-Term alcohol consumption caused a significant decrease in serum high-density lipoprotein (hdl)-cholesterol and apolipoprotein A-I with the atherogenic changes of HDL in middle-aged korean women. Int J Mol Sci. 2022; 23(15).