Najnowszy numer czasopisma ,, Forum Medycyny Rodzinnej " 4 /2018

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł pt. ,,Zaburzenia żołądkowo-jelitowe u powracających z podróży”. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, obok chorób skóry, gorączek niewiadomego pochodzenia oraz infekcji dróg oddechowych należą do najczęstszych problemów zdrowotnych u podróżnych powracających z tropikalnych i subtropikalnych destynacji. Najczęściej raportowaną jednostką chorobową jest tzw. biegunka podróżnych. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym biegunki podróżnych jest enterotoksyczna Escherichia coli (ETEC). Objawy chorobowe pojawiają się zazwyczaj w ciągu pierwszych 2 tygodni pobytu w nowym środowisku i trwają średnio 4–5 dni. Ponieważ wielu podróżnych realizuje wyjazdy zagraniczne trwające 1–2 tygodnie, okres występowania objawów może przypadać na ich powrót, stąd zgłaszalność pacjentów z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi do placówek służby zdrowia w kraju macierzystym nie należy do rzadkości.

Autorzy artykułu ,, Mikrokrwotoki mózgowe — nowe oblicze mikroangiopatii mózgowej: obraz kliniczny i aspekty praktyczne” podkreślają, że lekarz rodzinny sprawujący systematyczną opiekę nad chorymi w starszym wieku, z postępującym procesem otępiennym, po udarze mózgu oraz wymagających przewlekłego stosowania doustnych leków przeciwpłytkowych, antykoagulantów i statyn, coraz częściej spotyka się w dokumentacji lekarskiej z pojęciem mikrokrwotoki mózgowe (CMBs, cerebral microbleeds). Artykuł pozwala przybliżyć lekarzom rodzinnym najnowszą wiedzę o znaczeniu klinicznym CMBs oraz poznać najnowsze zalecenia i rekomendacje towarzystw naukowych, w odniesieniu do prowadzenia terapii w ostrych incydentach sercowo-naczyniowych oraz profilaktyki wtórnej udaru mózgu u chorych z wcześniej wykrytymi CMBs.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł pt. ,,Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa u pacjentów z nowotworem złośliwym. Obraz kliniczny i leczenie”. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa — zakrzepica żył głębokich i/lub zator tętnicy płucnej jest najczęstszym powikłaniem u pacjentów z nowotworem złośliwym oraz drugą z kolei przyczyną ich śmierci. Ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u chorych na nowotwory jest 4–6-krotnie większe niż w przypadku populacji ogólnej. Choroba ta jest rozpoznawana 4–13-krotnie częściej w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej. W artykule przedstawiono podstawowe zasady diagnostyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów z chorobą nowotworową.

Numer czasopisma zamyka artykuł ,,Ropowica szyi — aktualny problem diagnostyczno-leczniczy. Opis przypadków”. Ropowica szyi jest rzadkim, potencjalnie groźnym rodzajem zakażenia szyi występującym u dzieci i dorosłych. Głównymi przyczynami tych zakażeń są powikłane zapalenia gardła, migdałków podniebiennych oraz zapalenia zębopochodne spowodowane próchnicą zębów. Poza kliniczną oceną stanu pacjenta diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, badaniach laboratoryjnych służących ocenie stopnia ciężkości zakażenia, a także wykryciu możliwych powikłań, takich jak: zapalenie śródpiersia, zakrzepowe zapalenie żyły szyjnej wewnętrznej, sepsa. Leczenie ropowic szyi obejmuje antybiotykoterapię dożylną oraz drenaż chirurgiczny. Celem pracy było przedstawienie 3 różnych przypadków ropowic szyi leczonych w oddziale z uwzględnieniem objawów, powikłań i różnic w leczeniu

Opublikowane: 2018-11-14

Najnowszy numer czasopisma ,, Forum Medycyny Rodzinnej " 3/2018

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł ,,Profilaktyka zdrowotna w podróży”. Autor pracy podejmuje aktualny temat opieki zdrowotnej w dobie gwałtownego wzrostu liczby podróży zagranicznych, głównie w celach turystycznych. W związku z coraz większą liczbą podróżnych udających się do tropikalnych i subtropikalnych destynacji, personel medyczny, a zwłaszcza lekarze medycyny rodzinnej, powinni być przygotowani w swoich gabinetach na wizyty pacjentów zgłaszających się po poradę dotyczącą zagrożeń zdrowotnych oraz propozycji stosowania środków profilaktyki zdrowotnej. Ryzyko rozwoju problemów zdrowotnych podczas pobytu oraz po powrocie z podróży jest uzależnione od wielu czynników, nie tylko od endemicznego występowania chorób na danym terenie, ale również, a może przede wszystkim, od ogólnego stanu zdrowia podróżnego oraz środków prewencji zastosowanych przed, w trakcie i po powrocie (szczepienia, chemioprofilaktyka przeciwmalaryczna, czynności podjęte podczas podróży powietrznej, lądowej i morskiej, właściwa aklimatyzacja, profilaktyka urazów cieplnych, ochrona przed lokalną florą i fauną, higiena osobista, higiena żywienia).

Należy zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Profilaktyka pierwotna i wtórna udaru niedokrwiennego mózgu w świetle obecnych zaleceń i rekomendacji”. Udar niedokrwienny mózgu jest nadal jedną z głównych przyczyn zgonów i niepełnosprawności u osób dorosłych. Ponadto ryzyko zachorowania na udar mózgu u pacjentów po przebytym uprzednio incydencie mózgowo-naczyniowym jest znacznie większe niż w populacji ogólnej. Dlatego, pomimo znacznego rozwoju metod terapii ostrej fazy udaru niedokrwiennego mózgu, nadal kluczową kwestią z medycznego i społecznego punktu widzenia pozostaje skuteczna profilaktyka pierwotna i wtórna. Autorzy przedstawiają wybrane elementy prewencji pierwotnej i wtórnej udaru niedokrwiennego mózgu oraz przemijającego niedokrwienia mózgu w odniesieniu do najnowszych modyfikacji obowiązujących zaleceń i rekomendacji, uwzględniających nie tylko zmodyfikowane zasady farmakoterapii, ale również coraz istotniejszą rolę działań niefarmakologicznych.

Z kolei w artykule ,,Zakrzepica żył powierzchownych” autorzy przedstawiają różnorodność obrazu klinicznego, diagnostykę oraz leczenie tej choroby, która dotyczy dowolnego odcinka powierzchownego układu żył niezależnie od lokalizacji.

Numer czasopisma zamyka artykuł pt. ,,Pacjent z półpaścem w praktyce lekarza rodzinnego”, który dotyczący ciągle często spotykanych wątpliwości. Półpasiec oraz jego powikłania są globalnym problemem zdrowotnym, dotyczącym szczególnie osób starszych. Do zdiagnozowania półpaśca wystarczają zazwyczaj wywiad oraz charakterystyczny obraz kliniczny. Znaczącym problemem związanym z półpaścem są jego powikłania, a zwłaszcza nerwoból postherpetyczny, który może trwać wiele miesięcy po ustąpieniu objawów skórnych i prowadzić do depresji, a nawet prób samobójczych. Do leczenia, oprócz konwencjonalnych leków przeciwbólowych, często niezbędne jest włączenie koanalgetylów w postaci leków przeciwdepresyjnych oraz przeciwdrgawkowych. Leczenie przeciwwirusowe acyklowirem, walcyklowirem lub famicyklowirem należy włączyć tylko u niektórych pacjentów. Najskuteczniejszą profilaktyką półpaśca są szczepienia przeciwko ospie wietrznej i półpaścowi.

Opublikowane: 2018-09-26

Najnowszy numer czasopisma ,, Forum Medycyny Rodzinnej " 2/2018

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł ,,Pozasłuchowe skutki działania hałasu ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia”. Obecnie hałas towarzyszy człowiekowi nieprzerwanie, w domu, w pracy, podczas wypoczynku, a często także podczas snu. Szkodliwość oddziaływania hałasu zależy od poziomu ciśnienia akustycznego i czasu trwania narażenia, czyli tak zwanej dawki hałasu. Negatywny wpływ hałasu na organizm człowieka jest utożsamiany przede wszystkim z jego bezpośrednim oddziaływaniem na narząd słuchu. Jednak działanie hałasu nie ogranicza się tylko do narządu słuchu, obejmuje także inne skutki zdrowotne. Hałas wpływa na układ krążenia, układ pokarmowy, układ wewnątrzwydzielniczy, układ nerwowy, psychikę, powoduje wcześniejsze starzenie się organizmu. Zarówno badania epidemiologiczne obejmujące bardzo duże grupy eksponowane, jak i badania kliniczne potwierdzają występowanie istotnego związku między natężeniem hałasu a ryzykiem zawału serca i nadciśnienia tętniczego. Dotyczy to zarówno hałasu komunalnego, jak i hałasu występującego w pracy.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego”. Mikrobiota jelitowa jest niezwykle istotna, nie tylko w procesach trawienia, wchłaniania, metabolizmu, ale również w kształtowaniu odporności organizmu człowieka. Celem pracy jest synteza doniesień naukowych dotyczących roli i struktury ilościowej i jakościowej mikrobioty jelitowej, ze szczególnym uwzględnieniem bakterii: ochronnych, immunostymulujących, odżywiających nabłonek jelitowy oraz proteolitycznych. Ponadto przedstawiono przykłady badań charakteryzujących znaczenie przedstawicieli mikrobioty jelitowej w metabolizmie organizmu. Zaburzenia mikrobioty jelitowej, czyli dysbioza jelitowa, mają poważne konsekwencje w funkcjonowaniu układu pokarmowego oraz bariery jelitowej, zaburzeniach metabolicznych, autoimmunizacyjnych i psychicznych. Dlatego z punktu widzenia praktyki lekarza rodzinnego zasadnym jest poznanie nowoczesnych metod diagnostyki mikrobioty jelitowej oraz metod jej odtwarzania, co może być podstawą leczenia lub wspierania terapii zasadniczej wielu chorób.

Z kolei autor pracy „Rola witaminy K2 w metabolizmie kostnym” przedstawia mechanizmy zależne od tej witaminy, niezbędne w procesie syntezy macierzy kostnej. Osteoblasty wydzielają zależne od witaminy K2 białko — osteokalcynę. Witamina K, dotychczas znana głównie z udziału w procesach krzepliwości krwi, spełnia, jak się okazuje, jeszcze inną, ważną rolę — ma wpływ na metabolizm kostny.

Numer czasopisma zamyka artykuł ,,Czynniki psychospołeczne w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia”. Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce. Ich profilaktyka i leczenie są ważnym wyzwaniem, szczególnie wobec prognozowanego wzrostu odsetka zgonów z ich powodu, ze względu na starzejące się społeczeństwo. Coraz więcej badań wskazuje na wagę czynników psychospołecznych w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia. Nie są one jednak uwzględnione w systemie oceny ryzyka sercowo-naczyniowego SCORE. Wyniki zrealizowanych dotychczas badań potwierdzają, że czynniki psychospołeczne, takie jak: niski status socjoekonomiczny, brak wsparcia społecznego, stres w pracy i w życiu rodzinnym, wrogość, lęk, depresja oraz inne zaburzenia psychiczne, przyczyniają się do wzrostu ryzyka rozwoju chorób układu krążenia, a także pogarszają rokowania chorych. Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego należy rozważyć analizę czynników psychospołecznych jako danych wspomagających ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego.

Opublikowane: 2018-09-26

Najnowszy numer czasopisma,, Forum Medycyny Rodzinnej" 1/2018

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” jest poświęcony głównie najnowszym zaleceniom postępowania diagnostycznego i leczniczego w osteoporozie w Polsce. Zespół ekspertów Wielodyscyplinarnego Forum Osteoporozy aktualizuje w obecnym opracowaniu dotychczasowe polskie zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne w zakresie osteoporozy, uwzględniając najnowsze piśmiennictwo, dostępność leków i ich refundację oraz aktualną organizację lecznictwa. W opracowanych zaleceniach podtrzymano postulat podziału zadań dla lekarzy opieki podstawowej (etap I) oraz specjalistów zajmujących się leczeniem osteoporozy (etap II). Podkreślono konieczność szybkiego wdrażania farmakoterapii i rehabilitacji u wszystkich osób ze złamaniami niskoenergetycznymi, zaakcentowano potrzebę określania 10-letniego ryzyka złamań u wszystkich osób (w tym osób bez złamań) po 50. roku życia z przyjęciem polskiego progu interwencji terapeutycznej (≥ 10% dla kalkulatora FRAX), uzupełniono strategie doboru leków i monitorowania leczenia o diagnostykę obrazową, densytometryczną i biochemiczną. Podano podstawowe wytyczne dotyczące prewencji upadków, postępowania rehabilitacyjnego, dietetycznego oraz eliminacji środowiskowych i innych czynników ryzyka złamań. W aktualnych zaleceniach zwrócono uwagę na dwa istotne elementy usprawnienia leczenia osteoporozy: 1 — strategię nadzoru nad leczeniem złamań Fracture Liaison Service (FLS) oraz, optymalnie, 2 — strategię krótkoterminowego monitorowania efektywności leczenia za pomocą markerów biochemicznych.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe preparatu złożonego z dwóch leków rozszerzających oskrzela: indakaterolu i glikopironium”. W pracy omówiono ogólny profil bezpieczeństwa stosowania terapii skojarzonej LABA i LAMA, zwłaszcza w odniesieniu do wpływu na układ sercowo-naczyniowy. Na podstawie zgromadzonych danych wykazano, że połączenie tych dwóch ultra-długodziałających leków rozszerzających oskrzela o różnych, uzupełniających się mechanizmach działania zwiększa skuteczność terapii POChP, nie wpływając jednocześnie na spadek jej bezpieczeństwa. Skojarzone leczenie β2-mimetykami z cholinolitykami powinno być zastosowane u chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) w przypadku braku złagodzenia objawów przy podaniu jednego z tych leków. Działanie poprzez dwa mechanizmy rozszerzania oskrzeli może bowiem zmaksymalizować efekt bronchodylatacyjny.

Numer czasopisma zamyka artykuł ,,Prawidłowe rozpoznanie cukrzycy typu LADA — to ciągle jeszcze aktualny problem”. Autorzy pracy przedstawiają kryteria rozpoznania cukrzycy LADA, która jest postacią cukrzycy autoimmunologicznej u dorosłych. Postęp destrukcji komórek β jest wolniejszy niż w cukrzycy typu 1. W praktyce LADA jest często błędnie zdiagnozowana i w konsekwencji nie jest właściwie leczona. Przy różnicowaniu ważne jest stwierdzenie obecności co najmniej jednego z czterech autoprzeciwciał przeciwko antygenom komórek wysp trzustkowych. Wczesne leczenie insuliną w cukrzycy typu LADA prowadzi do lepszej kontroli metabolicznej i do ochrony funkcji komórek beta.

Opublikowane: 2018-04-25

Najnowszy numer czasopisma ,, Forum Medycyny Rodzinnej" 6/2017

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł ,,Hipoglikemia u chorych z cukrzycą typu 2 — czy jest problemem?”. Ostre powikłania choroby, pomimo rozwoju diagnostyki i leczenia cukrzycy, są głównym zagrożeniem dla zdrowia i życia pacjentów. Hipoglikemia jest najczęściej występującym ostrym powikłaniem oraz stanowi jedną z głównych barier w optymalizacji kontroli glikemii. Zwiększa ona ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, a także innych schorzeń. W profilaktyce hipoglikemii ważny jest właściwy dobór leków oraz bardzo staranna edukacja chorych.

Ciekawy przypadek kliniczny opisują autorzy artykułu ,,Nagłe zatrzymanie krążenia kluczem do rozpoznania rodzinnie występującego zespołu wydłużonego QT typu 1 — czy musiało tak być?. W niniejszej pracy przedstawiono rodzinę, u której rozpoznano i potwierdzono genetycznie zespół wydłużonego QT typu 1 po zatrzymaniu krążenia u 16-latki. W 8. roku życia u dziewczynki występowały omdlenia sugerujące ich charakter wazowagalny. Wykonanie zapisu elektrokardiograficznego w tym okresie być może przyczyniłoby się do wcześniejszego rozpoznania groźnego dla życia zespołu. Wdrożenie leczenia prawdopodobnie pozwoliłoby uniknąć nagłego zatrzymania krążenia. Częstość występowania LQTs ocenia się na 1 do 2000 żywo urodzonych dzieci. Rodzinne występowanie zespołu wskazuje na konieczność wykonania badań diagnostycznych u potencjalnie zagrożonych krewnych pacjenta.

„Napięciowe bóle głowy w praktyce lekarza rodzinnego” to artykuł, w którym autor przedstawia dane dotyczące obrazu klinicznego, epidemiologii, możliwego patomechanizmu oraz zasad terapii napięciowych bólów głowy, które są najczęstszym rodzajem pierwotnego bólu głowy. Jakkolwiek w większości przypadków choroba przebiega łagodnie i doraźne, leczenie zapewnia pacjentom prawidłowe funkcjonowanie, to u około 2–3% populacji ogólnej przybiera ona postać przewlekłych bólów głowy, prowadząc do istotnego obniżenia jakości życia i wzmożonej konsumpcji leków przeciwbólowych. Rozpoznanie napięciowych bólów głowy nie wymaga przeprowadzania badań dodatkowych i jest możliwe w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej, o ile pamięta się o sytuacjach mogących sugerować objawowe bóle głowy. W warunkach podstawowej opieki zdrowotnej można także prowadzić doraźne i profilaktyczne leczenie napięciowych bólów głowy.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł pt. ,,Pacjent z niewydolnością serca w gabinecie lekarza rodzinnego”. Celem pracy jest przedstawienie najnowszych danych na temat diagnostyki i leczenia przewlekłej niewydolności serca w opiece ambulatoryjnej na podstawie aktualnej literatury medycznej. Opieka lekarza rodzinnego odgrywa znaczącą rolę w diagnostyce i leczeniu pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca. Informacje zawarte w pracy mogą być pomocne w podejmowaniu decyzji terapeutycznych w opiece ambulatoryjnej.

Opublikowane: 2018-03-14

Najnowszy numer czasopisma FMR 5/2017

Najnowszy numer czasopisma ,,Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł ,,Hiperandrogenizm u kobiet po menopauzie”. Androgeny u kobiet odgrywają ważną rolę. Regulują metabolizm, wpływając na nastrój czy funkcje seksualne. Jednakże ich nadmiar działa negatywne na zdrowie kobiet. Po menopauzie w sposób naturalny dochodzi do przesunięcia równowagi hormonalnej w kierunku hiperandrogenemii. Łagodne objawy hiperandrogenizmu związane z przejściem menopauzalnym muszą być odróżnione od nasilonej hiperandrogenemii, która może mieć podłoże nowotworowe. W niniejszym artykule omówiono zmiany androgenów zachodzące u kobiet po menopauzie, objawy i etiologię hiperandrogenizacji, zaproponowano schemat postępowania diagnostycznego, przedstawiono dostępne metody leczenia, jak również dokonano przeglądu aktualnego piśmiennictwa.

Z kolei autorzy pracy ,,Andropauza i proces starzenia się a jakość życia mężczyzn po 50. roku życia” przedstawiają analizę badań własnych, które miały na celu wykazanie, czy objawy towarzyszące andropauzie zmniejszają komfort życia mężczyzn po 50. roku życia. Analiza wyników uzyskanych po przeprowadzeniu badań odnoszących się do zagadnienia andropauzy i fizjologicznego starzenia się organizmu pozwoliły na stwierdzenie, że poziom wiedzy mężczyzn w tym zakresie jest niski. Analizy wykazały również, że mężczyźni po 50. roku życia z różną częstotliwością odczuwają dolegliwości charakterystyczne dla andropauzy, a same dolegliwości zmniejszają komfort ich życia.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Wirusowe zapalenie wątroby typu E w praktyce lekarskiej”. W ostatnich latach obserwuje się coraz większy wzrost liczby zachorowań na WZW E. Do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową przez skażoną wodę. Opisano też przypadki transmisji HEV w związku z przetoczeniem krwi i preparatów krwiopochodnych oraz transplantacją narządów. Dotychczas największą liczbę zachorowań obserwowano w Indiach, Azji Południowo-Wschodnej i Afryce, ale coraz więcej zachorowań obserwuje się również w Europie, w tym Polsce). Przebieg kliniczny jest podobny do przebiegu wirusowego zapalenia wątroby typu A. Właściwe rozpoznanie choroby, monitorowanie i odpowiednie leczenie pozwala uniknąć wielu powikłań.

Numer czasopisma zamyka artykuł ,,Ocena czynności nerek w przewlekłej chorobie alkoholowej na podstawie stężeń kreatyniny i mocznika”, gdzie w podsumowaniu autorzy podkreślają, że wraz z czasem trwania choroby alkoholowej obserwuje się stopniowy spadek stężenia kreatyniny, a wzrost stężenia mocznika w surowicy krwi, co najpewniej ma związek z postępującym wyniszczeniem organizmu. W związku z powyższym ocena czynności nerek u osób przewlekle nadużywających alkoholu na podstawie stężeń kreatyniny i mocznika jest w znacznym stopniu utrudniona.

Opublikowane: 2018-01-10

Najnowszy numer czasopisma FMR 4/2017

Najnowszy numer czasopisma ,,Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł pt. „Stan przedcukrzycowy — to bardzo ważny i ciągle nierozwiązany problem!”. Stan przedcukrzycowy to stan pośredni — hiperglikemii z parametrami glikemii powyżej normy, ale poniżej progu cukrzycy. Wyniki badań wskazują na związek nie tylko między stanem przedcukrzycowym a rozwojem cukrzycy, ale także między rozwojem powikłań cukrzycy, w tym mikro- i makroangiopatii. W leczeniu podstawą jest zmiana stylu życia. Często jednak konieczna jest także farmakoterapia. U osób z tym stanem należy — zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego — kontrolować okresowo parametry, takie jak: glukoza we krwi kapilarnej, hemoglobina glikowana (HbA1c) czy stężenie C-peptydu.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Uporczywy kaszel — trudności diagnostyczno-terapeutyczne w codziennej praktyce lekarskiej”. W pracy omówiono podstawowe aspekty etiopatogenetyczne, kliniczne oraz podano podstawowe zasady leczenia uporczywego kaszlu, który często powoduje znaczący dyskomfort, dolegliwości z różnych narządów oraz wyraźnie obniża jakość życia. Etiologia kaszlu bywa złożona, dlatego w niektórych sytuacjach trudno wykryć jego przyczynę. Diagnostyka uporczywego kaszlu wymaga czasami interdyscyplinarnego działania i współpracy klinicystów różnych specjalności.

Z kolei autor pracy ,,Choroby układu sercowo-naczyniowego w grupie pacjentów z POChP lub astmą — o czym warto pamiętać w codziennej praktyce?” podkreśla związek chorób układu oddechowego z pojawieniem się większego ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia, a przewlekła reakcja zapalana wydaje się jedną z jego głównych przyczyn. Skuteczne leczenie chorób układu sercowo-naczyniowego, astmy oraz POChP, z uwzględnieniem preferowanych grup leków oraz zagrożeń, jakie mogą się wiązać z nieskuteczną farmakoterapią, może się korzystnie przełożyć nie tylko na poprawę kontroli najważniejszych chorób płuc, ale potencjalnie również zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń.

W artykule „Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w okresie ciąży” autorzy podkreślają fakt, że ciąża jest związana z 2–5-krotnie wyższym ryzykiem wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Zwiększone ryzyko VTE jest spowodowane takimi fizjologicznymi zmianami w ciele kobiety w okresie ciąży, które sprzyjają krzepnięciu, zmniejszonej fibrynolizie i zastojowi krwi w kończynach dolnych. Trombofilia, unieruchomienie i czynniki poporodowe, takie jak: zakażenie, krwawienie i interwencja chirurgiczna, zwiększają ryzyko zachorowania na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową związaną z ciążą. Rozpoznanie VTE można bezpiecznie ustalić za pomocą ultrasonografii, scyntygrafii perfuzyjnej i wentylacyjnej oraz tomografii komputerowej z angiografią. Heparyna drobnocząsteczkowa jest bezpiecznym i skutecznym leczeniem kobiet w ciąży, natomiast w okresie poporodowym u pacjentek karmiących piersią VKA są bezpieczne.

Czasopismo zamyka artykuł ,,Aktywność fizyczna a otyłość mężczyzn po 60. roku życia”. Autorka pracy przedstawia badanie, którego celem była ocena aktywności fizycznej mężczyzn po 60. roku życia oraz zbadanie jej związku z występowaniem otyłości. Wnioski przedstawione w pracy mówią, że badani mężczyźni cechowali się w większości siedzącym trybem życia lub niską aktywnością fizyczną, co miało związek z występowaniem nadwagi lub otyłości. Wydaje się, że programy prozdrowotne kierowane do mężczyzn po 60. roku życia są niewystarczające.

Opublikowane: 2017-10-27

FMR 3/2017

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł ,,Zaburzenia metabolizmu glukozy w czasie ciąży — mechanizmy, diagnostyka i leczenie, co nowego?”. Autorzy podsumowują wiedzę dotyczącą specyfiki zaburzeń węglowodanów u kobiet w ciąży. Ciąża wiąże się z obniżeniem wrażliwości na działanie insuliny, co jest kompensowane wzrostem jej sekrecji. Cukrzyca ciążowa (GDM) ujawnia się, kiedy sekrecja insuliny nie jest wystarczająca dla kompensacji insulinooporności towarzyszącej ciąży. Kobiety z GDM mają niższą sekrecję insuliny w stosunku do stopnia insulinooporności w porównaniu z kobietami o prawidłowej tolerancji glukozy. Ciąża u kobiet z cukrzycą przedciążową (PGDM) zwiększa ryzyko powikłań zarówno u matki, jak i u płodu, niezależnie od postępów w opiece perinatalnej. Podstawowe znaczenie w leczeniu GDM oraz PGDM ma ścisła kontrola glikemii. Zaburzenie homeostazy glukozy w czasie ciąży, niezależnie od nasilenia zmian, jest czynnikiem ryzyka rozwoju nietolerancji glukozy po porodzie.

Z kolei autorzy artykułu ,,Krztusiec — stara choroba i nowe metody zapobiegania”, zwracają uwagę na istotną rolę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w ochronnych działaniach szczepiennych kobiet ciężarnych pod kątem krztuśca, który ciągle pozostaje istotną epidemiologicznie chorobą występującą w Polsce. Przebieg choroby jest szczególnie ciężki u dzieci w wieku do 6. miesiąca życia. W tym okresie ryzyko powikłań i zgonów jest najwyższe. W celu zredukowania ryzyka wystąpienia choroby u noworodków od 2016 roku w Polsce zaleca się szczepienie kobiet po 28. tygodniu ciąży.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,, Znaczenie składu hormonalnych środków antykoncepcyjnych dla ich skuteczności i tolerancji”. Celem artykułu jest zapoznanie Czytelnika z właściwościami farmakodynamicznymi substancji wchodzących w skład hormonalnych środków antykoncepcyjnych zarejestrowanych w Polsce oraz profilem ich działań ubocznych. Hormonalne środki antykoncepcyjne są obecnie powszechnie stosowane. Oprócz wysokiej skuteczności antykoncepcyjnej mogą wykazywać pożądane , jak i niepożądane działania uboczne zależne od ich składników. Najczęściej stosuje się doustne preparaty dwuskładnikowe.

Numer czasopisma zamyka artykuł ,,Przedstawienie przypadków zapalenia wątroby wywołanego wirusem EBV”. Celem artykułu jest zapoznanie Czytelnika z właściwościami farmakodynamicznymi substancji wchodzących w skład hormonalnych środków antykoncepcyjnych zarejestrowanych w Polsce oraz profilem ich działań ubocznych. Wirus Epsteina-Barr należący do rodziny Herpesviridae jest szeroko rozpowszechniony na świecie. Przenosi się przez bliskie kontakty, a materiałem zakaźnym jest ślina. Możliwe jest zakażenie przez krew, preparaty krwiopochodne i przeszczepione narządy. Wirus EBV wywołuje mononukleozę zakaźną, a w rzadkich przypadkach — zapalenie wątroby.

Opublikowane: 2017-10-18

FMR 2/2017

Najnowszy numer czasopisma ,,Forum Medycyny Rodzinnej” 2/2017 otwiera artykuł ,,Witamina D w zaburzeniach metabolizmu glukozy”. Autorzy pracy poruszają temat znaczenia witaminy D w procesie matabolizmu węglowodanów oraz w mechanizmach homeostazy. Niedobór witaminy D odgrywa ważną rolę w oporności na insulinę. Na podstawie przeprowadzonych wyników badań łączy się niski poziom w surowicy 25OHD z patofizjologią otyłości, zespołu metabolicznego i cukrzycy. Niższe poziomy witaminy D w początkowym okresie ciąży wiążą się ze zwiększonym ryzykiem występowania cukrzycy ciążowej. Niskie stężenia witaminy D zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań cukrzycowych.

Z kolei autorzy pracy ,,Niedożywienie szpitalne. Metody oceny stanu odżywienia” przedstawiają problem niedożywienia wśród osób hospitalizowanych. Celem niniejszej pracy było przedstawienie opisu dostępnych metod oceny stanu odżywienia oraz wskazanie celowości ich zastosowania w identyfikacji niedożywienia.

Ocenia się, że około 35–55% chorych przyjmowanych do szpitala jest niedożywionych, a około 20% z nich odznacza się ciężkim niedożywieniem wymagającym natychmiastowego leczenia. Ubytek masy ciała oraz ogólnoustrojowe następstwa niedożywienia są bezpośrednią przyczyną zmniejszenia skuteczności leczenia zarówno farmakologicznego, jak i operacyjnego. Wdrożenie prawidłowej opieki żywieniowej w odpowiednim czasie przeciwdziała rozwojowi negatywnych skutków związanych z niedożywieniem, dlatego też jego wczesne rozpoznanie powinno się stać priorytetowym zadaniem personelu medycznego. Aktualnie dysponujemy wieloma metodami umożliwiającymi ocenę stanu odżywienia, do których należą: badania ankietowe służące do przesiewowej oceny stanu odżywienia, wywiad żywieniowy, pomiary antropometryczne, szczegółowe badania składu ciała oraz badania laboratoryjne.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Wpływ nadwagi i otyłości na powstawanie nowotworów”, w którym autorzy podkreślają istotne znaczenie edukacji żywieniowej pacjentów onkologicznych oraz nadzoru dietetycznego w przypadku redukcji wagi otyłego pacjenta onkologicznego. Problem nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej dotyczy nie tylko profilaktyki antyrakowej, ale także wpływa na przebieg leczenia i rokowanie pacjenta onkologicznego.

W wielu badaniach naukowych udowodniono związek nadmiernej masy ciała z rakiem. Nadwaga i otyłość to nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, która jest narządem wewnętrznego wydzielania wielu substancji o działaniu prozapalnym. Prowadzi to do zwiększonej proliferacji komórkowej, hamowania apoptozy, stymulacji angiogenezy i uszkodzenia materiału genetycznego, zwiększając tym samym ryzyko powstawania chorób nowotworowych. Dieta wysokotłuszczowa, ubogobłonnikowa, o wysokim indeksie glikemicznym i niskim spożyciu warzyw i owoców, sprzyja rozwojowi zarówno otyłości, jak i nowotworów.

Numer czasopisma zamyka artykuł ,,Złamania podstawy czaszki. Prezentacja dwóch przypadków ze złamaniem kości skroniowej”. W pracy przedstawiono podział złamań kości skroniowej, przyczyny ich powstawania, objawy, diagnostykę oraz postępowanie. Całość zilustrowano opisem dwóch przypadków chorych leczonych z powodu złamania kości skroniowej. Urazy głowy w 1/3 przypadków przebiegają ze złamaniem kości czaszki, w tym w około 18% obejmują kość skroniową. Następstwami złamania kości skroniowej są: niedosłuch, krwawienie z ucha, niedowład lub porażenie nerwu twarzowego, dysfunkcja błędnika oraz płynotok uszny.

Opublikowane: 2017-06-28

FMR 1/2017

Najnowszy numer czasopisma „Forum Medycyny Rodzinnej” otwiera artykuł ,,Choroba Hashimoto — aspekt genetyczny i środowiskowy”. Artykuł ten porusza aktualne aspekty związane z etiopatogenezą oraz z czynnikami ryzyka występowania choroby Hashimoto, coraz częściej rozpoznawanej. Omówiono głównie problem nadmiaru jodu oraz niedoboru selenu w diecie jako czynników mogących mieć wpływ na ujawnienie się choroby.

Z kolei autorzy pracy pt. ,,Zakażenia przenoszone drogą płciową a płodność w praktyce lekarza rodzinnego” zwracają uwagę na problem niepłodności w aspekcie pierwszych objawów zakażenia, z którymi pacjenci często zgłaszają się do lekarza rodzinnego, na przykład ból podbrzusza czy nieprawidłowe wydzieliny. Autorzy podkreślają istotną rolę podstawowej opieki zdrowotnej w zapobieganiu zakażeniom i ich zasadniczemu powikłaniu, jakim jest niepłodność.
Głównym zagrożeniem wydaje się przewlekły, często bezobjawowy stan zapalny w obrębie układu moczowo-płciowego, co w przypadku mężczyzn jest najlepiej udokumentowane w odniesieniu do mykoplazmy, a u kobiet do Chlamydia trachomatis. Podstawowymi narzędziami, jakimi dysponuje lekarz rodzinny, są: profilaktyka, edukacja, rozszerzony wywiad, wczesne leczenie empiryczne i możliwość skierowania do specjalisty.

Warto zwrócić uwagę Czytelnika na artykuł ,,Korzyści i zagrożenia wynikające z suplementacji witaminą D”. Ze względu na występujący powszechnie na świecie niedobór witaminy D zaleca się jej suplementację doustną. Obowiązujące w Polsce wytyczne opublikowane w 2013 roku zalecają między innymi suplementację witaminą D w okresie od października do marca, gdy synteza skórna nie zachodzi, a także w pozostałych miesiącach roku, o ile nie jest zapewniona wystarczająca ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe. Dostępne obecnie dane naukowe wskazują, że korzyści wynikające z profilaktyki i leczenia niedoboru witaminy D odnoszą się przede wszystkim do układu mięśniowo-szkieletowego.
Podaż witaminy D może prowadzić do hiperkalcemii i hiperkalciurii, choć nie jest jasne, jak wysokie dawki powodują efekty toksyczne. Schorzenia, które predysponują do wystąpienia działań niepożądanych, nawet przy nieprzekraczaniu zalecanych dawek witaminy D, to choroby ziarniniakowe, pierwotna nadczynność przytarczyc, a także idiopatyczna hiperkalcemia niemowląt.
Bieżące monitorowanie wykładników gospodarki wapniowo-fosforanowej jest podstawową metodą zapobiegania toksyczności witaminy D.

Opublikowane: 2017-05-10

1 - 10 z 10 pozycji

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

Czasopismo Forum Medycyny Rodzinnej dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl