Tom 13, Nr 1 (2019)
Wybrane problemy kliniczne
Opublikowany online: 2019-02-06
Pobierz cytowanie

Niesprawność u chorych na stwardnienie rozsiane — charakterystyka kliniczna i podstawy leczenia objawowego dla lekarzy rodzinnych

Magdalena Chylińska, Jakub Komendziński, Bartosz Karaszewski
Forum Medycyny Rodzinnej 2019;13(1):19-29.

dostęp płatny

Tom 13, Nr 1 (2019)
Wybrane problemy kliniczne
Opublikowany online: 2019-02-06

Streszczenie

Stwardnienie rozsiane (MS-multiple sclerosis) jest przewlekłą, zapalną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, w przebiegu której dochodzi do demielinizacji i neurozwyrodnienia, ujawniających się w badaniu obrazowym rezonansu magnetycznego jako rozsiane, mnogie ogniska uszkodzenia. Klinicznie MS prowadzi do rozwoju w różnych objawów neurologicznych oraz postępu niepełnosprawności. Najczęściej stosowanymi w ocenie niesprawności skalami są EDSS (Expanded Disability Status Scale) oraz MSFC (MS Functional Composite). Wcześnie rozpoczęte leczenie immunomodulujące oraz terapia objawowa mają podstawowe znaczenie w opiece medycznej nad pacjentami z SM.

Streszczenie

Stwardnienie rozsiane (MS-multiple sclerosis) jest przewlekłą, zapalną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, w przebiegu której dochodzi do demielinizacji i neurozwyrodnienia, ujawniających się w badaniu obrazowym rezonansu magnetycznego jako rozsiane, mnogie ogniska uszkodzenia. Klinicznie MS prowadzi do rozwoju w różnych objawów neurologicznych oraz postępu niepełnosprawności. Najczęściej stosowanymi w ocenie niesprawności skalami są EDSS (Expanded Disability Status Scale) oraz MSFC (MS Functional Composite). Wcześnie rozpoczęte leczenie immunomodulujące oraz terapia objawowa mają podstawowe znaczenie w opiece medycznej nad pacjentami z SM.
Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

stwardnienie rozsiane, niesprawność, EDSS, MSFC

Informacje o artykule
Tytuł

Niesprawność u chorych na stwardnienie rozsiane — charakterystyka kliniczna i podstawy leczenia objawowego dla lekarzy rodzinnych

Czasopismo

Forum Medycyny Rodzinnej

Numer

Tom 13, Nr 1 (2019)

Strony

19-29

Data publikacji on-line

2019-02-06

Rekord bibliograficzny

Forum Medycyny Rodzinnej 2019;13(1):19-29.

Słowa kluczowe

stwardnienie rozsiane
niesprawność
EDSS
MSFC

Autorzy

Magdalena Chylińska
Jakub Komendziński
Bartosz Karaszewski

Referencje (26)
  1. Kurtzke JF. Rating neurologic impairment in multiple sclerosis: an expanded disability status scale (EDSS). Neurology. 1983; 33(11): 1444–1452.
  2. Walczak A. Skale kliniczne oceny niesprawności — znaczenie praktyczne. Pol Prz Neurol. 2008; 4(Supl. A): 70.
  3. Cohen JA, Rae-Grant A. Handbook of Multiple Sclerosis. Springer Healthcare, Tarporley 2012: 8–13.
  4. Opara J. Neurorehabilitacja. Elamed, Katowice 2011: 361.
  5. Gallien P, Gich J, Sánchez-Dalmau B, et al. Multidisciplinary management of multiple sclerosis symptoms. Eur Neurol. 2014; 72(Suppl. 1): 20–25.
  6. Olek M. Multiple sclerosis. Etiology, diagnosis, and new treatment strategies. Humana Press, New York 2005.
  7. Zadro I, Barun B, Habek M, et al. Isolated cranial nerve palsies in multiple sclerosis. Clin Neurol Neurosurg. 2008; 110(9): 886–888.
  8. Henze T, Feneberg W, Flachenecker P, et al. New aspects of symptomatic MS treatment, part 4 — sexual dysfunction and eye movement disorders. Nervenarzt. 2018; 89(2): 193–197.
  9. Fabian M, Krieger S, Lublin FD. Multiple sclerosis and other inflammatory demyelinatingdiseases of the central nervous system. In: Daroff RB, Jankovic J, Mazziotta JC, Pomeroy SL. ed. Bradley's Neurology in Clinical Practice. Elsevier, Amsterdam 2015: 1159–1186.
  10. Otero-Romero S, Sastre-Garriga J, Comi G, et al. Pharmacological management of spasticity in multiple sclerosis: systematic review and consensus paper. Mult Scler. 2016; 22(11): 1386–1396.
  11. Amatya B, Khan F, La Mantia L, et al. Non pharmacological interventions for spasticity in multiple sclerosis. Cochrane Database Syst Rev. 2013(2): CD009974.
  12. Selmaj K. Stwardnienie rozsiane. Termedia, Poznań 2013: 106–110.
  13. Panicker JN, Fowler CJ, Kessler TM. Lower urinary tract dysfunction in the neurological patient: clinical assessment and management. Lancet Neurol. 2015; 14(7): 720–732.
  14. Guidelines on Neuro-Urology by European Association of Urology 2015. http://uroweb.org/wp-content/uploads/21-Neuro-Urology_LR2.pdf (26.10.2018).
  15. Gallien P, Gich J, Sánchez-Dalmau B, et al. Multidisciplinary management of multiple sclerosis symptoms. Eur Neurol. 2014; 72(Suppl 1): 20–25.
  16. Rao SM. Neuropsychology of multiple sclerosis. Current Opinion in Neurology. 1995; 8(3): 216–220.
  17. Di Filippo M, Portaccio E, Mancini A, et al. Multiple sclerosis and cognition: synaptic failure and network dysfunction. Nat Rev Neurosci. 2018; 19(10): 599–609.
  18. Messina S, Patti F. Gray matters in multiple sclerosis: cognitive impairment and structural MRI. Mult Scler Int. 2014; 2014: 1–9.
  19. Seniów J. Funkcjonowanie poznawcze chorych ze stwardnieniem rozsianym. Farmakoter Psychiatr Neurol. 2005; 21(3): 283–287.
  20. Benedict RHB, DeLuca J, Enzinger C, et al. Neuropsychology of multiple sclerosis: looking back and moving forward. J Int Neuropsychol Soc. 2017; 23(9–10): 832–842.
  21. Paparrigopoulos T, Ferentinos P, Kouzoupis A, et al. The neuropsychiatry of multiple sclerosis: focus on disorders of mood, affect and behaviour. Int Rev Psychiatry. 2010; 22(1): 14–21.
  22. Toosy A, Ciccarelli O, Thompson A. Symptomatic treatment and management of multiple sclerosis. In: Goodin DS. ed. Handbook of Clinical Neurology, vol. 122 (3rd series). Elsevier, Amsterdam 2014: 513–562.
  23. Iriarte J, Subirá ML, Castro P. Modalities of fatigue in multiple sclerosis: correlation with clinical and biological factors. Mult Scler. 2000; 6(2): 124–130.
  24. Merkelbach S, Schulz H, Kölmel HW, et al. Fatigue, sleepiness, and physical activity in patients with multiple sclerosis. J Neurol. 2011; 258(1): 74–79.
  25. Miller P, Soundy A. The pharmacological and non-pharmacological interventions for the management of fatigue related multiple sclerosis. J Neurol Sci. 2017; 381: 41–54.
  26. O'Connor AB, Schwid SR, Herrmann DN, et al. Pain associated with multiple sclerosis: systematic review and proposed classification. Pain. 2008; 137(1): 96–111.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

Czasopismo Forum Medycyny Rodzinnej dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl