Ocena stanu wiedzy na temat zakażeń HPV wśród mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego

WYBRANE PROBLEMY KLINICZNE

Barbara Sokołowska1, Magdalena Zasadzka1, Anna Kulik2, Andrzej Borzęcki1

1Katedra Zdrowia, Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

2Zakład Kosmetologii, Wydział Turystyki i Zdrowia, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, Filia w Białej Podlaskiej

Ocena stanu wiedzy na temat zakażeń HPV wśród mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego

Assessment of knowledge on HPV infection among residents of the regions of Biała Podlaska and Parczew

STRESZCZENIE

Wstęp. Human papilloma virus (HPV) może być przyczyną łagodnych zmian skórnych, a także nowotworów złośliwych, takich jak rak szyjki macicy i rak prącia.

Cel pracy. Ocena poziomu wiedzy na temat wirusa HPV wśród mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego.

Materiał i metody. Badaniami objęto 156 mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego. Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety.

Wyniki. Mniej niż połowa badanych deklarowała znajomość zagadnień dotyczących HPV; 51% badanych z powiatu parczewskiego i 38% z bialskiego wiązało zakażenie HPV z rakiem szyjki macicy i występowaniem kłykcin kończystych. Za najskuteczniejszą metodę zapobiegania zakażeniu HPV ankietowani uznali prezerwatywy. Źródłem wiedzy dotyczącej HPV były dla ankietowanych informacje od znajomych i media.

Wnioski. 1. Wiedza badanych na temat wirusa HPV jest niewystarczająca. 2. Wśród ankietowanych istnieje konieczność uzupełnienia wiedzy dotyczącej dróg zakażenia HPV i sposobów zapobiegania tym zakażeniom.

Forum Medycyny Rodzinnej 2015, tom 9, nr 3, 200–202

Słowa kluczowe: zakażenie, wirus hpv, wiedza

ABSTRACT

Introduction. Human papilloma virus (HPV) can cause mild skin lesions as well as malignancies such as cervical cancer and penile cancer.

Aim of the study. Assessment of the level of knowledge on HPV among residents of the regions of Biała Podlaska and Parczew.

Material and methods. The study included 156 residents of the regions of Biała Podlaska and Parczew. Diagnostic survey was a research method. An author’s questionnaire was a proprietary research tool.

Results. Less than 50% respondents declared knowledge of issues related to HPV; 51% of the Parczew region and 38% of the Biała Podlaska region associated HPV with cervical cancer and the occurrence of genital warts. According to the respondents, the most effective method of preventing HPV infection is a condom. Information from friends and the media was the main source of knowledge about the HPV among the respondents.

Conclusions. 1. The knowledge of respondents about HPV is insufficient. 2. Among the respondents, there is the need to supplement the knowledge on the methods of preventing HPV.

Forum Medycyny Rodzinnej 2015, vol 9, no 3, 200–202

Key words: infection, HPV, knowledge

WSTĘP

Human papilloma virus (HPV) należy do grupy heterogennej wirusów DNA, które wchodzą w skład rodziny Papillomaviridae [1, 2]. Wirus ten jest przenoszony przez kontakt z naskórkiem lub drogą płciową u osób aktywnych seksualnie. W niektórych przypadkach infekcja następuje podczas porodu. Wirus HPV może być przyczyną łagodnych zmian skórnych o charakterze brodawek lub kłykcin kończystych, a także nowotworów złośliwych, takich jak rak szyjki macicy, który jest drugim co do częstości występowania i przyczyn zgonów wśród kobiet w Polsce [3, 4].

CEL PRACY

Celem pracy była ocena poziomu wiedzy na temat HPV wśród mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego.

MATERIAŁ I METODY

Badania przeprowadzono wśród 156 losowo wybranych mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego.

W badaniu wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety. Udział w badaniach był dobrowolny i anonimowy.

WYNIKI

Mniej niż połowa ankietowanych deklarowała, że posiada wiedzę dotyczącą HPV (tab. 1).

Tabela 1

Wiedza badanych dotycząca HPV

Wiedza na temat HPV

Powiat bialski

Powiat parczewski

Kobiety

Mężczyźni

Razem

Kobiety

Mężczyźni

Razem

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Tak

21

45

12

38

33

42

14

38

10

25

24

31

Nie

11

23

8

25

19

24

10

27

10

25

20

26

Nie wiem

15

32

12

38

27

34

13

35

20

50

33

43

HPV (human papilloma virus) — wirus brodawczaka ludzkiego

Wśród ankietowanych 38% z powiatu bialskiego i 51% z parczewskiego jako konsekwencję zakażenia HPV wymieniło raka szyjki macicy i kłykciny kończyste (tab. 2).

Tabela 2

Wiedza badanych na temat chorób wywołanych HPV

Konsekwencje zakażenia HPV

Powiat bialski

Powiat parczewski

Kobiety

Mężczyźni

Razem

Kobiety

Mężczyźni

Razem

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Rak szyjki macicy, kłykciny kończyste

19

40

12

38

30

38

27

73

13

33

40

51

Wysypka, utrata wzroku

14

30

11

34

25

32

9

24

20

50

29

38

Żółtaczka, marskość wątroby

4

9

3

9

7

9

1

3

1

2,5

2

3

Inne (grypa)

10

21

6

19

16

21

0

0

6

15

6

8

HPV (human papilloma virus) — wirus brodawczaka ludzkiego

Za główne drogi przenoszenia się zakażenia HPV ankietowani wymienili drogę płciową oraz drogę krwiopochodną (tab. 3).

Tabela 3

Znajomość drogi szerzenia się zakażenia HPV

Droga zakażenia

Powiat bialski

Powiat parczewski

Kobiety

Mężczyźni

Razem

Kobiety

Mężczyźni

Razem

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Kropelkowa

11

24

6

18

17

22

8

22

10

25

18

23

Krew

17

37

22

67

39

49

13

35

8

20

21

27

Płciowa

18

39

5

15

23

29

16

43

22

55

38

49

HPV (human papilloma virus) — wirus brodawczaka ludzkiego

Większość ankietowanych było zdania, że czynnikiem sprzyjającym zakażeniu HPV jest obniżona odporność organizmu. Tylko co trzeci badany wskazał, że zakażeniu sprzyja wczesna inicjacja seksualna (tab. 4).

Tabela 4

Znajomość czynników sprzyjających zakażeniu HPV

Czynniki ryzyka zakażenia HPV

Powiat bialski

Powiat parczewski

Kobiety

Mężczyźni

Razem

Kobiety

Mężczyźni

Razem

n

%

n

%

n

%

N

%

n

%

n

%

Przerwanie ciągłości skóry

8

17

4

13

12

15

10

27

10

25

20

26

Wczesna inicjacja seksualna

15

32

16

50

31

39

8

22

14

35

22

29

Obniżona odporność organizmu

24

51

12

38

36

46

19

51

16

40

35

46

Duża liczba partnerów seksualnych

17

36

6

35

23

29

17

45,9

16

40

33

43

Palenie papierosów

10

21

9

28

19

24

11

29,7

8

20

19

25

Brak higieny rąk

20

43

17

53

37

47

9

24,3

16

40

25

0,3

HPV (human papilloma virus) — wirus brodawczaka ludzkiego

Większość badanych wskazała, że głównym sposobem zapobiegania zakażeniu HPV jest używanie prezerwatyw. Mniejszy odsetek badanych jako profilaktykę wskazał szczepienia (tab. 5).

Tabela 5

Znajomość sposobów zapobiegania zakażeniom HPV

Sposoby zapobiegania zakażeniom HPV

Powiat bialski

Powiat parczewski

Kobiety

Mężczyźni

Razem

Kobiety

Mężczyźni

Razem

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

N

%

Związki monogamiczne

2

4,3

1

3,1

5

6,3

2

5,4

2

5

4

5,2

Szczepienia

8

17

12

38

18

23

17

46

10

25

27

35

Prezerwatywy

28

60

13

41

41

52

13

35

27

68

40

52

Edukacja zdrowotna

9

19

6

19

15

19

5

14

1

2,5

6

7,8

HPV (human papilloma virus) — wirus brodawczaka ludzkiego

Wiedzę na temat HPV ankietowani zdobyli głównie od znajomych oraz z mediów (tab. 6).

Tabela 6

Źródła wiedzy pozyskiwanej przez badanych na temat HPV

Źródła wiedzy

Powiat bialski

Powiat parczewski

Kobiety

Mężczyźni

Razem

Kobiety

Mężczyźni

Razem

n

%

n

%

n

%

n

%

N

%

N

%

Media

14

28,7

9

30

23

29,1

12

31,6

13

33,3

25

32

Ulotki

1

2

1

3,33

2

2,5

7

18,4

10

25,6

17

22

Znajomi

18

36,7

11

36,7

29

36,7

8

21,1

10

25,6

18

24

Rodzina

8

16,3

5

16,7

13

16,5

9

23,7

6

15,5

15

19

Inne (pielęgniarka, lekarz)

8

16,3

4

13,3

12

15,2

2

5,26

0

0

2

3

HPV (human papilloma virus) — wirus brodawczaka ludzkiego

DYSKUSJA

Najwyższe ryzyko zakażenia HPV istnieje wśród dziewcząt rozpoczynających współżycie płciowe. Ważne jest, aby skuteczne programy edukacyjne wyprzedzały inicjację seksualną [5]. Istotnym elementem profilaktyki zakażeń HPV są szczepienia ochronne. W niektórych krajach szczepieniu poddaje się wszystkie dziewczynki przed rozpoczęciem inicjacji seksualnej [2].

Badania Nagórskiej i wsp. wskazują, że około 90% populacji zna podstawowe informacje o HPV [6]. W badaniach własnych mniej niż połowa ankietowanych deklarowała znajomość zagadnień dotyczących HPV. Tylko 38% ankietowanych z powiatu bialskiego i 51% z parczewskiego znało związek zakażenia HPV z rakiem szyjki macicy. Za najskuteczniejszą metodę zapobiegania zakażeniu HPV ankietowani uznali prezerwatywy. Mniejszy odsetek badanych miał wiedzę o skuteczności szczepień ochronnych. Badania różnych autorów potwierdzają niski poziom wiedzy społeczeństwa na temat skuteczności szczepień [3, 6, 7] i jednocześnie wskazują, że prowadzone wśród młodzieży akcje edukacyjne są istotnym elementem profilaktyki [8–10].

Źródłem wiedzy o HPV wśród ankietowanych były głównie informacje od znajomych oraz media. Podobne wyniki badań prezentują również inni autorzy [11].

WNIOSKI

  1. Wiedza badanych na temat HPV jest niewystarczająca.

  2. Wśród ankietowanych istnieje konieczność uzupełnienia wiedzy dotyczącej zakażenia HPV i sposobów zapobiegania tym zakażeniom.

Adres do korespondencji:

dr. n. med. Barbara Sokołowska

Katedra Zdrowia, Państwowa Szkoła Wyższa

im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

e-mail: ryba72@op.pl

PIŚMIENNICTWO

  1. Majewski S., Pniewski T., Goyal-Stec M. Rola wirusów brodawczaka w rozwoju zmian łagodnych i złośliwych okolic narządów płciowych. Zakażenia 2005; 6: 58–62.

  2. Klimek M. Znaczenie wirusów w ginekologii onkologicznej. Mikrobiologia Medyczna 2000; 2: 10–13.

  3. Mastalerz-Migas A., Nowak A., Steciwko A. Wiedza i świadomość młodych kobiet w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy. Family Med. Prim. Care Rev. 2011; 13: 443–445.

  4. Olejek A. HPV jako czynnik etiologiczny raka szyjki macicy. Ginekol. Pol. 2008; 2: 126–132.

  5. Wróblewska W. Psychospołeczne i demograficzne następstwa wczesnej inicjacji seksualnej nastolatków. Nowa Med. 2007; 4: 85–91.

  6. Nagórska M., Karabulutlu O., Wardak K., Binkowska-Bury M. Infekcje HPV — wiedza studentów pielęgniarstwa na przykładzie Polski i Turcji. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie 2013; 1: 86–94.

  7. Sawaryn D., Wróbel A. Poziom wiedzy młodych dziewcząt na temat raka szyjki macicy. Medycyna Rodzinna 2011; 2: 35–42.

  8. Wroński K., Bocian R., Depta A. Wiedza pacjentów na temat rakotwórczego wpływu zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV — human papillomavirus) w etiologii raka wargi. Medycyna Rodzinna 2010: 2: 23–26.

  9. Jurczak A., Rosińska B., Karakiewicz J. i wsp. Analiza wiedzy młodzieży dotyczącej profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego. Family Med. Prim. CareRev. 2012; 14: 160–162.

  10. Gotlib J., Czupryńska E. Ocena wpływu programu edukacyjnego „Wybierz Życie — Pierwszy Krok” na poziom wiedzy uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat wirusa HPV. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2013; 19: 206–210.

  11. Iwanowicz-Palus G., Adamska-Kuźnicka I., Bień A. Wiedza i postawy kobiet wobec profilaktyki raka szyjki macicy. Pielęgniarstwo XXI wieku 2010; 3–4: 9–16.

Regulamin

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

Czasopismo Forum Medycyny Rodzinnej dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl