open access

Vol 24, No 1-2 (2022)
Research paper
Published online: 2023-08-04
Get Citation

Interdyscyplinarna opieka nad chorymi po zabiegach z zakresu chirurgii szczękowo-twarzowej

Daria Wziątek-Kuczmik1, Magdalena Wieczorek1, Małgorzata Rymarczyk2, Antoni Świątkowski2, Mateusz Rogulski1, Iwona Niedzielska1
·
Chirurgia Polska 2022;24(1-2):1-9.
Affiliations
  1. Katedra i Klinika Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice (Department of Craniofacial and Maxillofacial Surgery, Medical University of Silesia, Katowice, Poland)
  2. Studenckie Koło Naukowe przy Katedrze i Klinice Chirurgii Czaszkowo- Szczękowo-Twarzowej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice (Student Scientific Circle at the Department of Craniofacial and Maxillofacial Surgery, Medical University of Silesia, Katowice, Poland)

open access

Vol 24, No 1-2 (2022)
Original articles
Published online: 2023-08-04

Abstract

Wstęp: Zabiegi z zakresu chirurgii czaszkowo-szczękowo-twarzowej ze względu na swoją specyfikę mogą prowadzić do znacznych upośledzeń czynnościowych. Zniekształcenia pooperacyjne i pourazowe twarzy oraz wady ortognatyczne zaburzają estetykę i harmonię rysów twarzy, utrudniając choremu wyrażanie emocji i porozumiewanie się z otoczeniem. Dlatego priorytetem jest interdyscyplinarna opieka przedi pooperacyjna. Zespół lekarzy, fizjoterapeutów, logopedów, foniatrów, dietetyków oraz psychologów ma przywrócić pacjenta do życia w społeczeństwie w zakresie najbardziej zbliżonym do tego sprzed choroby. Materiał i metody: Badaniem objęto 132 pacjentów Przyklinicznego Zespołu Rehabilitacyjnego Kliniki Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej SUM w Katowicach w latach 2020–2022. Wiek chorych wahał się w zakresie 20–70 lat, średnia wieku wynosiła 44,02. Wśród badanych osób było 71 kobiet (53,8%); 45,5% pacjentów stanowiły osoby po urazach twarzoczaszki, 20,5% osoby z dysfunkcjami stawów skroniowo-żuchwowych, 18,9% chorzy onkologiczni, a 15,2% pacjenci z innymi schorzeniami. Chorzy poddani zabiegom uczestniczyli w rehabilitacji przed- i pooperacyjnej, która odbywała się w trakcie hospitalizacji oraz ambulatoryjnie. Wykonywano zabiegi rehabilitacyjne z zakresu nowoczesnej terapii ruchowej, terapii oddechowej, manualnego drenażu limfatycznego, manualnej terapii mięśniowo-powięziowej oraz procedury wspomagające, jak: suche igłowanie, kinesiotaping i techniki fizjoterapeutyczne. Pacjenci korzystali dodatkowo z pomocy dietetyka, psychologa oraz logopedy. Wyniki: Skuteczność przeprowadzonej rehabilitacji uzyskano w około 90% w zakresie zmniejszenia obrzęku, terapii blizn oraz w działaniu przeciwbólowym. Wzrost odwodzenia żuchwy notowano u 79,2% pacjentów. Porównanie pacjentów po przebytym urazie twarzoczaszki i z nowotworem tej okolicy wskazuje na uzyskanie gorszych wyników u pacjentów onkologicznych oraz występowanie u nich dodatkowych problemów z mową i oddychaniem. Wnioski: Wielospecjalistyczna terapia jest nieodłącznym elementem uzupełniającym leczenie chirurgiczne. Uzyskane wyniki wskazują na potrzebę przeprowadzenia dalszych badań klinicznych na poszczególnych grupach chorych, aby dać możliwość opracowania algorytmów interdyscyplinarnego postępowania z chorym na oddziale chirurgii szczękowo-twarzowej.

Abstract

Wstęp: Zabiegi z zakresu chirurgii czaszkowo-szczękowo-twarzowej ze względu na swoją specyfikę mogą prowadzić do znacznych upośledzeń czynnościowych. Zniekształcenia pooperacyjne i pourazowe twarzy oraz wady ortognatyczne zaburzają estetykę i harmonię rysów twarzy, utrudniając choremu wyrażanie emocji i porozumiewanie się z otoczeniem. Dlatego priorytetem jest interdyscyplinarna opieka przedi pooperacyjna. Zespół lekarzy, fizjoterapeutów, logopedów, foniatrów, dietetyków oraz psychologów ma przywrócić pacjenta do życia w społeczeństwie w zakresie najbardziej zbliżonym do tego sprzed choroby. Materiał i metody: Badaniem objęto 132 pacjentów Przyklinicznego Zespołu Rehabilitacyjnego Kliniki Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej SUM w Katowicach w latach 2020–2022. Wiek chorych wahał się w zakresie 20–70 lat, średnia wieku wynosiła 44,02. Wśród badanych osób było 71 kobiet (53,8%); 45,5% pacjentów stanowiły osoby po urazach twarzoczaszki, 20,5% osoby z dysfunkcjami stawów skroniowo-żuchwowych, 18,9% chorzy onkologiczni, a 15,2% pacjenci z innymi schorzeniami. Chorzy poddani zabiegom uczestniczyli w rehabilitacji przed- i pooperacyjnej, która odbywała się w trakcie hospitalizacji oraz ambulatoryjnie. Wykonywano zabiegi rehabilitacyjne z zakresu nowoczesnej terapii ruchowej, terapii oddechowej, manualnego drenażu limfatycznego, manualnej terapii mięśniowo-powięziowej oraz procedury wspomagające, jak: suche igłowanie, kinesiotaping i techniki fizjoterapeutyczne. Pacjenci korzystali dodatkowo z pomocy dietetyka, psychologa oraz logopedy. Wyniki: Skuteczność przeprowadzonej rehabilitacji uzyskano w około 90% w zakresie zmniejszenia obrzęku, terapii blizn oraz w działaniu przeciwbólowym. Wzrost odwodzenia żuchwy notowano u 79,2% pacjentów. Porównanie pacjentów po przebytym urazie twarzoczaszki i z nowotworem tej okolicy wskazuje na uzyskanie gorszych wyników u pacjentów onkologicznych oraz występowanie u nich dodatkowych problemów z mową i oddychaniem. Wnioski: Wielospecjalistyczna terapia jest nieodłącznym elementem uzupełniającym leczenie chirurgiczne. Uzyskane wyniki wskazują na potrzebę przeprowadzenia dalszych badań klinicznych na poszczególnych grupach chorych, aby dać możliwość opracowania algorytmów interdyscyplinarnego postępowania z chorym na oddziale chirurgii szczękowo-twarzowej.

Get Citation

Keywords

chirurgia szczękowo-twarzowa; fizjoterapia; suche igłowanie; kinesiotaping

About this article
Title

Interdyscyplinarna opieka nad chorymi po zabiegach z zakresu chirurgii szczękowo-twarzowej

Journal

Chirurgia Polska (Polish Surgery)

Issue

Vol 24, No 1-2 (2022)

Article type

Research paper

Pages

1-9

Published online

2023-08-04

Page views

398

Article views/downloads

443

DOI

10.5603/ChP.2022.0005

Bibliographic record

Chirurgia Polska 2022;24(1-2):1-9.

Keywords

chirurgia szczękowo-twarzowa
fizjoterapia
suche igłowanie
kinesiotaping

Authors

Daria Wziątek-Kuczmik
Magdalena Wieczorek
Małgorzata Rymarczyk
Antoni Świątkowski
Mateusz Rogulski
Iwona Niedzielska

References (26)
  1. Szczeklik A. Interna Szczeklika Mały Podręcznik 2017/2018. Medycyna Praktyczna, Kraków. ; 2017.
  2. Hawro R, Golusiński W, Mierzwa-Dudek D. Fizjoterapia po leczeniu nowotworów głowy i szyi. Poradnik dla pacjenta. Opracowane przez Stowarzyszenie Pomocy Chorym Onkologicznie “Różowe Okulary”. Wrocław. ; 2013.
  3. Ristow O, Pautke C, Kehl V, et al. Kinesiologic taping reduces morbidity after oral and maxillofacial surgery: a pooled analysis. Physiother Theory Pract. 2014; 30(6): 390–398.
  4. Tozzi U, Santagata M, Sellitto A, et al. Influence of Kinesiologic Tape on Post-operative Swelling After Orthognathic Surgery. J Maxillofac Oral Surg. 2016; 15(1): 52–58.
  5. Ristow O, Pautke C, Koerdt S, et al. Influence of kinesiologic tape on postoperative swelling, pain and trismus after zygomatico-orbital fractures. J Craniomaxillofac Surg. 2014; 42(5): 469–476.
  6. Executive Committee of the International Society of Lymphology. The diagnosis and treatment of peripheral lymphedema: 2020 Consensus Document of the International Society of Lymphology. Lymphology. 2020; 53(1): 3–19.
  7. Melgaard D. What is the effect of treating secondary lymphedema after breast cancer with complete decongestive physiotherapy when the bandage is replaced with Kinesio Textape? - A pilot study. Physiother Theory Pract. 2016; 32(6): 446–451.
  8. Woźniewski M.: Fizjoterapia w onkologii. PZWL, Warszawa 2012.
  9. Földi M, Strössenreuther R. Grundlagen der manuellen Lymphdrainage. Urban & Fischer, München. ; 2003.
  10. Pyszora A. Kompleksowa fizjoterapia pacjentów z obrzękiem limfatycznym. Medycyna Paliatywna w Praktyce. 2010; 4: 23–9.
  11. Bartkowski S. Chirurgia Szczękowo-Twarzowa. AGES, Kraków. ; 1996.
  12. Bianchi FA, Roccia F, Fiorini P, et al. Use of Patient and Observer Scar Assessment Scale for evaluation of facial scars treated with self-drying silicone gel. J Craniofac Surg. 2010; 21(3): 719–723.
  13. Rozenfeld E, Sapoznikov Sebakhutu E, Krieger Y, et al. Dry needling for scar treatment. Acupunct Med. 2020; 38(6): 435–439.
  14. Baltrusch S. The Role of Neurotropic B Vitamins in Nerve Regeneration. Biomed Res Int. 2021; 2021: 9968228.
  15. de Oliveira RF, da Silva AC, Simões A, et al. Laser Therapy in the Treatment of Paresthesia: A Retrospective Study of 125 Clinical Cases. Photomed Laser Surg. 2015; 33(8): 415–423.
  16. Wamkpah NS, Jeanpierre L, Lieu JEC, et al. Physical Therapy for Iatrogenic Facial Paralysis: A Systematic Review. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg. 2020; 146(11): 1065–1072.
  17. Cabrol C, Elarouti L, Montava AL, et al. Sunnybrook Facial Grading System: Intra-rater and Inter-rater Variabilities. Otol Neurotol. 2021; 42(7): 1089–1094.
  18. Gorzechowski K. Rehabilitacja Stomatologiczna. KARGO, Białystok. ; 2016.
  19. Ortiz-Comino L, Fernández-Lao C, Castro-Martín E, et al. Myofascial pain, widespread pressure hypersensitivity, and hyperalgesia in the face, neck, and shoulder regions, in survivors of head and neck cancer. Support Care Cancer. 2020; 28(6): 2891–2898.
  20. Castro-Martín E, Galiano-Castillo N, Fernández-Lao C, et al. Myofascial Induction Therapy Improves the Sequelae of Medical Treatment in Head and Neck Cancer Survivors: A Single-Blind, Placebo-Controlled, Randomized Cross-Over Study. J Clin Med. 2021; 10(21).
  21. Baldoman D, Vandenbrink R. Physical Therapy Challenges in Head and Neck Cancer. Cancer Treat Res. 2018; 174: 209–223.
  22. Krisciunas GP, Vakharia A, Lazarus C, et al. Application of Manual Therapy for Dysphagia in Head and Neck Cancer Patients: A Preliminary National Survey of Treatment Trends and Adverse Events. Glob Adv Health Med. 2019; 8: 2164956119844151.
  23. Bogusławska-Kapała A, Strużycka I, Basak GW. Chory na nowotwór- opieka stomatologiczna. Algorytmy diagnostyczno-lecznicze dla lekarzy medycyny i lekarzy stomatologów. PZWL. : Warszawa 2022.
  24. Program studiów dla kierunku Fizjoterapia studia jednolite magisterskie dla rozpoczynających od 01. ; 10: 2019.
  25. https://www.e-bip.org.pl/upload/00530/21994/0248256-72870379.pdf.
  26. Program specjalizacji w dziedzinie fizjoterapii https://www.cmkp.edu.pl/wp-content/uploads/2021/11/PROGRAM-SPECJALIZACJI-W-DZIEDZINIE-FIZJOTERAPII-aktualizacja-10.11.2021-1.pdf.

Regulations

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Via MedicaBy Via Medicav Group sp. z o.o., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl