Tom 17, Nr 1 (2021)
Artykuł przeglądowy
Opublikowany online: 2021-03-30
Pobierz cytowanie

Uraz typu smagnięcia biczem — etiologia i algorytm diagnostyczno-terapeutyczny w kontekście opiniowania przez biegłych w sądowym postępowaniu cywilnym

Marta Nowakowska-Kotas, Michał Skrzek
DOI: 10.5603/PPN.2021.0001
·
Pol. Przegl. Neurol 2021;17(1):1-13.

dostęp płatny

Tom 17, Nr 1 (2021)
Artykuły przeglądowe
Opublikowany online: 2021-03-30

Streszczenie

Uraz kręgosłupa szyjnego o typie smagnięcia biczem (whiplash) jest częstą przyczyną dolegliwości bólowych oraz innych objawów wynikających z podrażnienia lub uszkodzenia ośro dkowego i obwodowego układu ner wowego. Następstwa urazów kręgosłupa są nieraz przedmiotem spraw sądowych, zwłaszcza o charakterze cywilnym. W niniejszym opracowaniu omówiono mechanizm powstania urazu o typie whiplash, spektrum objawów i ich potencjalne przyczyny, schemat diagnostyczny i terapeutyczny oraz przedstawiono rolę biegłego neurologa w cywilnych sprawach sądowych, w których przedmiotem roszczenia jest tego typu uraz kręgosłupa szyjnego.

Streszczenie

Uraz kręgosłupa szyjnego o typie smagnięcia biczem (whiplash) jest częstą przyczyną dolegliwości bólowych oraz innych objawów wynikających z podrażnienia lub uszkodzenia ośro dkowego i obwodowego układu ner wowego. Następstwa urazów kręgosłupa są nieraz przedmiotem spraw sądowych, zwłaszcza o charakterze cywilnym. W niniejszym opracowaniu omówiono mechanizm powstania urazu o typie whiplash, spektrum objawów i ich potencjalne przyczyny, schemat diagnostyczny i terapeutyczny oraz przedstawiono rolę biegłego neurologa w cywilnych sprawach sądowych, w których przedmiotem roszczenia jest tego typu uraz kręgosłupa szyjnego.

Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

uraz typu smagnięcia biczem, whiplash, opinie sądowe

Informacje o artykule
Tytuł

Uraz typu smagnięcia biczem — etiologia i algorytm diagnostyczno-terapeutyczny w kontekście opiniowania przez biegłych w sądowym postępowaniu cywilnym

Czasopismo

Polski Przegląd Neurologiczny

Numer

Tom 17, Nr 1 (2021)

Typ artykułu

Artykuł przeglądowy

Strony

1-13

Data publikacji on-line

2021-03-30

DOI

10.5603/PPN.2021.0001

Rekord bibliograficzny

Pol. Przegl. Neurol 2021;17(1):1-13.

Słowa kluczowe

uraz typu smagnięcia biczem
whiplash
opinie sądowe

Autorzy

Marta Nowakowska-Kotas
Michał Skrzek

Referencje (72)
  1. Peolsson A, Karlsson A, Ghafouri B, et al. Pathophysiology behind prolonged whiplash associated disorders: study protocol for an experimental study. BMC Musculoskelet Disord. 2019; 20(1): 51.
  2. Teresiński G. Weryfikacja dystorsji szyjnego odcinka kręgosłupa w praktyce sądowo-lekarskiej. Część I — ocena okoliczności i biomechaniki urazu. Arch Forensic Med Criminol. 2013; 2: 69–78.
  3. Anderson RWG, Gibson TJ, Cox M, Ryan GA, Gun RT. Whiplash associated disorders: a comprehensive review. http://casr.adelaide.edu.au/reports (April, 2006).
  4. Alpini DK, Brugnoni G, Cesarani A. Whiplash injuries: diagnosis and treatment. Second edition. Springer-Verlag Berlin and Heidelberg GmbH & Co. KG 2014: 1–404.
  5. Teresiński, G. Poszukiwanie kryteriów selektywnej weryfikacji następstw dystorsji kręgosłupa szyjnego. Arch Med Sądowej i Kryminol. 2019; 69(4): 164–191.
  6. Spitzer WO, Skovron ML, Salmi LR, et al. Scientific monograph of the Quebec Task Force on Whiplash-Associated Disorders: redefining "whiplash" and its management. Spine (Phila Pa 1976). 1995; 20(8 Suppl): 1S–73S.
  7. Yadla S, Ratliff JK, Harrop JS. Whiplash: diagnosis, treatment, and associated injuries. Curr Rev Musculoskelet Med. 2008; 1(1): 65–68.
  8. Haldeman S, Carroll L, Cassidy J, et al. The Bone and Joint Decade 2000–2010 Task Force on Neck Pain and Its Associated Disorders. Spine. 2008; 33(Suppl): S5–S7.
  9. Russell A, Ferrari R. Whiplash: social interventions and solutions. J Rheumatol. 2008; 35(12): 2300–2302.
  10. Guo LY, Lee SY, Lin CF, et al. Three-dimensional characteristics of neck movements in subjects with mechanical neck disorder. J Back Musculoskelet Rehabil. 2012; 25(1): 47–53.
  11. Ettlin T, Schuster C, Stoffel R, et al. A distinct pattern of myofascial findings in patients after whiplash injury. Arch Phys Med Rehabil. 2008; 89(7): 1290–1293.
  12. Fernández-Pérez AM, Villaverde-Gutiérrez C, Mora-Sánchez A, et al. Muscle trigger points, pressure pain threshold, and cervical range of motion in patients with high level of disability related to acute whiplash injury. J Orthop Sports Phys Ther. 2012; 42(7): 634–641.
  13. Meenen NM, Katzer A, Dihlmann SW, et al. Das Schleudertrauma der Halswirbelsäule — über die Rolle degenerative Vorerkrankungen. Unfallchirurgie. 1994; 20(3): 138–148.
  14. Sjaastad O, Fredriksen T, Bakketeig L. Headache subsequent to whiplash. Curr Pain Headache Rep. 2009; 13(1): 52–58.
  15. Kasch H, Stengaard-Pedersen K, Arendt-Nielsen L, et al. Headache, neck pain, and neck mobility after acute whiplash injury: a prospective study. Spine (Phila Pa 1976). 2001; 26(11): 1246–1251.
  16. Ríos L, Mata-Escolano F, Blanco-Pérez E, et al. Acute headache attributed to whiplash in arcuate foramen and non-arcuate foramen subjects. Eur Spine J. 2017; 26(4): 1262–1265.
  17. Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018; 38(1): 1–211.
  18. Vincent MB. Is a de novo whiplash-associated pain most commonly cervicogenic headache? Cephalalgia. 2008; 28(Suppl 1): 32–34.
  19. Magnússon T, Ragnarsson T, Björnsson A. Occipital nerve release in patients with whiplash trauma and occipital neuralgia. Headache. 1996; 36(1): 32–36.
  20. Bogduk N, Marsland A. On the concept of third occipital headache. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1986; 49(7): 775–780.
  21. Ettlin TM, Kischka U, Reichmann S, et al. Cerebral symptoms after whiplash injury of the neck: a prospective clinical and neuropsychological study of whiplash injury. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1992; 55(10): 943–948.
  22. Robinson JP, Burwinkle T, Turk DC. Perceived and actual memory, concentration, and attention problems after whiplash-associated disorders (grades I and II): prevalence and predictors. Arch Phys Med Rehabil. 2007; 88(6): 774–779.
  23. Haldorsen T, Waterloo K, Dahl A, et al. Symptoms and cognitive dysfunction in patients with the late whiplash syndrome. Appl Neuropsychol. 2003; 10(3): 170–175.
  24. Coppieters I, de Pauw R, Caeyenberghs C, et al. Decreased regional grey matter volume in women with chronic whiplash-associated disorders: relationships with cognitive deficitsand disturbed pain processing. Pain Physician. 2017; 20(7): E1025–E1051.
  25. Sturzenegger M, Radanov BP, Winter P, et al. MRI-based brain volumetry in chronic whiplash patients: no evidence for traumatic brain injury. Acta Neurol Scand. 2008; 117(1): 49–54.
  26. Mayou R, Bryant B. Psychiatry of whiplash neck injury. Br J Psychiatry. 2002; 180: 441–448.
  27. Turner MA, Taylor P, Neal L. Physical and psychiatric predictors of late whiplash syndrome. Injury. 2003; 34(6): 434–437.
  28. Phillips LA, Carroll LJ, Cassidy JD, et al. Whiplash-associated disorders: who gets depressed? Who stays depressed? Eur Spine J. 2010; 19(6): 945–956.
  29. Crutebo S, Nilsson C, Skillgate E, et al. The course of symptoms for whiplash-associated disorders in Sweden: 6-month followup study. J Rheumatol. 2010; 37(7): 1527–1533.
  30. Mykletun A, Glozier N, Wenzel HG, et al. Reverse causality in the association between whiplash and symptoms of anxiety and depression: the HUNT study. Spine (Phila Pa 1976). 2011; 36(17): 1380–1386.
  31. Pużyński S. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD 10. Vesalius, Warszawa 2000.
  32. Andersen TE, Elklit A, Brink O. PTSD symptoms mediate the effect of attachment on pain and somatisation after whiplash injury. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2013; 9: 75–83.
  33. Mayou RA, Black J, Bryant B. Unconsciousness, amnesia and psychiatric symptoms following road traffic accident injury. Br J Psychiatry. 2000; 177: 540–545.
  34. Sterling M, Hendrikz J, Kenardy J. Compensation claim lodgement and health outcome developmental trajectories following whiplash injury: A prospective study. Pain. 2010; 150(1): 22–28.
  35. Ravn SL, Karstoft KI, Sterling M, et al. Trajectories of posttraumatic stress symptoms after whiplash: A prospective cohort study. Eur J Pain. 2019; 23(3): 515–525.
  36. Buitenhuis J, de Jong PJ, Jaspers JPC, et al. Relationship between posttraumatic stress disorder symptoms and the course of whiplash complaints. J Psychosom Res. 2006; 61(5): 681–689.
  37. Chibnall JT, Duckro PN. Post-traumatic stress disorder in chronic post-traumatic headache patients. Headache. 1994; 34(6): 357–361.
  38. Elbers NA, Hulst L, Cuijpers P, et al. Do compensation processes impair mental health? A meta-analysis. Injury. 2013; 44(5): 674–683.
  39. Magnússon T. Extracervical symptoms after whiplash trauma. Cephalalgia. 1994; 14(3): 223–7; discussion 181.
  40. Radanov BP, Sturzenegger M, De Stefano G, et al. Relationship between early somatic, radiological, cognitive and psychosocial findings and outcome during a one-year follow-up in 117 patients suffering from common whiplash. Br J Rheumatol. 1994; 33(5): 442–448.
  41. Schlesinger I, Hering-Hanit R, Dagan Y. Sleep disturbances after whiplash injury: objective and subjective findings. Headache. 2001; 41(6): 586–589.
  42. Valenza MC, Valenza G, González-Jiménez E, et al. Alteration in sleep quality in patients with mechanical insidious neck pain and whiplash-associated neck pain. Am J Phys Med Rehabil. 2012; 91(7): 584–591.
  43. Treleaven J, Jull G, Sterling M. Dizziness and unsteadiness following whiplash injury: characteristic features and relationship with cervical joint position error. J Rehabil Med. 2003; 35(1): 36–43.
  44. Dispenza F, De Stefano A, Mathur N, et al. Benign paroxysmal positional vertigo following whiplash injury: a myth or a reality? Am J Otolaryngol. 2011; 32(5): 376–380.
  45. Chung YS, Han DH. Vertebrobasilar dissection: a possible role of whiplash injury in its pathogenesis. Neurol Res. 2002; 24(2): 129–138.
  46. Sjöström H, Allum JHJ, Carpenter MG, et al. Trunk sway measures of postural stability during clinical balance tests in patients with chronic whiplash injury symptoms. Spine (Phila Pa 1976). 2003; 28(15): 1725–1734.
  47. Treleaven J, Peterson G, Ludvigsson ML, et al. Balance, dizziness and proprioception in patients with chronic whiplash associated disorders complaining of dizziness: A prospective randomized study comparing three exercise programs. Man Ther. 2016; 22: 122–130.
  48. Puerta de Diego R, Elia Martinez JM, Gallart Úbeda V, Meliá Casado B, Tenias Burillo JM. Alteraciones posturográficas y oculomotoras en las primeras 24 horas tras un latigazo cervical. Rehabilitación. 2020. https://doi.org/10.1016/j.rh.2020.05.007 (January 19, 2021).
  49. Treleaven J. Dizziness, unsteadiness, visual disturbances, and postural control: implications for the transition to chronic symptoms after a whiplash trauma. Spine (Phila Pa 1976). 2011; 36(25 Suppl): S211–S217.
  50. Micarelli A, Viziano A, Carlino P, et al. Reciprocal roles of joint position error, visual dependency and subjective perception in cervicogenic dizziness. Somatosens Mot Res. 2020; 37(4): 262–270.
  51. Gorelov V. J-A Barré's historic article "On posterior cervical sympathetic syndrome": A translation from French. Cephalalgia. 2020; 40(11): 1261–1265.
  52. Chetana N, Claussen CF. Vertigo in whiplash injury: a presentation of prevalent butterfly patterns of caloric tests. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2010; 62(2): 208–214.
  53. Treleaven J, Takasaki H. Characteristics of visual disturbances reported by subjects with neck pain. Man Ther. 2014; 19(3): 203–207.
  54. Heikkilä HV, Wenngren BI. Cervicocephalic kinesthetic sensibility, active range of cervical motion, and oculomotor function in patients with whiplash injury. Arch Phys Med Rehabil. 1998; 79(9): 1089–1094.
  55. Burke JP, Orton HP, West J, et al. Whiplash and its effect on the visual system. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol. 1992; 230(4): 335–339.
  56. Ischebeck BK, Vries Jde, Geest JV, et al. Eye movements in patients with whiplash associated disorders: a systematic review. BMC Musculoskeletal Disorders. 2016; 17(1).
  57. Boo M, Matheson G, Lumba-Brown A. Smooth pursuit eye-movement abnormalities associated with cervical spine whiplash: a scientific review and case report. Cureus. 2020; 12(8): e9872.
  58. Norris SH, Watt I. The prognosis of neck injuries resulting from rear-end vehicle collisions. J Bone Joint Surg Br. 1983; 65(5): 608–611.
  59. Kai Y, Oyama M, Kurose S, et al. Neurogenic thoracic outlet syndrome in whiplash injury. J Spinal Disord. 2001; 14(6): 487–493.
  60. Panjabi MM, Maak TG, Ivancic PC, et al. Dynamic intervertebral foramen narrowing during simulated rear impact. Spine (Phila Pa 1976). 2006; 31(5): E128–E134.
  61. Ivancic PC, Panjabi MM, Tominaga Y, et al. Spinal canal narrowing during simulated frontal impact. Eur Spine J. 2006; 15(6): 891–901.
  62. Ito S, Panjabi M, Ivancic P, et al. Spinal canal narrowing during simulated whiplash. Spine. 2004; 29(12): 1330–1339.
  63. Kasch H, Bach FW, Jensen TS. Handicap after acute whiplash injury: a 1-year prospective study of risk factors. Neurology. 2001; 56(12): 1637–1643.
  64. Grauer JN, Panjabi MM, Cholewicki J, et al. Whiplash produces an S-shaped curvature of the neck with hyperextension at lower levels. Spine (Phila Pa 1976). 1997; 22(21): 2489–2494.
  65. Józefiak-Wójtowicz A, Stolarczyk A, Deszczyński JM. Use of cervical collar after whiplash injuries. Polish Orthop Traumatol. 2014; 79: 132–137.
  66. Peeters GG, Verhagen AP, de Bie RA, et al. The efficacy of conservative treatment in patients with whiplash injury: a systematic review of clinical trials. Spine (Phila Pa 1976). 2001; 26(4): E64–E73.
  67. Tanaka N, Atesok K, Nakanishi K, et al. Pathology and treatment of traumatic cervical spine syndrome: whiplash injury. Adv Orthop. 2018; 2018: 4765050.
  68. Rodriquez AA, Barr KP, Burns SP. Whiplash: pathophysiology, diagnosis, treatment, and prognosis. Muscle Nerve. 2004; 29(6): 768–781.
  69. Bandong AN, Leaver A, Mackey M, et al. Adoption and use of guidelines for whiplash: an audit of insurer and health professional practice in New South Wales, Australia. BMC Health Serv Res. 2018; 18(1): 622.
  70. C. Linnman. , “Elevated [11C]-D-Deprenyl Uptake in Chronic Whiplash Associated Disorder Suggests Persistent Musculoskeletal Inflammation,” PLoS One, vol. ; 6: 2011.
  71. Ferrari R, Russell AS, Carroll LJ, et al. A re-examination of the whiplash associated disorders (WAD) as a systemic illness. Ann Rheum Dis. 2005; 64(9): 1337–1342.
  72. Kullgren A, Eriksson L, Boström O, Krafft M. Validation of neck injury criteria using reconstructed real-life rear-end crashes with recorded crash pulses. https://www.researchgate.net/publication/265561398_Validation_of_neck_injury_criteria_using_reconstructed_real-life_rear-end_crashes_with_recorded_crash_pulses (MArch 29, 2021).

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel. +48 58 320 94 94, faks +48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl