Wspomnienie o Profesorze Tadeuszu Lewińskim

Wspomnienie • In memoriam

 

 

Wspomnienie o Profesorze Tadeuszu Lewińskim

 

 

 

We wrześniu 2014 r. zmarł Profesor Tadeusz Lewiński — człowiek prawy, uczciwy, lekarz w pełni oddany chorym. Był jednym z pionierów polskiej torakochirurgii w zakresie diagnostyki i leczenia nowotworów płuca i klatki piersiowej.

Ponad sześćdziesiąt lat znajomości, przyjaźni i wspólnej pracy wspominam jako wspaniały okres, w którym czynnie uczestniczyliśmy w rozwoju onkologii i chirurgii oraz w budowie i organizowaniu zwalczania chorób nowotworowych w Polsce.

Na miesiąc przed śmiercią Tadeusz podarował mi świeżo wydaną książkę — album „Torakochirurdzy polscy”, gdzie w części „Seniorzy — torakochirurdzy” zamieścił swoją biografię. Przedstawiam ten tekst, który najpełniej obrazuje Jego działalność i osiągnięcia, niemal w całości, w oryginalnym brzmieniu — poniżej.

„Kierownik działu torakochirurgii w Klinice Chirurgii Onkologicznej Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie 1964–1994. Organizator i kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Centrum Onkologii — Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie 1994–1997”.

Urodził się 23 czerwca 1927 r. w Sitniku, pow. Biała Podlaska. Ojciec był urzędnikiem samorządowym. Dzieciństwo i lata okupacji spędził w Białej Podlaskiej. Uczęszczał na komplety tajnego nauczania.

Od 1942 r. był żołnierzem Sieci alarmowo-łącznikowej Obwodu Biała Podlaska AK; w „Akcji Burza” wszedł w skład pocztu dowódcy 34. pp 9. Podlaskiej Dywizji Piechoty AK. Świadectwo dojrzałości otrzymał w Liceum im. Józefa I. Kraszewskiego w Białej Podlaskiej w 1946 r.

Dyplom lekarza uzyskał w AM w Warszawie w 1952 r. Od IV roku studiów był hospitantem w Oddziale Chirurgicznym Instytutu Radowego, prowadzonym przez Tadeusza Koszarowskiego, który rozpoczął torakochirurgię w 1951 r. Od 1 października 1952 r. pracował jako asystent etatowy.

W wyniku przekształcenia Instytutu Radowego w Instytut Onkologii (1951) T. Koszarowski rozwinął pełnoprofilowy Oddział, a następnie Klinikę Chirurgii Onkologicznej. Oddział torakochirurgii powierzył T. Lewińskiemu, który w 1958 r. wyjechał na 6-miesięczne szkolenie w Sully Thoracic Centre w Wielkiej Brytanii. W latach 1963–64 pracował przez rok na stanowisku Thoracic Surgical Registrar w Thoracic Unit, Park Hospital, Manchester.

W 1972 r. kierownictwo Kliniki objął prof. A. Kułakowski i utrzymał status działu torakochirurgii w dotychczasowej postaci.

T. Lewiński uzyskał specjalizację z chirurgii: ogólnej I st. (1957), onkologicznej (1960) i klatki piersiowej (1984). Od 1964 r. samodzielnie prowadził Oddział Torakochirurgii w Klinice Chirurgii Onkologicznej. Początkowo nie miał stałego współpracownika. W 1961 r. otrzymał stopień doktora nauk medycznych na podstawie pracy „Pierwotne nowotwory ściany klatki piersiowej i ich leczenie chirurgiczne” (promotor prof. T. Koszarowski). Tematem habilitacji była rozprawa „Uzupełnianie ubytków ściany klatki piersiowej powstałych po wycięciu nowotworu” (1968). Tytuł naukowy profesora nauk medycznych otrzymał w 1992 r. Jego nauczycielami byli: prof. T. Koszarowski, Mr J. Gordon FRCS (Manchester) i doc. Jacek Michałowski z zespołu prof. Leona Manteuffla-Szoege.

W chirurgii raka płuca w skali kraju Tadeusz Lewiński ma niewątpliwy prymat we wprowadzeniu metod niezbędnych w ustalaniu stopnia zaawansowania na podstawie kryteriów anatomicznych, tj. gruntownego stopniowania. Instytut Onkologii w Warszawie był jedynym ośrodkiem w kraju, w którego pracowniach „pod jednym dachem” wykonywano wszystkie badania, w tym z zakresu medycyny nuklearnej, niezbędne w procesie stopniowania. Członkostwo w IASLC i udział w międzynarodowych konferencjach tego Towarzystwa umożliwiało mu wprowadzanie nowych procedur stosowanych w stopniowaniu zmian zachodzących w podziale TNM oraz aktualizowanie obowiązujących klasyfikacji histopatologicznych WHO. Informacje te przenosił na zewnątrz, prowadząc dwa razy w roku kursy Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz aktualizując rozdziały „Rak płuca” w ponawianych wydaniach podręcznika „Chirurgia onkologiczna”.

W raku niedrobnokomórkowym (Neoplasma 1983), w tym w raku szczytu płuca, wprowadził praktykę wycięcia miąższu płuca, poprzedzone radioterapią (Nowotwory 1976). W roku 1981 — kiedy to rak drobnokomórkowy płuca stanowił powszechnie przyjęte przeciwwskazanie do operacji, był wyłączony z klasyfikacji TNM i nie było informacji jakie są warunki gojenia po chemioterapii — zorganizował i wdrożył prospektywne badanie mające na celu próbę znalezienia miejsca dla chirurgii po agresywnym, cytoredukcyjnym leczeniu chemicznym i całkowitej resekcji z kontynuowaniem chemioterapii oraz profilaktycznym napromienianiem mózgu. Przedsięwzięcie to miało cechy pionierskie w skali światowej (Eur J Cardiothorac Surg 2001). Zdobyte doświadczenie wykorzystał w latach 1984–1996 w leczeniu chorych na raka niedrobnokomórkowego N2, miejscowo nieoperacyjnego (Streszczenia XXVI Zjazdu Sekcji Chirurgii Klatki Piersiowej Serca Naczyń TChP Wrocław, 1996). Wykonywał resekcje piersiowego odcinka przełyku po uprzednim napromienianiu (Eur J Surg Oncol 1991). W raku grasicy wprowadził, niestosowaną w Polsce, przedoperacyjną chemio- i/lub radioterapię z całkowitym wycięciem i uzupełniającą radio- lub chemioterapią (Streszczenia prac XXI Zjazdu Sekcji Chirurgii Klatki Piersiowej, Serca Naczyń TChP, Kraków 1986; Streszczenia prac XXIII Zjazdu Sekcji Chirurgii Klatki Piersiowej, Serca Naczyń TChP, Warszawa 1990).

Opublikował wraz z Januszem Buraczewskim podręcznik „Radiodiagnostyka wczesnych postaci raka płuca” (Warszawa 1968). Jest współautorem podręcznika „Chirurgia onkologiczna” (Warszawa 1972) (T. Koszarowski, A. Kułakowski, T. Lewiński) unowocześnianego w kolejnych wydaniach (1978 i 1981) i w wersji angielskiej „Cancer Surgery” (Urban & Schwarzenberg, Baltimore-Munich 1982), i autorem 4 rozdziałów dotyczących chirurgii klatki piersiowej w „Onkologii klinicznej” pod red. T. Koszarowskiego (Warszawa 1985). Jest autorem rozdziałów „Chirurgia grasicy” i „Chirurgia śród­piersia” w podręczniku „Chirurgia kliniczna i operacyjna” pod red. M. Śliwińskiego i W. Rudowskiego (Warszawa 1985) oraz rozdziału „Nowotwory płuca” w monografii Witolda Orłowskiego „Nauka o chorobach wewnętrznych” pod red. T. Orłowskiego (Warszawa 1978, jak również całkowicie zmienionego i unowocześnionego II wydania — 1989).

W związku ze zbliżającym się otwarciem nowego Centrum Onkologii na Ursynowie powołano „grupy narządowe”. Lewiński był kierownikiem grupy narządowej „rak płuca”, której celem było zacieśnienie współpracy klinik, zakładów i pracowni w zakresie rozpoznawania i leczenia oraz wspólnego planowania badań.

W Centrum Onkologii — Instytucie na Ursynowie zorganizował Klinikę Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej; z dniem 1 grudnia 1994 r. został mianowany jej kierownikiem. Funkcję kierownika Oddziału Zabiegowego (31 łóżek) objął dr Andrzej Pietraszek, a kierownika Oddziału Zachowawczego (29 łóżek) — doc. Maciej Krzakowski.

Tadeusz Lewiński przeszedł na emeryturę 31 grudnia 1997 r., kierownictwo Kliniki objął prof. dr hab. M. Krzakowski. Od 2009 r. kierownikiem Oddziału Zabiegowego jest dr med. M. Głogowski z „zespołu Lewińskiego”.

Z rozmów z Tadeuszem w czasie naszych spotkań w Klubie Onkologów Seniorów (KOS) mogę wnioskować, że czuł się On spełniony życiowo i zawodowo; pilnie obserwował zmiany zachodzące w polskiej onkologii.

Będziemy go zawsze serdecznie wspominać.

 

Prof. dr n. med. Andrzej Kułakowski

Warszawa

e-mail: akulakowski@vp.pl

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Wydawcą serwisu jest VM Media sp. z o.o. VM Group sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl