Gorączka krwotoczna Ebola — realne zagrożenie?

WYBRANE PROBLEMY KLINICZNE

 

Małgorzata Sobolewska-Pilarczyk1, Paweł Rajewski2, Piotr Rajewski3

1Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wieku Rozwojowego, Collegium Medicum Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Lekarski

2Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny, Oddział Internistyczno-Zakaźny i Niedoborów Odpornościowych, Bydgoszcz

3Klinika Neurologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Lekarski

 

 

Gorączka krwotoczna Ebola — realne zagrożenie?

Ebola hemorrhagic fever — is it real danger?

 

 

STRESZCZENIE

Gorączka krwotoczna Ebola (EHF) jest groźną, wysoce zakaźną chorobą wirusową, obarczoną wysoką śmiertelnością, której rezerwuarem są niektóre gatunki małp i owocożernych nietoperzy. Do zakażenia dochodzi drogą kontaktów bezpośrednich z krwią, płynami ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami osoby chorej. Maksymalny okres wylęgania wynosi 21 dni. Do charakterystycznych objawów należą: wysoka gorączka do 40°C, biegunka, wymioty, a następnie dołączają się typowe objawy skazy krwotocznej — wymioty i biegunka z krwią, krwawienie z dziąseł, z nosa, krwioplucie, krwiomocz czy krwawienie z dróg rodnych.

Podejrzenia zakażenia wirusem Ebola należy brać pod uwagę u każdej osoby, która powróciła z krajów tropikalnych i u której do 21 dni od powrotu pojawiły się objawy kliniczne: gorączka, dreszcze, bóle mięśni, stawów, ból głowy, gardła, biegunka czy wymioty. Takie osoby należy w trybie pilnym kierować do regionalnych ośrodków specjalistycznych — referencyjnych, celem diagnostyki, izolacji i dalszej obserwacji.

Forum Medycyny Rodzinnej 2016, tom 10, nr 2, 99–101

słowa kluczowe: Ebola, gorączka krwotoczna, izolacja

 

ABSTRACT

Ebola hemorrhagic fever (EHF) is dangerous, high septic virus disease with very high level of mortality. Reservoir of this virus are some kinds of monkeys and fruitseaten bats. Infection is caused by direct contact with blood, organic fluids, excretions and discharges of sick person. Time of incubation is 21 days. Significant clinic symptoms are: high fever about 40 Celsius degrees , diarrhea, vomiting, and in the next stage: vomiting and diarrhea with blood, bleeding from nose, hemoptysis, hematuria, hemorrhagia from uterus.

Suspicious of Ebola virus infection should be taken in every person after journey to tropical country , when 21 days later appears symptoms: fever, shivers, pain mussels, headache, soarthroat, diarrhea or vomiting. This person should be urgently send to reference clinics for diagnosis, observation and treatment.

Forum Medycyny Rodzinnej 2016, tom 10, no 2, 99–101

key words: Ebola, hemorrhagic fever, isolation

 

 

Gorączka krwotoczna Ebola (EHF, Ebola hemorrhagic fever) jest groźną chorobą wirusową obarczoną wysoką śmiertelnością sięgającą 50–90%, występującą głównie w Afryce Subsaharyjskiej. Czynnikiem epidemiologicznym jest wirus Ebola, należący do rodziny Filoviridae, wyizolowany po raz pierwszy w 1976 roku. Znanych jest obecnie 5 podtypów wirusa: Ebola-Zaire, Ebola-Sudan, Ebola-Tai Forest, Ebola-Bundibugyo. Rezerwuarem wirusa są najprawdopodobniej niektóre gatunki małp czy owocożernych nietoperzy.

Do zakażenia dochodzi drogą kontaktu bezpośredniego z krwią, płynami ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami chorego (pot, mocz, ślina, kał) lub zmarłego na gorączkę krwotoczną człowieka — szczególnie niebezpieczne dla ludzi zajmujących się przygotowaniem, myciem zwłok do pochówku czy rytualnego obrzędu w krajach afrykańskich — lub zwierzę. Także osoby spożywające zakażone mięso małp czy nietoperzy mogą ulec zakażeniu, na przykład niektóre plemiona afrykańskie. Wirus nie przenosi się drogą powietrzną — kropelkową, wiec krótkotrwałe przebywanie w jednym pomieszczeniu (bez kontaktu bezpośredniego) czy przechodzenie obok osoby chorej jest względnie bezpiecznie.

Okres wylęgania choroby, czyli od zakażenia od pierwszych objawów, wynosi 4–21 dni (średnio ok. 7–14 dni).

Objawy kliniczne — zazwyczaj początkowo pojawiają objawy niecharakterystyczne, wspólne dla wielu chorób wirusowych, tak zwane pseudogrypowe: ostry początek — gorączka 38,5–40°C, bóle głowy, mięśni, dreszcze, cechy zapalenia gardła lub przełyku, biegunka, wymioty. Potem pojawiają objawy skazy krwotocznej: krwiste wymioty lub biegunka z krwią, krwawienie z nosa, dziąseł, krwioplucie, krwiomocz, krwawienia z dróg rodnych u kobiet. Dochodzi do odwodnienia, hipoalbuminemii, może pojawić się także wysypka plamisto-grudkowa i cechy uszkodzenia wątroby z żółtaczką.

Osoby przebywające lub powracające z podróży do krajów tropikalnych, zwłaszcza Afryki Zachodniej, w szczególności Gwinei, Liberii, Sierra Leone czy Nigerii, czyli tych krajów, gdzie obecnie zanotowano największą liczbę przypadków zachorowań (blisko 1800) i zgonów są najbardziej narażone na zachorowanie. Narażone na zakażenie są szczególnie osoby mające bezpośredni kontakt z płynami ustrojowymi osób chorych czy zmarłych na gorączkę krwotoczną Ebola oraz zdechłymi zwierzętami.

Podejrzenia zakażenia wirusem Ebola należy brać pod uwagę u osób, które powróciły z tropików i u których do 21 dni od powrotu pojawiły się objawy kliniczne: gorączka, dreszcze, bóle mięśni, stawów, ból głowy, gardła, biegunka, wymioty czy bóle brzucha.

Badaniami diagnostycznymi w kierunku zakażenia wirusem Ebola zajmują się laboratoria diagnostyczne zapewniające tak zwane warunki podwyższonego bezpieczeństwa biologicznego — BSL3 dla metody RT-PCR, na przykład Puławy, Warszawa i BSL4 dla izolacji wirusa, na przykład Hamburg, Lyon.

Materiałem biologiczny pobieranym do badania są krew, surowica lub inne materiały biologiczne.

Pacjent z podejrzeniem gorączki krwotocznej Ebola powinien być jak najszybciej przekazany do ośrodka referencyjnego zapewniającego monitorowanie i leczenie z zapewnieniem odpowiedniej izolacji i pełnego bezpieczeństwa zapobiegającego rozprzestrzenianiu zachorowań — tak zwane boksy Mercela z ujemnym ciśnieniem. Badanie takiego pacjenta powinno się odbywać w specjalnym kombinezonie, okularach i maskach ochronnych [1–7].

 

PODSUMOWANIE

Mimo że od odkrycia wirusa Ebola minęło blisko 40 lat, wciąż nie dysponujemy skutecznymi lekami zwalczającymi go, w dobie zagrażającej epidemii dopuszczalne są leki eksperymentalne, w fazie badań klinicznych, które były skuteczne na przykład u chorych zwierząt.

Odpowiednia profilaktyka, czyli omijanie miejsc podwyższonego ryzyka, znajomość dróg zakażenia i objawów klinicznych, a także izolacja chorych pozwala na zmniejszenie ryzyka zachorowania i rozprzestrzeniania się epidemii gorączki krwotocznej Ebola.

Każdy przypadek lub podejrzenie zachorowania musi być natychmiast i obligatoryjnie zgłoszone do odpowiednich służb i organów państwowych oraz hospitalizowany w ośrodkach referencyjnych.

 

Adres do korespondencji:

dr n. med. Paweł Rajewski

Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny

ul. Św. Floriana 12, 85–030 Bydgoszcz

e-mail: rajson@wp.pl

 

PIŚMIENNICTWO

  1. Ebola Hemorrgagic Fever. W: Centers for Disease Control and Prevention, 2014.

  2. Ebola. General information. W: Public Health England, 2014.

  3. WHO: Ebola Response Roadmap. Situation Report. 7 January 2015. World Health Organization, 2015-01-07.

  4. Ebola virus disease in Guinea. World Health Organization. Regional Office for Africa, 2014-03-23.

  5. Gorączka krwotoczna Ebola — informacje dla podróżnych. W: Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, 2014.

  6. Chronology of Ebola Hemorrhagic Fever Outbreaks. Centers for Disease Control and Prevention, 24 czerwca 2014.

  7. Baize S., Pannetier D., Oestereich L. i wsp. Emergence of Zaire Ebola Virus Disease in Guinea — Preliminary Report. N. Engl. J. Med. 2014; 371: 1418–1425.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

Czasopismo Forum Medycyny Rodzinnej dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl