Tom 6, Nr 4 (2020)
Artykuł przeglądowy
Opublikowany online: 2020-12-21
Pobierz cytowanie

Wpływ COVID-19 na skórę: objawy zakażenia, osutki polekowe oraz zapalenie kontaktowe

Michał Niedźwiedź, Małgorzata Dorota Skibińska
DOI: 10.5603/FD.2020.0024
·
Forum Dermatologicum 2020;6(4):102-107.

dostęp płatny

Tom 6, Nr 4 (2020)
Prace poglądowe
Opublikowany online: 2020-12-21

Streszczenie

Zakażenie wirusem SARS-CoV-2 jest obecnie jednym z największym problemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Objawy skórne w przebiegu COVID-19 opisywane są u od 5% do 24% chorych i najczęściej występują pod postacią zmian podobnych do odmrozin, osutek plamisto-grudkowych, pokrzywki, osutek pęcherzykowych oraz plamicy i zmian martwiczych. Szczególną uwagę lekarzy zwróciło występowanie u dzieci objawów podobnych do choroby Kawasakiego. Większość preparatów, którymi podejmowane są próby terapii COVID-19 to leki przeciwwirusowe oraz leki immunomodulujące, których stosowanie może wywoływać liczne objawy uboczne, również w postaci osutek na skórze. Stosowanie środków ochrony osobistej wśród pracowników opieki zdrowotnej, ale również w szeroko pojętej populacji, powoduje występowanie częstszych objawów kontaktowego i alergicznego zapalenia skory. Celem pracy jest przybliżenie dotychczasowej wiedzy na temat wszystkich aspektów zakażenia SARS-CoV-2 dotyczących skory, z którymi mogą spotkać się dermatolodzy.

Streszczenie

Zakażenie wirusem SARS-CoV-2 jest obecnie jednym z największym problemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Objawy skórne w przebiegu COVID-19 opisywane są u od 5% do 24% chorych i najczęściej występują pod postacią zmian podobnych do odmrozin, osutek plamisto-grudkowych, pokrzywki, osutek pęcherzykowych oraz plamicy i zmian martwiczych. Szczególną uwagę lekarzy zwróciło występowanie u dzieci objawów podobnych do choroby Kawasakiego. Większość preparatów, którymi podejmowane są próby terapii COVID-19 to leki przeciwwirusowe oraz leki immunomodulujące, których stosowanie może wywoływać liczne objawy uboczne, również w postaci osutek na skórze. Stosowanie środków ochrony osobistej wśród pracowników opieki zdrowotnej, ale również w szeroko pojętej populacji, powoduje występowanie częstszych objawów kontaktowego i alergicznego zapalenia skory. Celem pracy jest przybliżenie dotychczasowej wiedzy na temat wszystkich aspektów zakażenia SARS-CoV-2 dotyczących skory, z którymi mogą spotkać się dermatolodzy.
Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

COVID-19; objawy skórne; osutki polekowe; zapalenie kontaktowe

Informacje o artykule
Tytuł

Wpływ COVID-19 na skórę: objawy zakażenia, osutki polekowe oraz zapalenie kontaktowe

Czasopismo

Forum Dermatologicum

Numer

Tom 6, Nr 4 (2020)

Typ artykułu

Artykuł przeglądowy

Strony

102-107

Data publikacji on-line

2020-12-21

DOI

10.5603/FD.2020.0024

Rekord bibliograficzny

Forum Dermatologicum 2020;6(4):102-107.

Słowa kluczowe

COVID-19
objawy skórne
osutki polekowe
zapalenie kontaktowe

Autorzy

Michał Niedźwiedź
Małgorzata Dorota Skibińska

Referencje (34)
  1. Harapan H, Itoh N, Yufika A, et al. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): A literature review. J Infect Public Health. 2020; 13(5): 667–673.
  2. Galván Casas C, Català A, Carretero Hernández G, et al. Classification of the cutaneous manifestations of COVID-19: a rapid prospective nationwide consensus study in Spain with 375 cases. Br J Dermatol. 2020; 183(1): 71–77.
  3. Elmas ÖF, Demirbaş A, Özyurt K, et al. Cutaneous manifestations of COVID-19: A review of the published literature. Dermatol Ther. 2020; 33(4): e13696.
  4. Hui D, Zumla A. Severe Acute Respiratory Syndrome. Infectious Disease Clinics of North America. 2019; 33(4): 869–889.
  5. Azhar EI, Hui DSC, Memish ZA, et al. The Middle East Respiratory Syndrome (MERS). Infect Dis Clin North Am. 2019; 33(4): 891–905.
  6. Recalcati S. Cutaneous manifestations in COVID-19: a first perspective. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020; 34(5): e212–e213.
  7. Askin O, Altunkalem RN, Altinisik DD, et al. Cutaneous manifestations in hospitalized patients diagnosed as COVID-19. Dermatol Ther. 2020 [Epub ahead of print]: e13896.
  8. Tang K, Wang Y, Zhang H, et al. Cutaneous manifestations of the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A brief review. Dermatol Ther. 2020; 33(4): e13528.
  9. Freeman EE, McMahon DE, Lipoff JB, et al. The spectrum of COVID-19-associated dermatologic manifestations: An international registry of 716 patients from 31 countries. J Am Acad Dermatol. 2020; 83(4): 1118–1129.
  10. Suchonwanit P, Leerunyakul K, Kositkuljorn C. Cutaneous manifestations in COVID-19: Lessons learned from current evidence. J Am Acad Dermatol. 2020; 83(1): e57–e60.
  11. Tammaro A, Adebanjo GAR, Parisella FR, et al. Cutaneous manifestations in COVID-19: the experiences of Barcelona and Rome. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020; 34(7): e306–e307.
  12. Martinez-Lopez A, Cuenca-Barrales C, Montero-Vilchez T, et al. Review of adverse cutaneous reactions of pharmacologic interventions for COVID-19: A guide for the dermatologist. J Am Acad Dermatol. 2020; 83(6): 1738–1748.
  13. Gómez-Fernández C, López-Sundh AE, González-Vela C, et al. High prevalence of cryofibrinogenemia in patients with chilblains during the COVID-19 outbreak. Int J Dermatol. 2020; 59(12): 1475–1484.
  14. Andina D, Belloni-Fortina A, Bodemer C, et al. ESPD Group for the Skin Manifestations of COVID-19. Skin manifestations of COVID-19 in children: Part 1. Clin Exp Dermatol. 2020 [Epub ahead of print].
  15. Punyaratabandhu P, Chirachanakul P. Cutaneous eruption in COVID-19-infected patients in Thailand: An observational descriptive study. J Dermatol. 2020 [Epub ahead of print].
  16. Daneshgaran G, Dubin DP, Gould DJ. Cutaneous Manifestations of COVID-19: An Evidence-Based Review. Am J Clin Dermatol. 2020; 21(5): 627–639.
  17. Mirza FN, Malik AA, Omer SB, et al. Dermatologic manifestations of COVID-19: a comprehensive systematic review. Int J Dermatol. 2020 [Epub ahead of print].
  18. Miot HA, Ianhez M, Müller Ramos P. Self-reported cutaneous manifestations in 1429 Brazilian COVID-19-infected patients. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020 [Epub ahead of print].
  19. Nuno-Gonzalez A, Martin-Carrillo P, Magaletsky K, et al. Prevalence of mucocutaneous manifestations in 666 patients with COVID-19 in a field hospital in Spain: oral and palmoplantar findings. Br J Dermatol. 2020 [Epub ahead of print].
  20. Garduño-Soto M, Choreño-Parra JA, Cazarin-Barrientos J. Dermatological aspects of SARS-CoV-2 infection: mechanisms and manifestations. Arch Dermatol Res. 2020 [Epub ahead of print].
  21. Fattori A, Cribier B, Chenard MP, et al. Cutaneous manifestations in patients with coronavirus disease 2019: clinical and histological findings. Hum Pathol. 2020 [Epub ahead of print]; 107: 39–45.
  22. Harnden A, Tulloh R, Burgner D. Kawasaki disease. BMJ. 2014; 17: 349.
  23. Jones VG, Mills M, Suarez D, et al. COVID-19 and Kawasaki Disease: Novel Virus and Novel Case. Hosp Pediatr. 2020; 10(6): 537–540.
  24. Koné-Paut I, Cimaz R. Is it Kawasaki shock syndrome, Kawasaki-like disease or pediatric inflammatory multisystem disease? The importance of semantic in the era of COVID-19 pandemic. RMD Open. 2020; 6(2).
  25. Iio K, Uda K, Hataya H, et al. Kawasaki disease or Kawasaki‐like disease: Influence of SARS‐CoV‐2 infections in Japan. Acta Paediatr. 2020.
  26. Ebina-Shibuya R, Namkoong H, Shibuya Y, et al. Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C) with COVID-19: Insights from simultaneous familial Kawasaki Disease cases. Int J Infect Dis. 2020; 97: 371–373.
  27. Manjaly Thomas ZR, Leuppi-Taegtmeyer A, Jamiolkowski D, et al. Emerging treatments in COVID-19: Adverse drug reactions including drug hypersensitivities. J Allergy Clin Immunol. 2020; 146(4): 786–789.
  28. Schwartz RA, Janniger CK. Generalized pustular figurate erythema: A newly delineated severe cutaneous drug reaction linked with hydroxychloroquine. Dermatol Ther. 2020; 33(3): e13380.
  29. Suarez-Valle A, Fernandez-Nieto D, Melian-Olivera A, et al. Comment on "Generalized pustular figurate erythema: A newly delineated severe cutaneous drug reaction linked with hydroxychloroquine": Report of a COVID-19 patient with particular findings. Dermatol Ther. 2020 [Epub ahead of print]: e13852.
  30. Mazan P, Lesiak A, Skibiñska M, et al. Maculopapular rash in COVID-19 patient treated with lopinavir/ritonavir. Postepy Dermatol Alergol. 2020; 37(3): 435–437.
  31. Pei S, Xue Y, Zhao S, et al. Occupational skin conditions on the front line: a survey among 484 Chinese healthcare professionals caring for Covid-19 patients. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020; 34(8): e354–e357.
  32. Lin P, Zhu S, Huang Y, et al. Adverse skin reactions among healthcare workers during the coronavirus disease 2019 outbreak: a survey in Wuhan and its surrounding regions. Br J Dermatol. 2020; 183(1): 190–192.
  33. Mawhirt SL, Frankel D, Diaz AM. Cutaneous Manifestations in Adult Patients with COVID-19 and Dermatologic Conditions Related to the COVID-19 Pandemic in Health Care Workers. Curr Allergy Asthma Rep. 2020; 20(12): 75.
  34. Beiu C, Mihai M, Popa L, et al. Frequent Hand Washing for COVID-19 Prevention Can Cause Hand Dermatitis: Management Tips. Cureus. 2020; 12(4): e7506.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl