_13_FC_KwO_Kowalczyk

KARDIOLOGIA W OBRAZACH

Przezklatkowa ocena echokardiograficzna serca trójprzedsionkowego lewego z wykorzystaniem obrazowania trójwymiarowego

Transthoracic echocardiographic assessment of cor triatriatum sinister with three-dimensional imaging

Ewelina Kowalczyk, Jarosław D. Kasprzak, Paulina Wejner-Mik, Piotr Lipiec

Katedra i Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Adres do korespondencji: lek. Ewelina Kowalczyk, Katedra i Klinika Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital Biegańskiego, ul. Kniaziewicza 1/5, 91–347 Łódź, tel./faks 42 653 99 09, e-mail: kowalczyk@o2.pl

Pacjent, w wieku 85 lat, został przyjęty do kliniki kardiologii z powodu pogorszenia tolerancji wysiłku fizycznego i zawrotów głowy. W wywiadzie stwierdzono przewlekłą niewydolność serca na podłożu choroby wieńcowej (stan po 3 zawałach serca) i niedoczynność tarczycy. W badaniu przedmiotowym odnotowano niewielkie obrzęki kończyn dolnych, pojedyncze trzeszczenia nad polami płucnymi oraz nieznacznie powiększoną wątrobę. W badaniach laboratoryjnych zwracała uwagę wartość NT-proBNP 2114 pg/ml. W wykonanym przezklatkowym badaniu echokardiograficznym uwidoczniono rozległe zaburzenia kurczliwości lewej komory z frakcją wyrzutową 28%, przy prawidłowej funkcji skurczowej prawej komory oraz zastawki serca bez istotnych zmian organicznych. Ponadto w świetle lewego przedsionka uwidoczniono membranę bez gradientu napływowego (serce trójprzedsionkowe, cor triatriatum) z polem otworu w membranie ocenianym na 3,1 cm2.

Dyskusja

Serce trójprzedsionkowe stanowi zaledwie 0,1–0,4% wszystkich wad wrodzonych serca [1], a postać izolowana (bez towarzyszących innych wad serca) występuje jeszcze rzadziej. W wadzie tej obserwuje się dodatkowy podział jednego z przedsionków przez błonę włóknisto-mięśniową. W przypadku lewego przedsionka (jak w prezentowanym przypadku) jest to pozostałość obecnej w życiu płodowym pierwotnej żyły płucnej. Postać błony tworzącej przegrodę (całkowita, niezupełna lub fenestrowana otworami) oraz jej rozmiar, kształt, grubość i położenie są zmienne osobniczo. Wiek, w którym rozpoznaje się wadę, objawy kliniczne, przebieg, rokowanie i decyzje o leczeniu chirurgicznym zależą od wielkości otworu i ewentualnych towarzyszących innych wad serca. Przy zachowanym, ale istotnie zwężonym przepływie między proksymalną a dystalną częścią lewego przedsionka objawy mogą naśladować zwężenie zastawki mitralnej. Dochodzi wówczas do wzrostu ciśnienia w komorze proksymalnej, które przekłada się na wzrost ciśnienia w krążeniu płucnym i zwiększenia obciążenia następczego prawej komory. Leczenie polega na operacyjnym wycięciu membrany dzielącej lewy przedsionek. Z kolei duży otwór między proksymalną a dystalną częścią przedsionka, bez istotnego gradientu, może przebiegać bezobjawowo i nie wymagać leczenia operacyjnego.

Kluczową rolę w rozpoznawaniu wady oraz kwalifikacji do leczenia ma przezklatkowe badanie echokardiograficzne. W projekcjach koniuszkowych widoczna jest linowa struktura przebiegająca w lewym przedsionku powyżej zastawki mitralnej i uszka lewego przedsionka (ryc. 1A, B) [2].

Kowalczyk_1.JPG

Rycina 1A–E. Serce trójprzedsionkowe lewe w projekcji trójjamowej (A) oraz czterojamowej (B) bez gradientu między proksymalną i dystalną częścią lewego przedsionka (C); ocena przepływu przez otwór z użyciem doplera pulsacyjnego (D); membrana dzieląca lewy przedsionek (widok z części proksymalnej w kierunku części dystalnej — biała strzałka) z uwidocznionym pojedynczym otworem o polu powierzchni 3,1 cm2 (E); Ao — aorta; LK — lewa komora; DLP — jama dystalna lewego przedsionka; PLP — jama proksymalna lewego przedsionka; PK — prawa komora; PP — prawy przedsionek

Wykorzystując sondę 3D, można wyraźnie uwidocznić kształt i rozmiar otworu łączącego proksymalną i dystalną część lewego przedsionka (ryc. 1E). Dodatkowo badanie przy użyciu kolorowego doplera pomaga w lokalizacji i ocenie stopnia komunikacji obu jam (ryc. 1C), a za pomocą doplera pulsacyjnego można oszacować maksymalny i średni gradient ciśnień (ryc. 1D) [2]. Przyjmuje się, że prędkość powyżej 2 m/s odpowiada ciężkiemu zwężeniu [3]. W przypadku trudności w uzyskaniu optymalnego okna akustycznego zaleca się wykonanie echokardiograficznego badania przezprzełykowego [2].

Piśmiennictwo

  1. 1. Jegier W, Gibbons JE, Wiglesworth FW. Cortriatriatum: clinical, hemodynamic and pathological studies surgical correction in early life. Pediatrics. 1963; 31: 255–267, indexed in Pubmed: 14010411.
  2. 2. Jha AK, Makhija N. Cor triatriatum: a review. Semin Cardiothorac Vasc Anesth. 2017; 21(2): 178–185, doi: 10.1177/1089253216680495, indexed in Pubmed: 27913770.
  3. 3. Houston A, Hillis S, Lilley S, et al. Echocardiography in adult congenital heart disease. Heart. 1998; 80(Suppl 1): S12–S26, doi: 10.1136/hrt.80.2008.12s, indexed in Pubmed: 10078071.

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl