Tom 6, Nr 2 (2021)
Artykuł przeglądowy
Opublikowany online: 2021-04-09

dostęp otwarty

Wyświetlenia strony 924
Wyświetlenia/pobrania artykułu 1283
Pobierz cytowanie

Eksport do Mediów Społecznościowych

Eksport do Mediów Społecznościowych

Medycyna personalizowana w raku płuca

Izabela Łaczmańska12, Izabella Dębicka2, Justyna Gil1, Dagmara Michałowska2, Ireneusz Pawlak2, Maria M. Sąsiadek1
Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego Nowotwory 2021;6(2):143-149.

Streszczenie

Terapia personalizowana jest obiecującą metodą leczenia chorych na nowotwory. Dynamiczny rozwój biologii molekularnej umożliwił identyfikację podtypów molekularnych nowotworów i pozwolił ustalić leczenie optymalne dla pacjenta. Diagnostyka molekularna jest również niezbędna do rozpoznania nowotworu, prognozowania przebiegu choroby oraz rokowania. W przypadku raka płuca, który jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych, głównymi kandydatami do leczenia celowanego są pacjenci z III oraz IV stopniem zaawansowania choroby, u których nie można przeprowadzić radykalnego leczenia miejscowego. W praktyce klinicznej sprawdzają się przede wszystkim inhibitory kinazy tyrozynowej – receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu (TKI-EGFR), inhibitory ALK, ROS1, BRAF oraz inne. Pomocna jest także immunoterapia z zastosowaniem przeciwciał monoklonalnych przeciwko punktom kontroli układu immunologicznego – głównie przeciwko receptorowi programowanej śmierci typu 1 PD-1 lub jego ligandowi PD-L1, ale też w wysokim obciążeniu guza nowotworowego mutacjami somatycznymi (tumor mutational burden – TMB). Terapia celowana w porównaniu z chemioterapią niewątpliwie poprawia wyniki leczenia zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca. Ze względu na mniejszą toksyczność pozytywnie wpływa także na jakość życia pacjentów. W artykule przedstawiamy charakterystykę badań molekularnych, które stosuje się u chorych z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, i które mają znaczenie w kwalifikacji do terapii celowanych. Opisujemy metodykę badań oraz możliwości ich refundacji w Polsce. 

Artykuł dostępny w formacie PDF

Pokaż PDF Pobierz plik PDF

Referencje

  1. Lindeman NI, Cagle PT, Aisner DL, et al. Updated Molecular Testing Guideline for the Selection of Lung Cancer Patients for Treatment With Targeted Tyrosine Kinase Inhibitors: Guideline From the College of American Pathologists, the International Association for the Study of Lung Cancer, and the Association for Molecular Pathology. Arch Pathol Lab Med. 2018; 142(3): 321–346.
  2. Kutkowska J, Porębska I, Rapak A. Non-small cell lung cancer - mutations, targeted and combination therapy. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2017; 71(0): 431–445.
  3. Yuan M, Huang LL, Chen JH, et al. The emerging treatment landscape of targeted therapy in non-small-cell lung cancer. Signal Transduct Target Ther. 2019; 4: 61.
  4. Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, et al. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2018; 68(6): 394–424.
  5. Pinto JA, Vallejos CS, Raez LE, et al. Gender and outcomes in non-small cell lung cancer: an old prognostic variable comes back for targeted therapy and immunotherapy? ESMO Open. 2018; 3(3): e000344.
  6. Travis W, Brambilla E, Nicholson A, et al. The 2015 World Health Organization Classification of Lung Tumors. J Thorac Oncol. 2015; 10(9): 1243–1260.
  7. Didkowska J, Wojciechowska U, Śliwczyński A. Raport dotyczący stopni zaawansowania, leczenia oraz przeżyć pacjentów chorych na raka płuca zgłoszonych do KRN w latach 2014-2016. 2020.
  8. Gatzemeier U, Pluzanska A, Szczesna A, et al. Phase III study of erlotinib in combination with cisplatin and gemcitabine in advanced non-small-cell lung cancer: the Tarceva Lung Cancer Investigation Trial. J Clin Oncol. 2007; 25(12): 1545–1552.
  9. Allemani C, Weir HK, Carreira H, et al. CONCORD Working Group. Global surveillance of cancer survival 1995-2009: analysis of individual data for 25,676,887 patients from 279 population-based registries in 67 countries (CONCORD-2). Lancet. 2015; 385(9972): 977–1010.
  10. Antonia SJ, Villegas A, Daniel D, et al. PACIFIC Investigators. Durvalumab after Chemoradiotherapy in Stage III Non-Small-Cell Lung Cancer. N Engl J Med. 2017; 377(20): 1919–1929.
  11. Forsythe ML, Alwithenani A, Bethune D, et al. Molecular profiling of non-small cell lung cancer. PLoS One. 2020; 15(8): e0236580.
  12. Tsoukalas N, Aravantinou-Fatorou E, Baxevanos P, et al. Advanced small cell lung cancer (SCLC): new challenges and new expectations. Ann Transl Med. 2018; 6(8): 145.
  13. Mosele F, Remon J, Mateo J, et al. Recommendations for the use of next-generation sequencing (NGS) for patients with metastatic cancers: a report from the ESMO Precision Medicine Working Group. Ann Oncol. 2020; 31(11): 1491–1505.
  14. Harlé A, Dietmaier W, Vogl I, et al. Detection of ALK, RET, ROS1, NTRK1 and MET rearrangements and actionable mutations using next generation sequencing in patients with non-small cell lung cancer. Ann Oncol. 2018; 29: vi12.
  15. Clavé S, Rodon N, Pijuan L, et al. Next-generation Sequencing for ALK and ROS1 Rearrangement Detection in Patients With Non-small-cell Lung Cancer: Implications of FISH-positive Patterns. Clin Lung Cancer. 2019; 20(4): e421–e429.
  16. Rizvi H, Sanchez-Vega F, La K, et al. Molecular Determinants of Response to Anti-Programmed Cell Death (PD)-1 and Anti-Programmed Death-Ligand 1 (PD-L1) Blockade in Patients With Non-Small-Cell Lung Cancer Profiled With Targeted Next-Generation Sequencing. J Clin Oncol. 2018; 36(7): 633–641.
  17. Qian J, Massion P. Next-generation molecular therapy in lung cancer. Translational Lung Cancer Research. 2018; 7(S1): S31–S34.
  18. Non-Small Cell Lung Carcinoma - My Cancer Genome [Internet]. https://www.mycancergenome.org/content/disease/non-small-cell-lung-carcinoma/ (30.12.2020).
  19. Ruiz-Cordero R, Devine W. Targeted Therapy and Checkpoint Immunotherapy in Lung Cancer. Surgical Pathology Clinics. 2020; 13(1): 17–33.
  20. Krawczyk P, Chorostowska-Wynimko J, Dziadziuszko R, et al. Zalecenia metodyczne dotyczące oceny mutacji genu EGFR oraz rearanżacji genu ALK w kwalifikacji chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca do terapii ukierunkowanych molekularnie. Nowotwory. Journal of Oncology. 2014; 64(4): 336–342.
  21. Strom SP, Strom SP. Current practices and guidelines for clinical next-generation sequencing oncology testing. Cancer Biology & Medicine. 2016; 13(1): 3–11.
  22. Hochmair MJ, Buder A, Schwab S, et al. Liquid-Biopsy-Based Identification of EGFR T790M Mutation-Mediated Resistance to Afatinib Treatment in Patients with Advanced EGFR Mutation-Positive NSCLC, and Subsequent Response to Osimertinib. Target Oncol. 2019; 14(1): 75–83.
  23. Evrard SM, Taranchon-Clermont E, Rouquette I, et al. Multicenter Evaluation of the Fully Automated PCR-Based Idylla EGFR Mutation Assay on Formalin-Fixed, Paraffin-Embedded Tissue of Human Lung Cancer. J Mol Diagn. 2019; 21(6): 1010–1024.
  24. Du X, Shao Y, Qin HF, et al. ALK-rearrangement in non-small-cell lung cancer (NSCLC). Thorac Cancer. 2018; 9(4): 423–430.
  25. Thunnissen E, Bubendorf L, Dietel M, et al. EML4-ALK testing in non-small cell carcinomas of the lung: a review with recommendations. Virchows Arch. 2012; 461(3): 245–257.
  26. Sholl LM, Weremowicz S, Gray SW, et al. Combined use of ALK immunohistochemistry and FISH for optimal detection of ALK-rearranged lung adenocarcinomas. J Thorac Oncol. 2013; 8(3): 322–328.
  27. Wang R, Pan Y, Li C, et al. The use of quantitative real-time reverse transcriptase PCR for 5' and 3' portions of ALK transcripts to detect ALK rearrangements in lung cancers. Clin Cancer Res. 2012; 18(17): 4725–4732.
  28. Zhang X, Zhou JG, Wu HL, et al. Diagnostic accuracy of PCR for detecting ALK gene rearrangement in NSCLC patients: A systematic review and meta-analysis. Oncotarget. 2017; 8(43): 75400–75410.
  29. Santini FC, Hellmann MD. PD-1/PD-L1 Axis in Lung Cancer. Cancer J. 2018; 24(1): 15–19.
  30. Brahmer J, Reckamp KL, Baas P, et al. Nivolumab versus Docetaxel in Advanced Squamous-Cell Non-Small-Cell Lung Cancer. N Engl J Med. 2015; 373(2): 123–135.
  31. Potempa M, Jonczyk P, Zalewska-Ziob M. Molekularne uwarunkowania raka płuca. Onkol w Prakt Klin Medica. 2014; 10(4): 199–211.
  32. Schulze AB, Schmidt LH. PD-1 targeted Immunotheray as first-line theray for advanced non-small-cell lung cancer atients. Journal of Thoracic Disease. 2017; 9: E384–E386.
  33. LECZENIE NIEDROBNOKOMÓRKOWEGO RAKA PŁUCA (od 09-2020). Ministerstwo Zdrowia.
  34. Greillier L, Tomasini P, Barlesi F. The clinical utility of tumor mutational burden in non-small cell lung cancer. Transl Lung Cancer Res. 2018; 7(6): 639–646.
  35. Goodman AM, Kato S, Bazhenova L, et al. Tumor Mutational Burden as an Independent Predictor of Response to Immunotherapy in Diverse Cancers. Mol Cancer Ther. 2017; 16(11): 2598–2608.
  36. McGranahan N, Furness AJS, Rosenthal R, et al. Clonal neoantigens elicit T cell immunoreactivity and sensitivity to immune checkpoint blockade. Science. 2016; 351(6280): 1463–1469.
  37. Paz-Ares L, Ciuleanu TE, Cobo M, et al. CheckMate 026 Investigators. First-Line Nivolumab in Stage IV or Recurrent Non-Small-Cell Lung Cancer. N Engl J Med. 2017; 376(25): 2415–2426.
  38. Gu Li, Deng ZJ, Roy S, et al. A Combination RNAi-Chemotherapy Layer-by-Layer Nanoparticle for Systemic Targeting of KRAS/P53 with Cisplatin to Treat Non-Small Cell Lung Cancer. Clin Cancer Res. 2017; 23(23): 7312–7323.
  39. Xie Q, Yu Z, Lu Y, et al. microRNA-148a-3p inhibited the proliferation and epithelial-mesenchymal transition progression of non-small-cell lung cancer via modulating Ras/MAPK/Erk signaling. J Cell Physiol. 2019; 234(8): 12786–12799.
  40. Engelman JA, Zejnullahu K, Mitsudomi T, et al. MET amplification leads to gefitinib resistance in lung cancer by activating ERBB3 signaling. Science. 2007; 316(5827): 1039–1043.
  41. Lazzari C, Sitaleri G, Catania C, et al. Targeting ALK in atients with advanced Non Small Cell Lung Cancer: Biology, diagnostic and theraeutic otions. Critical Reviews in Oncology/Hematology. Crit Rev Oncol Hematol. 2014; 89: 358–365.
  42. Lockney NA, Wu AJ. Alectinib for the management of ALK-positive non-small cell lung cancer brain metastases. J Thorac Dis. 2017; 9(2): E152–E154.



Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego Nowotwory