open access

Vol 50, No 3 (2019)
Praca Poglądowa / Review Article
Submitted: 2019-08-01
Published online: 2019-09-28
Get Citation

Wyzwania wczesnej diagnostyki szpiczaka plazmocytowego – algorytm diagnostyczny

Krzysztof Giannopoulos1, Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek2, Tomasz Stompór3, Piotr Ligocki4, Marek Stopiński5, Michał Sutkowski6, Norbert Grząśko1, Marta Morawska1, Anna Kordecka7, Mariusz Kordecki7, Artur Jurczyszyn8, Dominik Dytfeld9, Tomasz Wróbel10, Krzysztof Jamroziak11, Agnieszka Druzd-Sitek12, Adam Walter-Croneck13, Anna Dmoszyńska1
DOI: 10.2478/ahp-2019-0020
·
Acta Haematol Pol 2019;50(3):121-129.
Affiliations
  1. Zakład Hematoonkologii Doświadczalnej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej w Lublinie, Oddział Hematologiczny, Lublin
  2. Klinika Chorób Wewnętrznych, Hematologii i Onkologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Warszawa
  3. Klinika Nefrologii, Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie i Wydział Lekarski, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Olsztyn
  4. Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej, Szpital Uniwersytecki nr 2 im. dr. Jana Biziela, Bydgoszcz
  5. Oddział Chorób Wewnętrznych, Pododdział Geriatryczny, Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Szpital Zachodni im. św. Jana Pawła II, Grodzisk Mazowiecki
  6. Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, Warszawa
  7. HTA Registry, Kraków
  8. Katedra i Klinika Hematologii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
  9. Katedra i Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Poznań, Poland
  10. Katedra i Klinika Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław
  11. Klinika Hematologii, Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, 02–776 Warszawa, Poland
  12. Klinika Nowotworów Układu Chłonnego, Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Warszawa
  13. Katedra i Klinika Hematoonkologii i Transplantacji Szpiku, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Lubline, Poland

open access

Vol 50, No 3 (2019)
Praca Poglądowa / Review Article
Submitted: 2019-08-01
Published online: 2019-09-28

Abstract

Inicjatywy wczesnej diagnostyki onkologicznej podejmowane w różnych krajach mają na celu skrócenie czasu pomiędzy pojawieniem się pierwszych objawów a rozpoznaniem nowotworu. Chorzy na szpiczaka plazmocytowego mają najdłuższy, spośród wszystkich pac- jentów z najczęściej występującymi nowotworami, czas oczekiwania od zgłoszenia pierwszych objawów do rozpoznania. W efekcie prowadzi to do rozpoznawania choroby w zaawansowanym stadium i większej liczby powikłań, w tym trwałych uszkodzeń narządowych i gorszej odpowiedzi na leczenie. Powodem opóźnień diagnostycznych jest niska swoistość objawów szpiczaka. W wielu przypadkach na chorobę zapadają osoby starsze, u których choroby współistniejące mogą utrudniać rozpoznanie. Ponadto, ważną rolę odgrywa- ją bariery wczesnej diagnostyki związane z pacjentami, lekarzami i systemem opieki zdrowotnej. Aktualnie brak jest danych dotyczą- cych czasu trwania procesu diagnostycznego w Polsce. Wobec znacznego zaawansowania choroby i licznych powikłań stwierdzanych w okresie rozpoznania szpiczaka u chorych w Polsce można założyć, że istnieje duża przestrzeń do skrócenia ścieżki diagnostycznej. Pierwszym etapem jest edukacja lekarzy na temat charakterystycznych i nietypowych dla szpiczaka objawów oraz wartości testów diagnostycznych. Aby przyspieszyć ścieżkę diagnostyczną i zracjonalizować nakłady diagnostyczne przez stopniowe wykorzystywanie kolejnych zasobów w coraz mniejszych grupach osób, u których podejrzewa się zachorowanie, stworzono kalkulator diagnostyczny. Algorytm oparty o profil objawów i wyniki testów diagnostycznych polskich pacjentów może okazać się skutecznym narzędziem ułat- wiającym lekarzom rodzinnym identyfikację i kierowanie chorych na konsultację hematologiczną. Poszerzenie panelu badań gwaran- towanych o immunofiksację, wykonywaną w wyselekcjonowanej w ramach algorytmu diagnostycznego grupie osób, byłoby istotnym uzupełnieniem możliwości stawiania wstępnego rozpoznania choroby na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej.

Abstract

Inicjatywy wczesnej diagnostyki onkologicznej podejmowane w różnych krajach mają na celu skrócenie czasu pomiędzy pojawieniem się pierwszych objawów a rozpoznaniem nowotworu. Chorzy na szpiczaka plazmocytowego mają najdłuższy, spośród wszystkich pac- jentów z najczęściej występującymi nowotworami, czas oczekiwania od zgłoszenia pierwszych objawów do rozpoznania. W efekcie prowadzi to do rozpoznawania choroby w zaawansowanym stadium i większej liczby powikłań, w tym trwałych uszkodzeń narządowych i gorszej odpowiedzi na leczenie. Powodem opóźnień diagnostycznych jest niska swoistość objawów szpiczaka. W wielu przypadkach na chorobę zapadają osoby starsze, u których choroby współistniejące mogą utrudniać rozpoznanie. Ponadto, ważną rolę odgrywa- ją bariery wczesnej diagnostyki związane z pacjentami, lekarzami i systemem opieki zdrowotnej. Aktualnie brak jest danych dotyczą- cych czasu trwania procesu diagnostycznego w Polsce. Wobec znacznego zaawansowania choroby i licznych powikłań stwierdzanych w okresie rozpoznania szpiczaka u chorych w Polsce można założyć, że istnieje duża przestrzeń do skrócenia ścieżki diagnostycznej. Pierwszym etapem jest edukacja lekarzy na temat charakterystycznych i nietypowych dla szpiczaka objawów oraz wartości testów diagnostycznych. Aby przyspieszyć ścieżkę diagnostyczną i zracjonalizować nakłady diagnostyczne przez stopniowe wykorzystywanie kolejnych zasobów w coraz mniejszych grupach osób, u których podejrzewa się zachorowanie, stworzono kalkulator diagnostyczny. Algorytm oparty o profil objawów i wyniki testów diagnostycznych polskich pacjentów może okazać się skutecznym narzędziem ułat- wiającym lekarzom rodzinnym identyfikację i kierowanie chorych na konsultację hematologiczną. Poszerzenie panelu badań gwaran- towanych o immunofiksację, wykonywaną w wyselekcjonowanej w ramach algorytmu diagnostycznego grupie osób, byłoby istotnym uzupełnieniem możliwości stawiania wstępnego rozpoznania choroby na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej.

Get Citation
About this article
Title

Wyzwania wczesnej diagnostyki szpiczaka plazmocytowego – algorytm diagnostyczny

Journal

Acta Haematologica Polonica

Issue

Vol 50, No 3 (2019)

Pages

121-129

Published online

2019-09-28

Page views

149

Article views/downloads

386

DOI

10.2478/ahp-2019-0020

Bibliographic record

Acta Haematol Pol 2019;50(3):121-129.

Authors

Krzysztof Giannopoulos
Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek
Tomasz Stompór
Piotr Ligocki
Marek Stopiński
Michał Sutkowski
Norbert Grząśko
Marta Morawska
Anna Kordecka
Mariusz Kordecki
Artur Jurczyszyn
Dominik Dytfeld
Tomasz Wróbel
Krzysztof Jamroziak
Agnieszka Druzd-Sitek
Adam Walter-Croneck
Anna Dmoszyńska

Regulations

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

By "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk, Poland
tel.:+48 58 320 94 94, fax:+48 58 320 94 60, e-mail: journals@viamedica.pl