Głos w dyskusji na temat stosowania Journal Impact Factor do oceny wyników badań naukowych, indywidualnych naukowców i ośrodków badawczych

Forum dyskusyjne • Discussion forum

 

 

Głos w dyskusji na temat stosowania Journal Impact Factor do oceny wyników badań naukowych, indywidualnych naukowców i ośrodków badawczych

 

Beata Sas-Korczyńska

 

Invited commentary

 

„Wartość dzieł człowieka nie kryje się zgoła nich samych,
ale rozwoju, jaki przydają im dzieła inne okoliczności późniejsze”

Paul Ambroise Valéry (1871–1945)

 

 

W ocenie badaczy — autorów pracy uwzględniana jest rzeczywista wartość naukowa publikacji, o której decyduje liczba jej cytowań przez innych autorów. Stosowanie do oceny autorów — badaczy Journal Impact Factor (JIF) czasopisma, w którym opublikowana została ich praca, nie wskazuje na rzeczywistą wartość pracy i jej autora(-ów), bowiem opublikowanie pracy w czasopiśmie o wysokiej wartości JIF nie jest jednoznaczne z tym, że jest/będzie ona często cytowana. Ponadto może zdarzyć się, iż praca opublikowana w czasopiśmie o niskiej wartości wskaźnika oddziaływania może mieć wysoki wskaźnik cytowań. Zatem nie można mówić o prostym przełożeniu wartości JIF czasopisma na wartość publikowanych w nim wyników badań i poprzez to oceniać autorów i instytucje, w których pracują. Poza tym część prac może być cytowana po okresie dwóch lat, czyli takim, który uwzględniany jest w określaniu wartości JIF, a w rzetelnej ocenie autora istotne jest całkowite oddziaływanie jego publikacji, a więc wskaźnik cytowań w ogóle, a nie tylko w określonym czasie.

Czynniki te wskazują, że JIF nie jest właściwym parametrem służącym do oceny rzeczywistej wartości publikowanych prac (a przez to i ich autorów). Ponadto wskaźnik ten nie jest w pełni obiektywnym czynnikiem oceny czasopism. JIF z definicji jest miarą oddziaływania i prestiżu czasopism naukowych, o jego wartości decyduje wskaźnik cytowań publikacji, które ukazały się w czasopismach wskazanych przez Instytut Filadelfijski. Jest to przyczyna krytyki i licznych kontrowersji, ponieważ wybór czasopism odbywa się na podstawie prawa Bradforda (według którego w każdej dziedzinie naukowej 99% istotnych publikacji ukazuje się w niewielkiej liczbie czasopism). Powoduje to, iż około 95% czasopism jest tutaj pominiętych jako czasopisma mniej znane lub wydawane w innych językach niż język angielski (ponad 80% to czasopisma anglojęzyczne). Ponadto ponad 50% czasopism znajdujących się na liście to czasopisma wydawane w USA. Kolejne kontrowersje dotyczą selekcji tematyki publikacji („podążanie za modą”, czyli preferowanie badań o modnej tematyce) oraz okresu cytowań (dwa lata od ukazania się publikacji). Publikowanie prac o niepopularnej lub dotyczącej nowych zagadnień tematyce związane jest z ryzykiem utraty wartości JIF poprzez zmniejszenie zainteresowania czasopismem i ryzyko braku cytowań w okresie wyznaczonym przez definicję. Z drugiej strony może zdarzyć się, że artykuł, który jest „niemodny” w czasie dwóch lat po publikacji, po tym okresie może być masowo cytowany, ale tego JIF już nie obejmuje.

Wyznaczanie wartości JIF powstało w celu oceny czasopism, jednak obecnie służy również do oceny autorów publikacji i instytucji naukowych, z których oni pochodzą. Takie postępowanie budzi wątpliwości [1–5] i pojawia się pytanie, czy w tym przypadku rzeczywiście „liczba jest istotą wszystkich rzeczy” (Pitagoras). Inaczej mówiąc, czy wartość JIF czasopisma oddaje rzeczywistą wartość naukową publikacji i ich autorów? Według autora tego „głosu w dyskusji” — nie. Autor zgadza się ze stanowiskiem Redaktora Naczelnego niniejszego pisma przedstawionym w publikacji.

 

Prof. nadzw. dr hab. med. Beata Sas-Korczyńska

Klinika Onkologii

Centrum Onkologii — Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie

ul. Garncarska 11, 31–115 Kraków

e-mail: z5korczy@cyf-kr.edu.pl

 

Piśmiennictwo

  1. Jadacki J. Czy Kopernik zasługiwałby na tytuł profesora? O tym, jak oceniać naukowców? Nowotwory J Oncol 2012; 62: 134–138.

  2. Oświadczenie Europejskiego Stowarzyszenia Redaktorów Naukowych (European Association of Science Editors — EASE) w sprawie niewłaściwego stosowania wskaźników oddziaływania (IF — impact factors). Nowotwory J Oncol 2012; 62: 139–140.

  3. Deklaracja z San Francisco nt. Oceny Badań Naukowych (DORA): czy to początek końca dotychczasowej metody oceny prametrycznej? Nowotwory J Oncol 2013; 63: 501–504.

  4. Wróblewski AK. Czas wrócić do rozsądku. Nowotwory J Oncol 2013; 63: 66–67.

  5. Brzeziński JM. O konieczności utrzymania habilitacji w Polsce. Nowotwory J Oncol 2015; 65: 292–297.

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Wydawcą serwisu jest VM Media sp. z o.o. VM Group sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl