Tom 10, Nr 3 (2019)
PRACA ORYGINALNA
Opublikowany online: 2019-12-20
Pobierz cytowanie

Zachowania żywieniowe chorych na nowotwory hematologiczne — prospektywne badanie jednoośrodkowe

Anna Hanna Holopa, Nicola Szeja, Sebastian Grosicki
DOI: 10.5603/Hem.2019.0026
·
Hematologia 2019;10(3):124-134.

dostęp płatny

Tom 10, Nr 3 (2019)
PRACA ORYGINALNA
Opublikowany online: 2019-12-20

Streszczenie

Wstęp. Choroby onkohematologiczne są szczególną grupą chorób nowotworowych. Istotną rolę w ich patogenezie może odgrywać narażenie chorych na związki kancerogenne, w tym na substancje obecne w żywności. Należą do nich między innymi wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (PAH), heterocykliczne aminy aromatyczne (HCA), akrylamid, nitrozoaminy czy etanol. Celem i założeniem badania były analiza zachowań żywieniowych prowadzących do spożycia związków kancerogennych oraz ocena częstotliwości spożycia tych związków. Materiał i metody. W badaniu uczestniczyło 201 chorych na nowotwory hematologiczne. W sondażu wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. W pracy zbadano wybrane nawyki żywieniowe i częstotliwości spożycia związków kancerogennych. Wyniki opracowano w programie Statistica 12. Wyniki. Pacjenci prezentowali różne nawyki żywieniowe. Spośród badanych 28,3% (n = 34) nie czytało składów produktów, które kupuje, bez względu na miejsce zamieszkania. Spośród respondentów 46,0% (n = 92) najczęściej spożywało produkty smażone. Tylko 30,0% badanych mężczyzn i kobiet (n = 27) zanegowało smażenie potraw wielokrotnie na tym samym tłuszczu. Kobiety najczęściej — 44,3% (n = 39) — deklarowały spożycie mięsa wieprzowego, a mężczyźni — 44,2% (n = 50) — drobiowego. Spośród ankietowanych 58,2% (n = 117) charakteryzowało się niską częstotliwością spożycia PAH, HCA i nitrozoamin. Tylko 0,5% (n = 1) ankietowanych pacjentów miało bardzo niską częstotliwość spożycia akrylamidu; 56,2% (n = 113) charakteryzowało się jego średnią częstotliwością spożycia. 66,2% (n = 133) badanych cechowało się niską częstotliwością spożycia alkoholu. Wnioski. Nawyki żywieniowe prowadzące do spożycia kancerogenów to: brak czytania etykiet, smażenie, spożywanie wieprzowiny. Chorzy na nowotwory hematologiczne cechują się średnią częstotliwością spożycia kancerogenów i niską częstotliwością spożycia alkoholu.

Streszczenie

Wstęp. Choroby onkohematologiczne są szczególną grupą chorób nowotworowych. Istotną rolę w ich patogenezie może odgrywać narażenie chorych na związki kancerogenne, w tym na substancje obecne w żywności. Należą do nich między innymi wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (PAH), heterocykliczne aminy aromatyczne (HCA), akrylamid, nitrozoaminy czy etanol. Celem i założeniem badania były analiza zachowań żywieniowych prowadzących do spożycia związków kancerogennych oraz ocena częstotliwości spożycia tych związków. Materiał i metody. W badaniu uczestniczyło 201 chorych na nowotwory hematologiczne. W sondażu wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. W pracy zbadano wybrane nawyki żywieniowe i częstotliwości spożycia związków kancerogennych. Wyniki opracowano w programie Statistica 12. Wyniki. Pacjenci prezentowali różne nawyki żywieniowe. Spośród badanych 28,3% (n = 34) nie czytało składów produktów, które kupuje, bez względu na miejsce zamieszkania. Spośród respondentów 46,0% (n = 92) najczęściej spożywało produkty smażone. Tylko 30,0% badanych mężczyzn i kobiet (n = 27) zanegowało smażenie potraw wielokrotnie na tym samym tłuszczu. Kobiety najczęściej — 44,3% (n = 39) — deklarowały spożycie mięsa wieprzowego, a mężczyźni — 44,2% (n = 50) — drobiowego. Spośród ankietowanych 58,2% (n = 117) charakteryzowało się niską częstotliwością spożycia PAH, HCA i nitrozoamin. Tylko 0,5% (n = 1) ankietowanych pacjentów miało bardzo niską częstotliwość spożycia akrylamidu; 56,2% (n = 113) charakteryzowało się jego średnią częstotliwością spożycia. 66,2% (n = 133) badanych cechowało się niską częstotliwością spożycia alkoholu. Wnioski. Nawyki żywieniowe prowadzące do spożycia kancerogenów to: brak czytania etykiet, smażenie, spożywanie wieprzowiny. Chorzy na nowotwory hematologiczne cechują się średnią częstotliwością spożycia kancerogenów i niską częstotliwością spożycia alkoholu.
Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

dieta, nowotwory hematologiczne, kancerogen, zachowania żywieniowe

Informacje o artykule
Tytuł

Zachowania żywieniowe chorych na nowotwory hematologiczne — prospektywne badanie jednoośrodkowe

Czasopismo

Hematologia

Numer

Tom 10, Nr 3 (2019)

Strony

124-134

Data publikacji on-line

2019-12-20

DOI

10.5603/Hem.2019.0026

Rekord bibliograficzny

Hematologia 2019;10(3):124-134.

Słowa kluczowe

dieta
nowotwory hematologiczne
kancerogen
zachowania żywieniowe

Autorzy

Anna Hanna Holopa
Nicola Szeja
Sebastian Grosicki

Referencje (33)
  1. Uchwała nr 208 Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P. z 2015 r. poz. 1165, z późn. zm.).
  2. Cieślik A. Epidemiologia białaczek w Polsce. Stud Med. 2011; 21(1): 53–60.
  3. Pudło H, Respondek M, Szefczyk-Polowczyk L, et al. The impact of diet on the occurrence of tumor diseases. J Educ Health Sport. 2015; 5(9): 549–558.
  4. Liu CY, Hsu YH, Wu MT, et al. Kaohsiung Leukemia Research Group. Cured meat, vegetables, and bean-curd foods in relation to childhood acute leukemia risk: a population based case-control study. BMC Cancer. 2009; 9: 15.
  5. WHO, IARC. Monographs on the evaluation of carcinogenic risk to humans. http://monographs.iarc.fr/ENG/Classification/latest_classif. (18.06.2018).
  6. Hu J, La Vecchia C, DesMeules M, et al. Canadian Cancer Registries Epidemiology Research Group. Meat and fish consumption and cancer in Canada. Nutr Cancer. 2008; 60(3): 313–324.
  7. Ochiai M, Wakabayashi K, Nagao M, et al. Tyramine is a major mutagen precursor in soy sauce, being convertible to a mutagen by nitrite. Gan. 1984; 75(1): 1–3.
  8. Cheng KW, Chen F, Wang M. Heterocyclic amines: chemistry and health. Mol Nutr Food Res. 2006; 50(12): 1150–1170.
  9. Bagnardi V, Blangiardo M, La Vecchia C, et al. A meta-analysis of alcohol drinking and cancer risk. Br J Cancer. 2001; 85(11): 1700–1705.
  10. Saberi Hosnijeh F, Peeters P, Romieu I, et al. Dietary intakes and risk of lymphoid and myeloid leukemia in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC). Nutr Cancer. 2014; 66(1): 14–28.
  11. Klimczak A, Malinowska K, Kubiak K. Choroby nowotworowe a żywienie. Pol Merkuriusz Lek. 2009; 27(159): 242–244.
  12. Liu P, Holman CD, Jin J, et al. Diet and risk of adult leukemia: a multicenter case-control study in China. Cancer Causes Control. 2015; 26(8): 1141–1151.
  13. Yamamura Y, Oum R, Gbito KY, et al. Dietary intake of vegetables, fruits, and meats/beans as potential risk factors of acute myeloid leukemia: a Texas case-control study. Nutr Cancer. 2013; 65(8): 1132–1140.
  14. Solans M, Castelló A, Benavente Y, et al. Adherence to the Western, Prudent, and Mediterranean dietary patterns and chronic lymphocytic leukemia in the MCC-Spain study. Haematologica. 2018; 103(11): 1881–1888.
  15. Chen GC, Lv DB, Pang Z, et al. Fruits and vegetables consumption and risk of non-Hodgkin's lymphoma: a meta-analysis of observational studies. Int J Cancer. 2013; 133(1): 190–200.
  16. Bertrand KA, Giovannucci E, Rosner BA, et al. Dietary fat intake and risk of non-Hodgkin lymphoma in 2 large prospective cohorts. Am J Clin Nutr. 2017; 106(2): 650–656.
  17. Dąbska O, Humeniuk E, Pawlikowska-Łagód K, et al. Ocena zachowań żywieniowych chorych na nowotwór. Pielęg Pol. 2018; 67(1): 51–57.
  18. Bojakowska U, Kalinowski P, Kowalska ME. Evaluation of selected health behaviors before and after the diagnosis among women with breast cancer based on the Health-Related Behaviour Inventory (HBI) questionnaire developed by Juczyński — preliminary study. J Educ Health Sport. 2016; 6(5): 29–37.
  19. Zabłocka-Słowińska K, Prescha A, Pieczyńska J, et al. Ocena częstotliwości spożycia warzyw i owoców przez chorych na raka płuca i osoby zdrowe. Probl Hig Epidemiol. 2012; 93(4): 838–843.
  20. Jakszyn P, Agudo A, Ibáñez R, et al. Development of a food database of nitrosamines, heterocyclic amines, and polycyclic aromatic hydrocarbons. J Nutr. 2004; 134(8): 2011–2014.
  21. Caini S, Masala G, Gnagnarella P, et al. Food of animal origin and risk of non-Hodgkin lymphoma and multiple myeloma: A review of the literature and meta-analysis. Crit Rev Oncol Hematol. 2016; 100: 16–24.
  22. Ma X, Park Y, Mayne ST, et al. Diet, lifestyle, and acute myeloid leukemia in the NIH-AARP cohort. Am J Epidemiol. 2010; 171(3): 312–322.
  23. WHO, FAO. Health Implications of acrylamide in food. Report of a Joint FAO/WHO Consultation WHO Headquarters, WHO, Geneva 2002.
  24. van den Brandt PA, Goldbohm RA, van 't Veer P, et al. A large-scale prospective cohort study on diet and cancer in the Netherlands. J Clin Epidemiol. 1990; 43(3): 285–295.
  25. Assessment of acrylamide intake by duplicate diet study. Swiss Federal Office of Public Health 2002 . http://www.bfr.bund.de/cm/343/assessment_of_acrylamide_intake_by_duplicate_diet_study (10.06.2018).
  26. Mojska H, Gielecińska I, Stoś K, et al. Europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej w Polsce i w Unii Europejskiej. Zrozumieć terytorium. Idea i praktyka. Probl Hig Epidemiol. 2011; 92(3): 625–628.
  27. Kiciak A, Całyniuk B, Grochowska-Niedworok E, et al. Wybrane zachowania żywieniowe osób z chorobą nowotworową. Hygeia Public Health. 2012; 47(3): 354–359.
  28. Fassier P, Zelek L, Lécuyer L, et al. Modifications in dietary and alcohol intakes between before and after cancer diagnosis: Results from the prospective population-based NutriNet-Santé cohort. Int J Cancer. 2017; 141(3): 457–470.
  29. Castillo JJ, Ingham RR, Reagan JL, et al. Obesity is associated with increased relative risk of diffuse large B-cell lymphoma: a meta-analysis of observational studies. Clin Lymphoma Myeloma Leuk. 2014; 14(2): 122–130.
  30. Saberi Hosnijeh F, Romieu I, Gallo V, et al. Anthropometric characteristics and risk of lymphoid and myeloid leukemia in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC). Cancer Causes Control. 2013; 24(3): 427–438.
  31. Li S, Chen Li, Jin W, et al. Influence of body mass index on incidence and prognosis of acute myeloid leukemia and acute promyelocytic leukemia: a meta-analysis. Sci Rep. 2017; 7(1): 17998.
  32. Hébuterne X, Lemarié E, Michallet M, et al. Prevalence of malnutrition and current use of nutrition support in patients with cancer. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2014; 38(2): 196–204.
  33. Deluche E, Girault S, Jesus P, et al. Assessment of the nutritional status of adult patients with acute myeloid leukemia during induction chemotherapy. Nutrition. 2017; 41: 120–125.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl