Tom 11, Nr 3 (2020)
Artykuł przeglądowy
Opublikowany online: 2020-09-29
Pobierz cytowanie

Pierwotne chłoniaki nadnerczy jako interdyscyplinarny problem endokrynologiczny i hematologiczny — praktyczne wskazówki w zakresie diagnostyki i leczenia

Joanna Szydełko, Michał Litwińczuk, Magdalena Szydełko, Monika Podhorecka, Agnieszka Szymczyk
DOI: 10.5603/Hem.a2020.0023
·
Hematologia 2020;11(3):125-165.

dostęp płatny

Tom 11, Nr 3 (2020)
PRACE POGLĄDOWE
Opublikowany online: 2020-09-29

Streszczenie

Mimo że pierwotne chłoniaki nadnerczy (PAL) są zaliczane do rzadko spotykanych nowotworów, należy je uwzględnić w diagnostyce różnicowej niedoczynności kory nadnerczy oraz przypadkowo wykrytych zmian ogniskowych w obrębie gruczołów nadnerczowych, zwłaszcza zlokalizowanych obustronnie. Pierwotne chłoniaki nadnerczy cechuje szybki wzrost, agresywny przebieg i złe rokowanie. Najczęściej są rozpoznawane w 6.–7. dekadzie życia, 2–7 razy częściej w populacji mężczyzn niż kobiet. W obraz kliniczny wpisuje się: gorączka o nieznanej przyczynie, dolegliwości bólowe brzucha, ogólne osłabienie i utrata masy ciała, a w przypadku zmian zlokalizowanych obustronnie stosunkowo często obserwuje się objawy niedoczynności kory nadnerczy. Pierwotne chłoniaki nadnerczy mogą również przebiegać w sposób niemy klinicznie i być wykrywane jako incydentaloma. Badaniem z wyboru w diagnostyce PAL jest tomografia komputerowa (CT) jamy brzusznej celowana na nadnercza, połączona z oceną hormonalną. Złotym standardem w rozpoznawaniu PAL jest przezskórna biopsja aspiracyjna cienkoigłowa pod kontrolą ultrasonografii lub CT, która pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy. Histopatologicznie zdecydowaną większość przypadków stanowi rozlany chłoniak z dużych limfocytów B. W leczeniu PAL zaleca się łączenie różnych rodzajów terapii, w tym immunochemioterapii/chemioterapii, leczenia chirurgicznego z następczą immunochemioterapią/chemioterapią i/lub radioterapią. W pracy dokonujemy interdyscyplinarnej analizy obrazu klinicznego, patogenezy, metod diagnostycznych oraz strategii terapeutycznych, z uwzględnieniem rokowania dla poszczególnych podtypów PAL.

Streszczenie

Mimo że pierwotne chłoniaki nadnerczy (PAL) są zaliczane do rzadko spotykanych nowotworów, należy je uwzględnić w diagnostyce różnicowej niedoczynności kory nadnerczy oraz przypadkowo wykrytych zmian ogniskowych w obrębie gruczołów nadnerczowych, zwłaszcza zlokalizowanych obustronnie. Pierwotne chłoniaki nadnerczy cechuje szybki wzrost, agresywny przebieg i złe rokowanie. Najczęściej są rozpoznawane w 6.–7. dekadzie życia, 2–7 razy częściej w populacji mężczyzn niż kobiet. W obraz kliniczny wpisuje się: gorączka o nieznanej przyczynie, dolegliwości bólowe brzucha, ogólne osłabienie i utrata masy ciała, a w przypadku zmian zlokalizowanych obustronnie stosunkowo często obserwuje się objawy niedoczynności kory nadnerczy. Pierwotne chłoniaki nadnerczy mogą również przebiegać w sposób niemy klinicznie i być wykrywane jako incydentaloma. Badaniem z wyboru w diagnostyce PAL jest tomografia komputerowa (CT) jamy brzusznej celowana na nadnercza, połączona z oceną hormonalną. Złotym standardem w rozpoznawaniu PAL jest przezskórna biopsja aspiracyjna cienkoigłowa pod kontrolą ultrasonografii lub CT, która pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy. Histopatologicznie zdecydowaną większość przypadków stanowi rozlany chłoniak z dużych limfocytów B. W leczeniu PAL zaleca się łączenie różnych rodzajów terapii, w tym immunochemioterapii/chemioterapii, leczenia chirurgicznego z następczą immunochemioterapią/chemioterapią i/lub radioterapią. W pracy dokonujemy interdyscyplinarnej analizy obrazu klinicznego, patogenezy, metod diagnostycznych oraz strategii terapeutycznych, z uwzględnieniem rokowania dla poszczególnych podtypów PAL.
Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

gruczoły nadnerczowe, chłoniak pozawęzłowy, chłoniaki nie-Hodgkina, niedoczynność nadnerczy

Informacje o artykule
Tytuł

Pierwotne chłoniaki nadnerczy jako interdyscyplinarny problem endokrynologiczny i hematologiczny — praktyczne wskazówki w zakresie diagnostyki i leczenia

Czasopismo

Hematologia

Numer

Tom 11, Nr 3 (2020)

Typ artykułu

Artykuł przeglądowy

Strony

125-165

Data publikacji on-line

2020-09-29

DOI

10.5603/Hem.a2020.0023

Rekord bibliograficzny

Hematologia 2020;11(3):125-165.

Słowa kluczowe

gruczoły nadnerczowe
chłoniak pozawęzłowy
chłoniaki nie-Hodgkina
niedoczynność nadnerczy

Autorzy

Joanna Szydełko
Michał Litwińczuk
Magdalena Szydełko
Monika Podhorecka
Agnieszka Szymczyk

Referencje (78)
  1. Rizzo C, Camilleri DJ, Betts A, et al. Primary Bilateral Non-Hodgkin's Lymphoma of the Adrenal Gland Presenting as Incidental Adrenal Masses. Case Rep Med. 2015; 2015: 620381.
  2. Hata Y, Ishizawa S, Nishida N. Sudden unexpected death with primary adrenal lymphoma. Leg Med (Tokyo). 2018; 35: 25–28.
  3. Yuan L, Sun Lu, Bo J, et al. Systemic and prophylactic intrathecal chemotherapy for primary adrenal lymphoma: A retrospective study of 20 case reports. Medicine (Baltimore). 2019; 98(24): e15662.
  4. Karimi F. Primary Adrenal Lymphoma Presenting with Adrenal Failure: A Case Report and Review of the Literature. Int J Endocrinol Metab. 2017; 15(4): e12014.
  5. Alaoua A, Gilbert G, Ghannouchi N, et al. Primary bilateral adrenal lymphoma revealed by hemophagocytic syndrome. Ann Endocrinol (Paris). 2011; 72(3): 247–250.
  6. Zhou L, Peng W, Wang C, et al. Primary adrenal lymphoma: radiological; pathological, clinical correlation. Eur J Radiol. 2012; 81(3): 401–405.
  7. Rashidi A, Fisher SI. Primary adrenal lymphoma: a systematic review. Ann Hematol. 2013; 92(12): 1583–1593.
  8. Grønning K, Sharma A, Mastroianni MA, et al. Primary adrenal lymphoma as a cause of adrenal insufficiency, a report of two cases. Endocrinol Diabetes Metab Case Rep. 2020 [Epub ahead of print]; 2020.
  9. Rakheja G, Handa U, Kaur R, et al. Cytological diagnosis of bilateral primary adrenal lymphoma with cutaneous involvement. Diagn Cytopathol. 2020; 48(5): 479–482.
  10. Kabnurkar R, Agrawal A, Epari S, et al. Unilateral primary adrenal natural killer/T-cell lymphoma: Role of fluorine-18 fluorodeoxyglucose positron emission tomography/computed tomography for staging and interim response assessment. Indian J Nucl Med. 2016; 31(1): 52–54.
  11. Li S, Wang Z, Wu Z, et al. Clinical characteristics and outcomes of primary adrenal diffuse large B cell lymphoma in a large contemporary cohort: a SEER-based analysis. Ann Hematol. 2019; 98(9): 2111–2119.
  12. Harada Ko, Kimura K, Iwamuro M, et al. The Clinical and Hormonal Characteristics of Primary Adrenal Lymphomas: The Necessity of Early Detection of Adrenal Insufficiency. Intern Med. 2017; 56(17): 2261–2269.
  13. Khurana A, Kaur P, Chauhan AK, et al. Primary Non Hodgkin's Lymphoma of Left Adrenal Gland - A Rare Presentation. J Clin Diagn Res. 2015; 9(4): XD01–XD03.
  14. Martínez-Esteve A, García-Gómez FJ, Madrigal-Toscano MD, et al. Primary bilateral diffuse large B-cell lymphoma of the adrenals. Br J Haematol. 2015; 170(1): 3.
  15. Altaiar A, Aslan A, Gündüz N, et al. Unilateral Primary Adrenal B-Cell Lymphoma Clinically Mimicking Chronic Gastritis. Pol J Radiol. 2017; 82: 612–615.
  16. Chen P, Jin Lu, Yang Yu, et al. Bilateral primary adrenal diffuse large B cell lymphoma without adrenal insufficiency: A case report and review of the literature. Mol Clin Oncol. 2017; 7(1): 145–147.
  17. Joseph FG, Cook S, Gowda D. Primary adrenal lymphoma with initial presentation concerning for bilateral adrenal pheochromocytomas. BMJ Case Rep. 2017; 2017.
  18. Tanpitukpongse TP, Kamalian S, Punsoni M, et al. Radiology-pathology conference: primary adrenal lymphoma. Clin Imaging. 2012; 36(2): 156–159.
  19. De Miguel Sánchez C, Ruiz L, González JL, et al. Acute adrenal insufficiency secondary to bilateral adrenal B-cell lymphoma: a case report and review of the literature. Ecancermedicalscience. 2016; 10: 634.
  20. Kacem K, Zriba S, Lakhal RB, et al. Primary adrenal lymphoma. Turk J Haematol. 2014; 31(2): 188–191.
  21. Sagarra Cebolla E, López Baena JÁ, Carrasco Muñoz S, et al. Primary adrenal lymphoma; a rare entitiy in the differential diagnosis of suprarrenal tumours. Cir Esp. 2016; 94(10): 607–609.
  22. Aggarwal A, Kotru M, Sharma V, et al. Adrenal insufficiency in primary adrenal lymphoma: Innocuous presentation of a rare sinister illness. Niger J Clin Pract. 2011; 14(1): 115–117.
  23. Bouchikhi AA, Tazi MF, Amiroune D, et al. Primary Bilateral Non-Hodgkin's Lymphoma of the Adrenal Gland: A Case Report. Case Rep Urol. 2012; 2012: 325675.
  24. Babinska A, Peksa R, Sworczak K. Primary malignant lymphoma combined with clinically "silent" pheochromocytoma in the same adrenal gland. World J Surg Oncol. 2015; 13: 289.
  25. Doroudinia A, Bakhshayesh Karam M, Ranjbar M, et al. Mantle cell lymphoma presenting as bilateral adrenal huge masses. BMJ Case Rep. 2018; 2018.
  26. Santhosh S, Mittal BR, Shankar P, et al. (18)F-FDG PET/CT in bilateral primary adrenal T-cell lymphoma. Hell J Nucl Med. 2011; 14(2): 166–167.
  27. Hu L, Xu W, Wang M, et al. A case report of primary unilateral adrenal NK/T cell lymphoma: good clinical outcome with trimodality treatment. BMC Cancer. 2017; 17(1): 15.
  28. Tsukahara T, Takasawa A, Murata M, et al. NK/T-cell lymphoma of bilateral adrenal glands in a patient with pyothorax. Diagn Pathol. 2012; 7: 114.
  29. Li W, Lin W, Ma C, et al. A case of intravascular large B-cell lymphoma in the left adrenal and another tumor in the right adrenal detected by (18)F-FDG PET/CT. Hell J Nucl Med. 2016; 19(1): 57–59.
  30. Takahashi Y, Iida K, Hino Y, et al. Silent intravascular lymphoma initially manifesting as a unilateral adrenal incidentaloma. Case Rep Med. 2012; 2012: 849285.
  31. Reddy SV, Prabhudesai S, Gnanasekaran B. Origin of primary adrenal lymphoma and predisposing factors for primary adrenal insufficiency in primary adrenal lymphoma. Indian J Endocrinol Metab. 2011; 15(4): 350–351.
  32. Hii JWs, Page MM, Wesseldine A. Rare cause of adrenal insufficiency. BMJ Case Rep. 2017; 2017.
  33. D'Antonio A, Addesso M, Caleo O, et al. Adrenal gland non-Hodgkin's lymphoma in a patient with pulmonary adenocarcinoma. BMJ Case Rep. 2013; 2013.
  34. Ohkura Yu, Shindoh J, Haruta S, et al. Primary Adrenal Lymphoma Possibly Associated With Epstein-Barr Virus Reactivation Due to Immunosuppression Under Methotrexate Therapy. Medicine (Baltimore). 2015; 94(31): e1270.
  35. Malik S, Chapman CBP, Drew O. A case of primary adrenal diffuse large B-cell lymphoma in HIV. Int J STD AIDS. 2016; 27(8): 687–689.
  36. Britto MM, Kang MJY, Goare S, et al. A case of an incidental primary adrenal lymphoma in a patient with newly diagnosed human immunodeficiency virus. ANZ J Surg. 2019; 89(3): E106–E108.
  37. Ekhzaimy A, Mujamammi A. Bilateral primary adrenal lymphoma with adrenal insufficiency. BMJ Case Rep. 2016; 2016.
  38. Al-Mendalawi MD. Primary bilateral non-Hodgkin's lymphoma of the adrenal gland. Indian J Urol. 2019; 35(2): 173–174.
  39. Raoofziaee M, Yarmohamadi A, Ahmadnia H. Primary bilateral non-Hodgkin's lymphoma of the adrenal gland. Indian J Urol. 2018; 34(4): 300–302.
  40. Laurent C, Casasnovas O, Martin L, et al. Adrenal lymphoma: presentation, management and prognosis. QJM. 2017; 110(2): 103–109.
  41. Horiguchi K, Hashimoto K, Hashizume M, et al. Primary bilateral adrenal diffuse large B-cell lymphoma demonstrating adrenal failure. Intern Med. 2010; 49(20): 2241–2246.
  42. Yang Y, Li Q, Pan Y. Bilateral primary adrenal lymphoma. Br J Haematol. 2010; 150(3): 250.
  43. Ezer A, Parlakgümüş A, Kocer NE, et al. Primary adrenal non-Hodgkin's lymphoma: report of two cases. Turk J Gastroenterol. 2011; 22(6): 643–647.
  44. Spyroglou A, Schneider HJ, Mussack T, et al. Primary adrenal lymphoma: 3 case reports with different outcomes. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2011; 119(4): 208–213.
  45. Wang Q, Cao X, Jiang J, et al. Bilateral primary adrenal lymphoma accompanying hypertension. Urology. 2012; 79(2): e27–e28.
  46. Iwahara Y, Shinohara T, Naruse K, et al. Non-Hodgkin's lymphoma involving a femur bone and bilateral adrenal glands alone with adrenal insufficiency. BMJ Case Rep. 2017; 2017.
  47. Karam JD, Zerbib Y, Meyer ME, et al. Spontaneous tumour lysis syndrome in a primary adrenal lymphoma. Br J Haematol. 2018; 181(5): 577.
  48. Itaya M, Nagata S, Ogino S, et al. A case of primary adrenal diffuse large B cell lymphoma presenting with severe hyponatremia. CEN Case Rep. 2016; 5(1): 91–94.
  49. Holm J, Breum L, Stenfeldt K, et al. Bilateral primary adrenal lymphoma presenting with adrenal insufficiency. Case Rep Endocrinol. 2012; 2012: 638298.
  50. Roque C, Fonseca R, Bello CT, et al. Thyrotoxicosis leading to adrenal crises reveals primary bilateral adrenal lymphoma. Endocrinol Diabetes Metab Case Rep. 2017; 2017.
  51. Dasararaju R, Avery RA. Primary adrenal lymphoma with paraneoplastic syndrome. N Am J Med Sci. 2013; 5(12): 721–723.
  52. Aydın K, Okutur K, Bozkurt M, et al. Primary Adrenal Lymphoma with Secondary Central Nervous System Involvement: a case report and review of the literature. Turk J Haematol. 2013; 30(4): 405–408.
  53. Gunbey HP, Yucel S, Bekci T, et al. Primary adrenal lymphoma with multiple vertebral metastasis. Spine J. 2016; 16(3): e179.
  54. Shen H, Wei Z, Zhou D, et al. Primary extra-nodal diffuse large B-cell lymphoma: A prognostic analysis of 141 patients. Oncol Lett. 2018; 16(2): 1602–1614.
  55. Nishikawara M, Kawakami T, Sakai H, et al. Magnetic Resonance Imaging-negative, Rituximab-resistant Neurolymphomatosis as a Paradoxical Presentation of Relapsed Primary Adrenal Lymphoma. Intern Med. 2020; 59(11): 1437–1443.
  56. Simpson WG, Babbar P, Payne LF. Bilateral primary adrenal non-Hodgkin's lymphoma without adrenal insufficiency. Urol Ann. 2015; 7(2): 259–261.
  57. Bhansali A, Ajithkumar BV, Walia R, et al. Vanishing adrenal mass. BMJ Case Rep. 2011; 2011.
  58. Oraibi OH, Wharry LI, Lynn AA, et al. Locally invasive pheochromocytoma combined with primary malignant adrenal lymphoma. AACE Clin Case Rep. 2019; 5(2): e124–e128.
  59. Meyyur Aravamudan V, Kee Fong P, Sam YS, et al. A Rare Case of Primary Bilateral Adrenal Lymphoma. Case Rep Med. 2017; 2017: 1251950.
  60. Yang L, Zhang M, Zhao S, et al. Correlations between MDCT features and clinicopathological findings of primary adrenal lymphoma. Eur J Radiol. 2019; 113: 110–115.
  61. Rashidi A, Bergeron CW, Fisher SI, et al. Primary adrenal de novo CD5-positive diffuse large B cell lymphoma. Ann Hematol. 2013; 92(9): 1281–1282.
  62. de Sousa Lages A, Bastos M, Oliveira P, et al. Diffuse large B-cell lymphoma of the adrenal gland: a rare cause of primary adrenal insufficiency. BMJ Case Rep. 2016; 2016.
  63. Zhang J, Sun J, Feng J, et al. Primary adrenal diffuse large B cell lymphoma: a clinicopathological and molecular study from China. Virchows Arch. 2018; 473(1): 95–103.
  64. Nigam LA, Vanikar AV, Kanodia KV, et al. Small round tumour cells (CD38, CD 79a positive) in the adrenal gland. Urol Case Rep. 2018; 16: 22–24.
  65. Marković O, Marisavljević D, Jelić S, et al. Double-hit primary unilateral adrenal lymphoma with good outcome. Vojnosanit Pregl. 2014; 71(7): 689–692.
  66. Ram N, Rashid O, Farooq S, et al. Primary adrenal non-Hodgkin lymphoma: a case report and review of the literature. J Med Case Rep. 2017; 11(1): 108.
  67. Kim YuRi, Kim JS, Min YH, et al. Prognostic factors in primary diffuse large B-cell lymphoma of adrenal gland treated with rituximab-CHOP chemotherapy from the Consortium for Improving Survival of Lymphoma (CISL). J Hematol Oncol. 2012; 5: 49.
  68. Sroka G, Slijper N, Shteinberg D, et al. Laparoscopic adrenalectomy for malignant lesions: surgical principles to improve oncologic outcomes. Surg Endosc. 2013; 27(7): 2321–2326.
  69. Smith A, Eyvazzadeh D, Kavic SM. Laparoscopic adrenalectomy for unsuspected unilateral primary adrenal lymphoma. JSLS. 2011; 15(3): 427–429.
  70. Singh A, Udupa K, Madhyastha SP, et al. Bilateral primary adrenal lymphoma successfully treated with non-CHOP chemotherapy regimen. BMJ Case Rep. 2018; 2018.
  71. Kasaliwal R, Goroshi M, Khadilkar K, et al. Primary adrenal lymphoma: a single-center experience. Endocr Pract. 2015; 21(7): 719–724.
  72. Hatjiharissi E, Diamantidis MD, Papaioannou M, et al. Long-term outcome of primary endocrine non-Hodgkin lymphomas: does the site make the difference? QJM. 2013; 106(7): 623–630.
  73. Chandrasekar T, Goldberg H, Klaassen Z, et al. The who, when, and why of primary adrenal malignancies: Insights into the epidemiology of a rare clinical entity. Cancer. 2019; 125(7): 1050–1059.
  74. Cistaro A, Niccoli Asabella A, Coppolino P, et al. Diagnostic and prognostic value of 18F-FDG PET/CT in comparison with morphological imaging in primary adrenal gland malignancies - a multicenter experience. Hell J Nucl Med. 2015; 18(2): 97–102.
  75. Kuzu I, Dogan A. Immunohistochemical Biomarkers in Diagnosis of Hematolymphoid Neoplasms of Endocrine Organs. Endocr Pathol. 2018; 29(2): 176–188.
  76. Takahashi H, Tomita N, Yokoyama M, et al. Prognostic impact of extranodal involvement in diffuse large B-cell lymphoma in the rituximab era. Cancer. 2012; 118(17): 4166–4172.
  77. Padhi S, Sahoo J. Primary adrenal non Hodgkin lymphoma: changing trends. Turk J Gastroenterol. 2015; 26(1): 85–86.
  78. Boussios S, Zerdes I, Vassou A, et al. Extranodal diffuse large B-cell lymphomas: A retrospective case series and review of the literature. Hematol Rep. 2018; 10(1): 7070.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl