dostęp otwarty

Tom 7, Nr 2 (2016)
STANOWISKO EKSPERTÓW
Opublikowany online: 2016-11-09
Pobierz cytowanie

Wytyczne dotyczące profilaktyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u chorych na nowotwory poddawanych leczeniu zachowawczemu

Marek Z. Wojtukiewicz, Ewa Sierko, Witold Tomkowski, Krystyna Zawilska, Anetta Undas, Maria Podolak-Dawidziak, Piotr Wysocki, Maciej Krzakowski, Krzysztof Warzocha, Jerzy Windyga
Hematologia 2016;7(2):128-160.

dostęp otwarty

Tom 7, Nr 2 (2016)
STANOWISKO EKSPERTÓW
Opublikowany online: 2016-11-09

Streszczenie

Celem wytycznych profilaktyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) jest poprawa bezpieczeństwa i jakości życia chorych poprzez właściwe zapobieganie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZTP) oraz ich prawidłowe leczenie.

Wytyczne odnoszą się do dorosłych chorych na nowotwory złośliwe leczonych zachowawczo. Zalecenia zawarte w tych wytycznych nie odnoszą się do dzieci.

Wytyczne są adresowane do lekarzy i innych pracowników medycznych opiekujących się wyżej określonymi pacjentami: onkologów klinicznych, hematologów, radioterapeutów, pulmonologów, ginekologów onkologicznych, internistów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) stanowi poważny problem w onkologii, ponieważ jest najczęstszym powikłaniem, a także drugą z kolei przyczyną śmierci chorych na nowotwory złośliwe.
  • Określenie „ŻChZZ” obejmuje przypadki występowania ZŻG oraz ZTP, przy czym zdarzeniem pierwotnym jest ZŻG, a jej następstwem — ZTP.
  • Chorzy na nowotwory znajdują się w grupie co najmniej umiarkowanego ryzyka wystąpienia ŻChZZ.
  • Stężenie dimeru D może być zwiększone u chorych na nowotwory złośliwe bez współistniejącej ŻChZZ.
  • Stężenie dimeru D poniżej wartości odcięcia (ujemny dimer D) nie pozwala wykluczyć ŻChZZ u chorych na nowotwory. U chorych na nowotwory w aktywnym stadium choroby nowotworowej, u których występują objawy sugerujące ŻChZZ, należy wykonać badanie ultrasonograficzne (USG) żył głębokich lub angiografię metodą tomografii komputerowej (angio-TK) tętnic płucnych, w zależności od objawów.
  • Lekami z wyboru w profilaktyce i leczeniu ŻChZZ u chorych na nowotwory są heparyny drobnocząsteczkowe (HDCz). Leczenie przeciwzakrzepowe chorych na nowotwory, u których wystąpiła ZŻG, nie różni się od leczenia chorych na nowotwory z ZTP — z wyjątkiem sytuacji, w której pojawiają się wskazania do zastosowania leczenia trombolitycznego.
  • Chory na nowotwór w chwili wystąpienia objawów klinicznych ZTP (duszności, bólu w klatce piersiowej czy tachykardii) znajduje się ex definitione w grupie umiarkowanego lub wysokiego prawdopodobieństwa klinicznego ZTP.
  • Większość przypadków ZTP to zator niewymagający leczenia trombolitycznego, który powinien być leczony za pomocą HDCz, heparyny niefrakcjonowanej (HNF) lub fondaparynuksem; podstawowymi lekami w terapii ZTP w przebiegu nowotworu są HDCz.
  • U chorych na nowotwory istnieje zwiększone ryzyko nawrotu ŻChZZ.
  • Dostępne dane naukowe nie uzasadniają stosowania leków przeciwkrzepliwych w celu wydłużenia przeżycia w wypadku chorych na nowotwory.

Streszczenie

Celem wytycznych profilaktyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) jest poprawa bezpieczeństwa i jakości życia chorych poprzez właściwe zapobieganie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZTP) oraz ich prawidłowe leczenie.

Wytyczne odnoszą się do dorosłych chorych na nowotwory złośliwe leczonych zachowawczo. Zalecenia zawarte w tych wytycznych nie odnoszą się do dzieci.

Wytyczne są adresowane do lekarzy i innych pracowników medycznych opiekujących się wyżej określonymi pacjentami: onkologów klinicznych, hematologów, radioterapeutów, pulmonologów, ginekologów onkologicznych, internistów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) stanowi poważny problem w onkologii, ponieważ jest najczęstszym powikłaniem, a także drugą z kolei przyczyną śmierci chorych na nowotwory złośliwe.
  • Określenie „ŻChZZ” obejmuje przypadki występowania ZŻG oraz ZTP, przy czym zdarzeniem pierwotnym jest ZŻG, a jej następstwem — ZTP.
  • Chorzy na nowotwory znajdują się w grupie co najmniej umiarkowanego ryzyka wystąpienia ŻChZZ.
  • Stężenie dimeru D może być zwiększone u chorych na nowotwory złośliwe bez współistniejącej ŻChZZ.
  • Stężenie dimeru D poniżej wartości odcięcia (ujemny dimer D) nie pozwala wykluczyć ŻChZZ u chorych na nowotwory. U chorych na nowotwory w aktywnym stadium choroby nowotworowej, u których występują objawy sugerujące ŻChZZ, należy wykonać badanie ultrasonograficzne (USG) żył głębokich lub angiografię metodą tomografii komputerowej (angio-TK) tętnic płucnych, w zależności od objawów.
  • Lekami z wyboru w profilaktyce i leczeniu ŻChZZ u chorych na nowotwory są heparyny drobnocząsteczkowe (HDCz). Leczenie przeciwzakrzepowe chorych na nowotwory, u których wystąpiła ZŻG, nie różni się od leczenia chorych na nowotwory z ZTP — z wyjątkiem sytuacji, w której pojawiają się wskazania do zastosowania leczenia trombolitycznego.
  • Chory na nowotwór w chwili wystąpienia objawów klinicznych ZTP (duszności, bólu w klatce piersiowej czy tachykardii) znajduje się ex definitione w grupie umiarkowanego lub wysokiego prawdopodobieństwa klinicznego ZTP.
  • Większość przypadków ZTP to zator niewymagający leczenia trombolitycznego, który powinien być leczony za pomocą HDCz, heparyny niefrakcjonowanej (HNF) lub fondaparynuksem; podstawowymi lekami w terapii ZTP w przebiegu nowotworu są HDCz.
  • U chorych na nowotwory istnieje zwiększone ryzyko nawrotu ŻChZZ.
  • Dostępne dane naukowe nie uzasadniają stosowania leków przeciwkrzepliwych w celu wydłużenia przeżycia w wypadku chorych na nowotwory.
Pobierz cytowanie

Słowa kluczowe

zakrzepica, zatorowość, nowotwory, profilaktyka, leczenie, heparyna, antykoagulacja

Informacje o artykule
Tytuł

Wytyczne dotyczące profilaktyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u chorych na nowotwory poddawanych leczeniu zachowawczemu

Czasopismo

Hematologia

Numer

Tom 7, Nr 2 (2016)

Strony

128-160

Data publikacji on-line

2016-11-09

Rekord bibliograficzny

Hematologia 2016;7(2):128-160.

Słowa kluczowe

zakrzepica
zatorowość
nowotwory
profilaktyka
leczenie
heparyna
antykoagulacja

Autorzy

Marek Z. Wojtukiewicz
Ewa Sierko
Witold Tomkowski
Krystyna Zawilska
Anetta Undas
Maria Podolak-Dawidziak
Piotr Wysocki
Maciej Krzakowski
Krzysztof Warzocha
Jerzy Windyga

Referencje (172)
  1. Lyman GH, Khorana AA. Cancer, clots and consensus: new understanding of an old problem. J Clin Oncol. 2009; 27(29): 4821–4826.
  2. Lee AYY. Thrombosis in cancer: an update on prevention, treatment, and survival benefits of anticoagulants. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2010; 2010: 144–149.
  3. Wojtukiewicz MZ, Sierko E. Zakrzepy a nowotwory. In: Windyga J, Piasierski T, Torbicki A. ed. Zakrzepy i zatory. Wydanie I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014: 85–105.
  4. Wojtukiewicz MZ, Sierko E. Powikłania zakrzepowo-zatorowe u chorych na nowotwory. In: Wojtukiewicz MZ, Deptała A. ed. Problemy hematologiczne u chorych na nowotwory. Wydanie I. Termedia, Poznań 2014: 225–250.
  5. Chew HK, Wun T, Harvey D, et al. Incidence of venous thromboembolism and its effect on survival among patients with common cancers. Arch Intern Med. 2006; 166(4): 458–464.
  6. Levitan N, Dowlati A, Remick SC, et al. Rates of initial and recurrent thromboembolic disease among patients with malignancy versus those without malignancy. Risk analysis using Medicare claims data. Medicine (Baltimore). 1999; 78(5): 285–291.
  7. Mandalà M, Reni M, Cascinu S, et al. Venous thromboembolism predicts poor prognosis in irresectable pancreatic cancer patients. Ann Oncol. 2007; 18(10): 1660–1665.
  8. Lyman G, Khorana A, Kuderer N, et al. Venous Thromboembolism Prophylaxis and Treatment in Patients With Cancer: American Society of Clinical Oncology Clinical Practice Guideline Update. Journal of Clinical Oncology. 2013; 31(17): 2189–2204.
  9. Zacharski L, Costantini V, Wojtukiewicz MZ, et al. Anticoagulants as anticancer therapy. Semin Oncol. 1990; 17: 217–227.
  10. Cohen AT, Tapson VF, Bergmann JF, et al. ENDORSE Investigators. Venous thromboembolism risk and prophylaxis in the acute hospital care setting (ENDORSE study): a multinational cross-sectional study. Lancet. 2008; 371(9610): 387–394.
  11. Mandalà M, Barni S, Floriani I, et al. Incidence and clinical implications of venous thromboembolism in advanced colorectal cancer patients: the 'GISCAD-alternating schedule' study findings. Eur J Cancer. 2009; 45(1): 65–73.
  12. Timp JF, Braekkan SK, Versteeg HH, et al. Epidemiology of cancer-associated venous thrombosis. Blood. 2013; 122(10): 1712–1723.
  13. Farge D, Bounameaux H, Brenner B, et al. International clinical practice guidelines for the treatment and prophylaxis of venous thromboembolism in patients with cancer. J Thromb Haemost. 2013; 11(1): 56–70.
  14. Debourdeau P, Farge D, Beckers M, et al. International clinical practice guidelines for the treatment and prophylaxis of thrombosis associated with central venous catheters in patients with cancer. J Thromb Haemost. 2013; 11(1): 71–80.
  15. Lyman GH, Khorana AA, Falanga A, et al. American Society of ical ogy American Society of ical ogy guideline: recommendations for venous thromboembolism prophylaxis and treatment in patients with cancer. J Clin Oncol. 2007; 25: 5490–5505.
  16. Lyman G, Kuderer N. Prevention and treatment of venous thromboembolism among patients with cancer: The American Society of Clinical Oncology Guidelines. Thrombosis Research. 2010; 125: S120–S127.
  17. Lyman GH, Bohlke K, Khorana AA, et al. American Society of Clinical Oncology. Venous thromboembolism prophylaxis and treatment in patients with cancer: american society of clinical oncology clinical practice guideline update 2014. J Clin Oncol. 2015; 33(6): 654–656.
  18. Mandalà M, Falanga A, Roila F, et al. ESMO Guidelines Working Group. Management of venous thromboembolism (VTE) in cancer patients: ESMO Clinical Practice Guidelines. Ann Oncol. 2011; 22 Suppl 6: 85–92.
  19. Streiff MB. National Comprehensive Cancer Center Network. The National Comprehensive Cancer Center Network (NCCN) guidelines on the management of venous thromboembolism in cancer patients. Thromb Res. 2010; 125 Suppl 2: S128–S133.
  20. Streiff M, Bockenstedt P, Cataland S, et al. Venous Thromboembolic Disease. Journal of the National Comprehensive Cancer Network. 2013; 11(11): 1402–1429.
  21. Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical. Chest. 2012; 141(supl. 2): 419S–494S.
  22. Kearon C, Akl E, Ornelas J, et al. Antithrombotic Therapy for VTE Disease. Chest. 2016; 149(2): 315–352.
  23. Zawilska K, Bała MM, Błędowski P, et al. Polish guidelines for the prevention and treatment of venous thromboembolism. 2012 update. Pol Arch Med Wewn. 2012; 122(supl. 2): 3–74.
  24. Tomkowski W, et al. Profilaktyka i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Konsensus Polski — aktualizacja 2011. Acta Angiol. 2011; 17(supl. A): 1–22.
  25. Fijałkowska A, Szawłowski A, Wojtukiewicz M, et al. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej: Profilaktyka i przeciwzakrzepowe leczenie u pacjentów z nowotworami złośliwymi. Nowotwory J Oncol. 2008; 1: 78–81.
  26. Mandalà M, Falanga A, Piccioli A, et al. working group AIOM. Venous thromboembolism and cancer: guidelines of the Italian Association of Medical Oncology (AIOM). Crit Rev Oncol Hematol. 2006; 59(3): 194–204.
  27. Farge D, Bosquet L, Kassab-Chahmi D, et al. SOR. 2008 French national guidelines for the treatment of venous thromboembolism in patients with cancer: report from the working group. Crit Rev Oncol Hematol. 2010; 73(1): 31–46.
  28. Debourdeau P, Kassab Chahmi D, Le Gal G, et al. Working group of the SOR, French National Feberation of Cancer Centers. 2008 SOR guidelines for the prevention and treatment of thrombosis associated with central venous catheters in patients with cancer: report from the working group. Ann Oncol. 2009; 20(9): 1459–1471.
  29. Konstantinides SV, Torbicki A, Agnelli G, et al. Task Force for the Diagnosis and Management of Acute Pulmonary Embolism of the European Society of Cardiology (ESC), ESC Committee for Practice Guidelines (CPG). Guidelines on the diagnosis and management of acute pulmonary embolism: the Task Force for the Diagnosis and Management of Acute Pulmonary Embolism of the European Society of Cardiology (ESC). Eur Heart J. 2008; 29(18): 2276–2315.
  30. Nicolaides AN, Fareed J, Kakkar AK, et al. Prevention and treatment of venous thromboembolism — ernational Consensus Statement. Int Angiol. 2013; 32: 111–260.
  31. Guyatt GH, Oxman AD, Kunz R, et al. GRADE Working Group.. Rating quality of evidence of and strength of recommandations. BMJ. 2008; 336: 1049–1051.
  32. Guyatt GH, Oxman AD, Vist GE, et al. GRADE Working Group. GRADE: an emerging consensus on rating quality of evidence and strength of recommendations. BMJ. 2008; 336(7650): 924–926.
  33. Guyatt GH, Norris SL, Schulman S, et al. American College of Chest Physicians. Methodology for the development of antithrombotic therapy and prevention of thrombosis guidelines: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest. 2012; 141(2 Suppl): 53S–70S.
  34. Windyga J, Podolak-Dawidziak M, Chojnowski K. Zasady rozpoznawania żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Hematologia. 2010; 1: 93–100.
  35. Sørensen HT, Mellemkjaer L, Olsen JH, et al. Prognosis of cancers associated with venous thromboembolism. N Engl J Med. 2000; 343(25): 1846–1850.
  36. Kahn SR, Springmann V, Schulman S, et al. Management and adherence to VTE treatment guidelines in a national prospective cohort study in the Canadian outpatient setting. The Recovery Study. Thromb Haemost. 2012; 108(3): 493–498.
  37. Lee A. Treatment of established thrombotic events in patients with cancer. Thrombosis Research. 2012; 129: S146–S153.
  38. den Exter PL, van der Hulle T, Lankeit M, et al. Long-term clinical course of acute pulmonary embolism. Blood Rev. 2013; 27(4): 185–192.
  39. Zawilska K. Profilaktyka i leczenie żylnych powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentów z chorobą nowotworową. Hematologia. 2014; 5: 228–238.
  40. Raschke R, Hertel G. Clinical use of the heparin nomogram. Arch Intern Med. 1991; 151(11): 2318–2321.
  41. Decousus H, Tapson VF, Bergmann JF, et al. IMPROVE Investigators. Factors at admission associated with bleeding risk in medical patients: findings from the IMPROVE investigators. Chest. 2011; 139(1): 69–79.
  42. Cohen AT, Harrington R, Goldhaber SZ, et al. The design and rationale for the Acute Medically Ill Venous Thromboembolism Prevention with Extended Duration Betrixaban (APEX) study. Am Heart J. 2014; 167(3): 335–341.
  43. Haddad TC, Greeno EW. Chemotherapy-induced thrombosis. Thromb Res. 2006; 118(5): 555–568.
  44. Che DH, Cao JY, Shang LH, et al. The efficacy and safety of low-molecular-weight heparin use for cancer treatment: a meta-analysis. Eur J Intern Med. 2013; 24(5): 433–439.
  45. Ben-Aharon I, Stemmer SM, Leibovici L, et al. Low molecular weight heparin (LMWH) for primary thrombo-prophylaxis in patients with solid malignancies - systematic review and meta-analysis. Acta Oncol. 2014; 53(9): 1230–1237.
  46. Akl EA, Kahale L, Barba M, et al. Anticoagulation for the long-term treatment of venous thromboembolism in patients with cancer. Cochrane Database Syst Rev. 2014; 8: CD006650.
  47. Di Nisio M, Porreca E, Otten HM, et al. Primary prophylaxis for venous thromboembolism in ambulatory cancer patients receiving chemotherapy. Cochrane Database Syst Rev. 2014; 29: CD008500.
  48. Maraveyas A, Waters J, Roy R, et al. Gemcitabine versus gemcitabine plus dalteparin thromboprophylaxis in pancreatic cancer. Eur J Cancer. 2012; 48(9): 1283–1292.
  49. Haas SK, Freund M, Heigener D, et al. TOPIC Investigators. Low-molecular-weight heparin versus placebo for the prevention of venous thromboembolism in metastatic breast cancer or stage III/IV lung cancer. Clin Appl Thromb Hemost. 2012; 18(2): 159–165.
  50. Agnelli G, Gussoni G, Bianchini C, et al. PROTECHT Investigators. Nadroparin for the prevention of thromboembolic events in ambulatory patients with metastatic or locally advanced solid cancer receiving chemotherapy: a randomised, placebo-controlled, double-blind study. Lancet Oncol. 2009; 10(10): 943–949.
  51. Perry JR, Julian JA, Laperriere NJ, et al. PRODIGE: a randomized placebo-controlled trial of dalteparin low-molecular-weight heparin thromboprophylaxis in patients with newly diagnosed malignant glioma. J Thromb Haemost. 2010; 8(9): 1959–1965.
  52. Verso M, Gussoni G, Agnelli G. Prevention of venous thromboembolism in patients with advanced lung cancer receiving chemotherapy: a combined analysis of the PROTECHT and TOPIC-2 studies. J Thromb Haemost. 2010; 8(7): 1649–1651.
  53. Larocca A, Cavallo F, Bringhen S, et al. Aspirin or enoxaparin thromboprophylaxis for patients with newly diagnosed multiple myeloma treated with lenalidomide. Blood. 2012; 119(4): 933–939.
  54. Palumbo A, Cavo M, Bringhen S, et al. Aspirin, warfarin, or enoxaparin thromboprophylaxis in patients with multiple myeloma treated with thalidomide: a phase III, open-label, randomized trial. J Clin Oncol. 2011; 29(8): 986–993.
  55. Riess H, Pelzer U, Opitz B, et al. A prospective, randomized trial of simultaneous pancreatic cancer treatment with enoxaparin and chemotherapy: Final results of the CONKO-004 trial. Journal of Clinical Oncology. 2010; 28(15 suppl): 4033.
  56. Riess H, Pelzer U, Deutschinoff G. PROSPECT-CONKO 004: a prospective, randomized trial of simultaneous pancreatic cancer treatment with enoxaparin and chemotherapy. ASCO. 2009: LBA4506.
  57. Hu JC, Williams SB, O'Malley AJ, et al. Androgen-deprivation therapy for nonmetastatic prostate cancer is associated with an increased risk of peripheral arterial disease and venous thromboembolism. Eur Urol. 2012; 61(6): 1119–1128.
  58. Ehdaie B, Atoria CL, Gupta A, et al. Androgen deprivation and thromboembolic events in men with prostate cancer. Cancer. 2012; 118(13): 3397–3406.
  59. Nalluri SR, Chu D, Keresztes R, et al. Risk of venous thromboembolism with the angiogenesis inhibitor bevacizumab in cancer patients: a meta-analysis. JAMA. 2008; 300(19): 2277–2285.
  60. Hurwitz HI, Saltz LB, Van Cutsem E, et al. Venous thromboembolic events with chemotherapy plus bevacizumab: a pooled analysis of patients in randomized phase II and III studies. J Clin Oncol. 2011; 29(13): 1757–1764.
  61. Carrier M, Le Gal G, Tay J, et al. Rates of venous thromboembolism in multiple myeloma patients undergoing immunomodulatory therapy with thalidomide or lenalidomide: a systematic review and meta-analysis. J Thromb Haemost. 2011; 9(4): 653–663.
  62. Terpos E, Kleber M, Engelhardt M, et al. European Myeloma Network. European Myeloma Network guidelines for the management of multiple myeloma-related complications. Haematologica. 2015; 100(10): 1254–1266.
  63. Sierko E, Hempel D, Wojtukiewicz MZ. Powikłania hematologiczne u chorych poddawanych radioterapii. In: Wojtukiewicz MZ, Deptała A. ed. Powikłania hematologiczne u chorych na nowotwory. Termedia, Poznań 2014: 171–190.
  64. Meignan M, Rosso J, Gauthier H, et al. Systematic lung scans reveal a high frequency of silent pulmonary embolism in patients with proximal deep venous thrombosis. Arch Intern Med. 2000; 160(2): 159–164.
  65. Cronin CG, Lohan DG, Keane M, et al. Prevalence and significance of asymptomatic venous thromboembolic disease found on oncologic staging CT. AJR Am J Roentgenol. 2007; 189(1): 162–170.
  66. Douma RA, Kok MGM, Verberne LM, et al. Incidental venous thromboembolism in cancer patients: prevalence and consequence. Thromb Res. 2010; 125(6): e306–e309.
  67. Ageno W, Squizzato A, Dentali F. Should the commonly accepted definition of "unprovoked venous thrombembolism" be revisited? Thromb Haemost. 2012; 107(5): 806–807.
  68. Sahut D'Izarn M, Caumont Prim A, Planquette B, et al. Risk factors and clinical outcome of unsuspected pulmonary embolism in cancer patients: a case-control study. J Thromb Haemost. 2012; 10(10): 2032–2038.
  69. Shteinberg M, Segal-Trabelsy M, Adir Y, et al. Clinical characteristics and outcomes of patients with clinically unsuspected pulmonary embolism versus patients with clinically suspected pulmonary embolism. Respiration. 2012; 84(6): 492–500.
  70. Dentali F, Ageno W, Giorgi Pierfranceschi M, et al. Prognostic relevance of an asymptomatic venous thromboembolism in patients with cancer. J Thromb Haemost. 2011; 9(5): 1081–1083.
  71. Arnason T, Wells PS, Forster AJ. Appropriateness of diagnostic strategies for evaluating suspected venous thromboembolism. Thromb Haemost. 2007; 97(2): 195–201.
  72. Goekoop RJ, Steeghs N, Niessen RW, et al. Simple and safe exclusion of pulmonary embolism in outpatients using quantitative D-dimer and Wells' simplified decision rule. Thromb Haemost. 2007; 97(1): 146–150.
  73. Guilabert JP, Manzur DN, Tarrasa MJ, et al. Can multislice CT alone rule out reliably pulmonary embolism? A prospective study. Eur J Radiol. 2007; 62(2): 220–226.
  74. Castro DJ, Díaz G, Martí D, et al. Monotherapy with enoxaparin for the prevention of recurrent venous thromboembolism. Blood Coagul Fibrinolysis. 2007; 18(2): 173–177.
  75. Tomkowski WZ, Davidson BL, Wisniewska J, et al. Accuracy of compression ultrasound in screening for deep venous thrombosis in acutely ill medical patients. Thromb Haemost. 2007; 97(2): 191–194.
  76. Monreal M, Lafoz E, Casals A, et al. Occult cancer in patients with deep venous thrombosis. A systematic approach. Cancer. 1991; 67(2): 541–545.
  77. Trujillo-Santos J, Prandoni P, Rivron-Guillot K, et al. RIETE Investigators. Clinical outcome in patients with venous thromboembolism and hidden cancer: findings from the RIETE Registry. J Thromb Haemost. 2008; 6(2): 251–255.
  78. Gaitini DE, Brenner B. Do we need a cancer screening in patients with idiopathic deep vein thrombosis? Ultraschall Med. 2008; 29 Suppl 5: 220–225.
  79. Ihaddadene R, Corsi DJ, Lazo-Langner A, et al. Risk factors predictive of occult cancer detection in patients with unprovoked venous thromboembolism. Blood. 2016; 127(16): 2035–2037.
  80. Piccioli A, Lensing AWA, Prins MH, et al. SOMIT Investigators Group. Extensive screening for occult malignant disease in idiopathic venous thromboembolism: a prospective randomized clinical trial. J Thromb Haemost. 2004; 2(6): 884–889.
  81. Coyle K, Carrier M, Lazo-Langner A, et al. SOME Investigators. Screening for Occult Cancer in Unprovoked Venous Thromboembolism. N Engl J Med. 2015; 373(8): 697–704.
  82. Beckers MMJ, Schutgens REG, Prins MH, et al. Who is at risk for occult cancer after venous thromboembolism? J Thromb Haemost. 2006; 4(12): 2731–2733.
  83. Schutgens REG, Beckers MMJ, Haas FJ, et al. The predictive value of D-dimer measurement for cancer in patients with deep vein thrombosis. Haematologica. 2005; 90(2): 214–219.
  84. Paneesha S, Cheyne E, French K, et al. High D-dimer levels at presentation in patients with venous thromboembolism is a marker of adverse clinical outcomes. Br J Haematol. 2006; 135(1): 85–90.
  85. Rance A, Emmerich J, Guedj C, et al. Occult cancer in patients with bilateral deep-vein thrombosis. Lancet. 1997; 350(9089): 1448–1449.
  86. Prandoni P, Lensing AW, Büller HR, et al. Deep-vein thrombosis and the incidence of subsequent symptomatic cancer. N Engl J Med. 1992; 327(16): 1128–1133.
  87. Samama MM, Cohen AT, Darmon JY, et al. A comparison of enoxaparin with placebo for the prevention of venous thromboembolism in acutely ill medical patients. Prophylaxis in Medical Patients with Enoxaparin Study Group. N Engl J Med. 1999; 341(11): 793–800.
  88. Leizorovicz A, Cohen AT, Turpie AGG, et al. PREVENT Medical Thromboprophylaxis Study Group. Randomized, placebo-controlled trial of dalteparin for the prevention of venous thromboembolism in acutely ill medical patients. Circulation. 2004; 110(7): 874–879.
  89. Cohen AT, Davidson BL, Gallus AS, et al. ARTEMIS Investigators. Efficacy and safety of fondaparinux for the prevention of venous thromboembolism in older acute medical patients: randomised placebo controlled trial. BMJ. 2006; 332(7537): 325–329.
  90. Barbar S, Noventa F, Rossetto V, et al. A risk assessment model for the identification of hospitalized medical patients at risk for venous thromboembolism: the Padua Prediction Score. J Thromb Haemost. 2010; 8(11): 2450–2457.
  91. Khorana AA, Kuderer NM, Culakova E, et al. Development and validation of a predictive model for chemotherapy-associated thrombosis. Blood. 2008; 111(10): 4902–4907.
  92. Agnelli G, Gussoni G, Bianchini C, et al. PROTECHT Investigators. Nadroparin for the prevention of thromboembolic events in ambulatory patients with metastatic or locally advanced solid cancer receiving chemotherapy: a randomised, placebo-controlled, double-blind study. Lancet Oncol. 2009; 10(10): 943–949.
  93. Agnelli G, George DJ, Kakkar AK, et al. SAVE-ONCO Investigators. Semuloparin for thromboprophylaxis in patients receiving chemotherapy for cancer. N Engl J Med. 2012; 366(7): 601–609.
  94. Ay C, Dunkler D, Marosi C, et al. Prediction of venous thromboembolism in cancer patients. Blood. 2010; 116(24): 5377–5382.
  95. Lee AYY, Kamphuisen PW. Epidemiology and prevention of catheter-related thrombosis in patients with cancer. J Thromb Haemost. 2012; 10(8): 1491–1499.
  96. Schiffer CA, Mangu PB, Wade JC, et al. Central venous catheter care for the patient with cancer: American Society of Clinical Oncology clinical practice guideline. J Clin Oncol. 2013; 31(10): 1357–1370.
  97. Mahan CE, Liu Y, Turpie AG, et al. External validation of a risk assessment model for venous thromboembolism in the hospitalised acutely-ill medical patient (VTE-VALOURR). Thromb Haemost. 2014; 112(4): 692–699.
  98. Di Nisio M, Carrier M, Lyman GH, et al. Subcommittee on Haemostasis and Malignancy. Prevention of venous thromboembolism in hospitalized medical cancer patients: guidance from the SSC of the ISTH. J Thromb Haemost. 2014; 12(10): 1746–1749.
  99. Barsam SJ, Patel R, Arya R. Anticoagulation for prevention and treatment of cancer-related venous thromboembolism. Br J Haematol. 2013; 161(6): 764–777.
  100. Lee AYY, Peterson EA. Treatment of cancer-associated thrombosis. Blood. 2013; 122(14): 2310–2317.
  101. Windyga J. Powikłania zakrzepowo-zatorowe w chorobie nowotworowej. In: Krzakowski M, Warzocha K. ed. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych 2013. Tom I. Onkol Prakt Klin 2013: 558–567.
  102. Windyga J. Powikłania zakrzepowo-zatorowe w chorobie nowotworowej — zasady postępowania w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii. Hematologia. 2013; 4: 56–64.
  103. Windyga J. Profilaktyka i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chorych na nowotwór złośliwy niepoddawanych operacjom chirurgicznym. Nowotwory. Journal of Oncology. 2015; 65(4): 257–265.
  104. Kahn SR, Lim W, Dunn AS, et al. American College of Chest Physicians. Prevention of VTE in nonsurgical patients: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest. 2012; 141(2 Suppl): e195S–e226S.
  105. Polskie wytyczne profilaktyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Aktualizacja 2012. Medycyna Praktyczna 2012; wyd. specjalne 2012.
  106. Tassinari D, Santelmo C, Scarpi E, et al. Controversial issues in thromboprophylaxis with low-molecular weight heparins in palliative care. J Pain Symptom Manage. 2008; 36(2): e3–e4.
  107. Soto-Cárdenas MJ, Pelayo-García G, Rodríguez-Camacho A, et al. Venous thromboembolism in patients with advanced cancer under palliative care: additional risk factors, primary/secondary prophylaxis and complications observed under normal clinical practice. Palliat Med. 2008; 22(8): 965–968.
  108. Johnson MJ, Sproule MW, Paul J. The prevalence and associated variables of deep venous thrombosis in patients with advanced cancer. Clin Oncol (R Coll Radiol). 1999; 11(2): 105–110.
  109. Weber C, Merminod T, Herrmann FR, et al. Prophylactic anti-coagulation in cancer palliative care: a prospective randomised study. Support Care Cancer. 2008; 16(7): 847–852.
  110. Holmes HM, Bain KT, Zalpour A, et al. Predictors of anticoagulation in hospice patients with lung cancer. Cancer. 2010; 116(20): 4817–4824.
  111. Noble S. The challenges of managing cancer related venous thromboembolism in the palliative care setting. Postgrad Med J. 2007; 83(985): 671–674.
  112. Noble SIR, Nelson A, Turner C, et al. Acceptability of low molecular weight heparin thromboprophylaxis for inpatients receiving palliative care: qualitative study. BMJ. 2006; 332(7541): 577–580.
  113. Noble SIR, Finlay IG. Have palliative care teams' attitudes toward venous thromboembolism changed? A survey of thromboprophylaxis practice across British specialist palliative care units in the years 2000 and 2005. J Pain Symptom Manage. 2006; 32(1): 38–43.
  114. Bates S, Greer I, Middeldorp S, et al. VTE, Thrombophilia, Antithrombotic Therapy, and Pregnancy. Chest. 2012; 141(2): 691–736.
  115. Marik PE, Plante LA. Venous thromboembolic disease and pregnancy. N Engl J Med. 2008; 359(19): 2025–2033.
  116. Greer IA. Thrombosis in pregnancy: updates in diagnosis and management. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2012; 2012: 203–207.
  117. Akl E, Kahale L, Neumann I, et al. Anticoagulation for the initial treatment of venous thromboembolism in patients with cancer. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014; 19: CD006649.
  118. Cohen AT, Agnelli G, Anderson FA, et al. VTE Impact Assessment Group in Europe (VITAE). Venous thromboembolism (VTE) in Europe. The number of VTE events and associated morbidity and mortality. Thromb Haemost. 2007; 98(4): 756–764.
  119. White RH. The epidemiology of venous thromboembolism. Circulation. 2003; 107(23 Suppl 1): 14–18.
  120. Tomkowski WZ, Dybowska M, Kuca P, et al. AVTERS investigators. Effect of a public awareness campaign on the incidence of symptomatic objectively confirmed deep vein thrombosis: a controlled study. J Thromb Haemost. 2012; 10(11): 2287–2290.
  121. Hull RD, Pineo GF, Brant RF, et al. LITE Trial Investigators. Long-term low-molecular-weight heparin versus usual care in proximal-vein thrombosis patients with cancer. Am J Med. 2006; 119(12): 1062–1072.
  122. Meyer G, Marjanovic Z, Valcke J, et al. Comparison of low-molecular-weight heparin and warfarin for the secondary prevention of venous thromboembolism in patients with cancer: a randomized controlled study. Arch Intern Med. 2002; 162(15): 1729–1735.
  123. Lee AYY, Levine MN, Baker RI, et al. Randomized Comparison of Low-Molecular-Weight Heparin versus Oral Anticoagulant Therapy for the Prevention of Recurrent Venous Thromboembolism in Patients with Cancer (CLOT) Investigators. Low-molecular-weight heparin versus a coumarin for the prevention of recurrent venous thromboembolism in patients with cancer. N Engl J Med. 2003; 349(2): 146–153.
  124. Deitcher SR, Kessler CM, Merli G, et al. ONCENOX Investigators. Secondary prevention of venous thromboembolic events in patients with active cancer: enoxaparin alone versus initial enoxaparin followed by warfarin for a 180-day period. Clin Appl Thromb Hemost. 2006; 12(4): 389–396.
  125. Romera A, Cairols MA, Vila-Coll R, et al. A randomised open-label trial comparing long-term sub-cutaneous low-molecular-weight heparin compared with oral-anticoagulant therapy in the treatment of deep venous thrombosis. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2009; 37(3): 349–356.
  126. López-Beret P, Orgaz A, Fontcuberta J, et al. Low molecular weight heparin versus oral anticoagulants in the long-term treatment of deep venous thrombosis. J Vasc Surg. 2001; 33(1): 77–90.
  127. Akl EA, Vasireddi SR, Gunukula S, et al. Anticoagulation for the initial treatment of venous thromboembolism in patients with cancer. Cochrane Database Syst Rev. 2011; 6: CD006649.
  128. Hull RD, Pineo GF, Brant RF, et al. LITE Trial Investigators. Long-term low-molecular-weight heparin versus usual care in proximal-vein thrombosis patients with cancer. Am J Med. 2006; 119(12): 1062–1072.
  129. Hull RD, Pineo GF, Brant RF, et al. LITE Trial Investigators. Self-managed long-term low-molecular-weight heparin therapy: the balance of benefits and harms. Am J Med. 2007; 120(1): 72–82.
  130. Kakkar AK, Levine MN, Kadziola Z, et al. Low molecular weight heparin, therapy with dalteparin, and survival in advanced cancer: the fragmin advanced malignancy outcome study (FAMOUS). J Clin Oncol. 2004; 22(10): 1944–1948.
  131. Klerk CPW, Smorenburg SM, Otten HM, et al. The effect of low molecular weight heparin on survival in patients with advanced malignancy. J Clin Oncol. 2005; 23(10): 2130–2135.
  132. Altinbas M, Coskun HS, Er O, et al. A randomized clinical trial of combination chemotherapy with and without low-molecular-weight heparin in small cell lung cancer. J Thromb Haemost. 2004; 2(8): 1266–1271.
  133. Sideras K, Schaefer PL, Okuno SH, et al. Low-molecular-weight heparin in patients with advanced cancer: a phase 3 clinical trial. Mayo Clin Proc. 2006; 81(6): 758–767.
  134. Krauth D, Holden A, Knapic N, et al. Safety and efficacy of long-term oral anticoagulation in cancer patients. Cancer. 1987; 59(5): 983–985.
  135. Holbrook A, Schulman S, Witt D, et al. Evidence-Based Management of Anticoagulant Therapy. Chest. 2012; 141(2): 152–184.
  136. Kearon C, Akl E, Comerota A, et al. Antithrombotic Therapy for VTE Disease. Chest. 2012; 141(2): 419–494.
  137. Gladish GW, Choe DuH, Marom EM, et al. Incidental pulmonary emboli in oncology patients: prevalence, CT evaluation, and natural history. Radiology. 2006; 240(1): 246–255.
  138. Louzada ML, Majeed H, Wells PS. Efficacy of low- molecular- weight- heparin versus vitamin K antagonists for long term treatment of cancer-associated venous thromboembolism in adults: a systematic review of randomized controlled trials. Thromb Res. 2009; 123(6): 837–844.
  139. Francis CW, Kessler CM, Goldhaber SZ, et al. Treatment of venous thromboembolism in cancer patients with dalteparin for up to 12 months: the DALTECAN Study. J Thromb Haemost. 2015; 13(6): 1028–1035.
  140. Louzada ML. Predicting venous thromboembolism recurrence risk in patients with cancer. A validation study Blood. 2012; 120: 394.
  141. Chee CE, Ashrani AA, Marks RS, et al. Predictors of venous thromboembolism recurrence and bleeding among active cancer patients: a population-based cohort study. Blood. 2014; 123(25): 3972–3978.
  142. Ferretti G, Bria E, Giannarelli D, et al. Is recurrent venous thromboembolism after therapy reduced by low-molecular-weight heparin compared with oral anticoagulants? Chest. 2006; 130(6): 1808–1816.
  143. Brighton TA, Eikelboom JW, Mann K, et al. ASPIRE Investigators. Low-dose aspirin for preventing recurrent venous thromboembolism. N Engl J Med. 2012; 367(21): 1979–1987.
  144. Becattini C, Agnelli G, Schenone A, et al. WARFASA Investigators. Aspirin for preventing the recurrence of venous thromboembolism. N Engl J Med. 2012; 366(21): 1959–1967.
  145. Larsen TB, Nielsen PB, Skjøth F, et al. Non-vitamin K antagonist oral anticoagulants and the treatment of venous thromboembolism in cancer patients: a semi systematic review and meta-analysis of safety and efficacy outcomes. PLoS One. 2014; 9(12): e114445.
  146. van der Hulle T, den Exter PL, Kooiman J, et al. Meta-analysis of the efficacy and safety of new oral anticoagulants in patients with cancer-associated acute venous thromboembolism. J Thromb Haemost. 2014; 12(7): 1116–1120.
  147. Short NJ, Connors JM. New oral anticoagulants and the cancer patient. Oncologist. 2014; 19(1): 82–93.
  148. Bauersachs R, Berkowitz SD, Brenner B, et al. EINSTEIN Investigators. Oral rivaroxaban for symptomatic venous thromboembolism. N Engl J Med. 2010; 363(26): 2499–2510.
  149. Büller HR, Prins MH, Lensin AWA, et al. EINSTEIN–PE Investigators. Oral rivaroxaban for the treatment of symptomatic pulmonary embolism. N Engl J Med. 2012; 366(14): 1287–1297.
  150. Tomkowski W, Chmielewski D, Gaciong Z, et al. Wytyczne postępowania w nagłych i planowych sytuacjach klinicznych, mogących zaistnieć u chorych leczonych doustnymi, bezpośrednimi inhibitorami aktywnego czynnika X oraz aktywnego czynnika II. Acta Angiologica. 2012; 18: 40–49.
  151. Agnelli G, Buller HR, Cohen A, et al. PLIFY-EXT Investigators. Apixaban for extended treatment of venous thromboembolism. N Engl J Med. 2013; 368(8): 699–708.
  152. Carrier M, Khorana AA, Zwicker JI, et al. Subcommittee on Haemostasis and Malignancy for the SSC of the ISTH, Subcommittee on Haemostasis and Malignancy for the SSC of the ISTH. Management of challenging cases of patients with cancer-associated thrombosis including recurrent thrombosis and bleeding: guidance from the SSC of the ISTH. J Thromb Haemost. 2013; 11(9): 1760–1765.
  153. Tagalakis V, Wharin C, Kahn SR. Comprehensive update on the prevention and treatment of venous thromboembolism in cancer patients. Semin Thromb Hemost. 2013; 39(2): 127–140.
  154. Prandoni P, Samama MM. Risk stratification and venous thromboprophylaxis in hospitalized medical and cancer patients. Br J Haematol. 2008; 141(5): 587–597.
  155. Schleich JM, Morla O, Laurent M, et al. Long-term follow-up of percutaneous vena cava filters: a prospective study in 100 consecutive patients. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2001; 21(5): 450–457.
  156. Jarrett BP, Dougherty MJ, Calligaro KD. Inferior vena cava filters in malignant disease. J Vasc Surg. 2002; 36(4): 704–707.
  157. Wallace MJ, Jean JL, Gupta S, et al. Use of inferior vena caval filters and survival in patients with malignancy. Cancer. 2004; 101(8): 1902–1907.
  158. Siguret V, Gouin-Thibault I, Pautas E, et al. No accumulation of the peak anti-factor Xa activity of tinzaparin in elderly patients with moderate-to-severe renal impairment: the IRIS substudy. J Thromb Haemost. 2011; 9(10): 1966–1972.
  159. Lega JC, Bertoletti L, Gremillet C, et al. Consistency of safety profile of new oral anticoagulants in patients with renal failure. J Thromb Haemost. 2014; 12(3): 337–343.
  160. Hillis CM, Crowther MA. Acute phase treatment of VTE: Anticoagulation, including non-vitamin K antagonist oral anticoagulants. Thromb Haemost. 2015; 113(6): 1193–1202.
  161. Short NJ, Connors JM. New oral anticoagulants and the cancer patient. Oncologist. 2014; 19(1): 82–93.
  162. van der Hulle T, den Exter PL, Kooiman J, et al. Meta-analysis of the efficacy and safety of new oral anticoagulants in patients with cancer-associated acute venous thromboembolism. J Thromb Haemost. 2014; 12(7): 1116–1120.
  163. Dempfle CEH. Minor transplacental passage of fondaparinux in vivo. N Engl J Med. 2004; 350(18): 1914–1915.
  164. Chan WS, Ginsberg JS. Management of venous thromboembolism in pregnancy. In: van Beek EJR, Buller HR, Oudkerk M. ed. Deep vein thrombosis and pulmonary embolism. Wiley-Blackwell, ChiChester 2009: 353–371.
  165. Bates SM, Greer IA, Pabinger I, et al. American College of Chest Physicians. Venous thromboembolism, thrombophilia, antithrombotic therapy, and pregnancy: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines (8th Edition). Chest. 2008; 133(6 Suppl): 844S–886S.
  166. Bates SM, Ginsberg JS. How we manage venous thromboembolism during pregnancy. Blood. 2002; 100(10): 3470–3478.
  167. Lim W, Dentali F, Eikelboom JW, et al. Meta-analysis: low-molecular-weight heparin and bleeding in patients with severe renal insufficiency. Ann Intern Med. 2006; 144(9): 673–684.
  168. Zawilska K. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. In: Jędrzejczak WW, Robak T, Podolak-Dawidziak M. ed. Praktyka hematologiczna. Praca zbiorowa. Termedia, Poznań 2015: 569–586.
  169. Zawilska K. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. In: Robak T, Warzocha K. ed. Hematologia. Via Medica, Gdańsk 2016: 507–521.
  170. Podolak-Dawidziak M, Usnarska-Zubkiewicz L. Zakrzepowe powikłania leczenia przeciwnowotworowego. In: Podolak-Dawidziak M, Jędrzejczak WW, Robak T. ed. Praktyka hematologiczna praca zbiorowa. Termedia, Poznań 2015: 625–629.
  171. Undas A, Zawilska K. Ogólne zasady leczenia przeciwkrzepliwego. In: Gajewski P. ed. Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych. Medycyna Praktyczna, Kraków 2015: 539–553.
  172. Chee CE, Ashrani AA, Marks RS, et al. Predictors of venous thromboembolism recurrence and bleeding among active cancer patients: a population-based cohort study. Blood. 2014; 123(25): 3972–3978.

Ważne: serwis https://journals.viamedica.pl/ wykorzystuje pliki cookies. Więcej >>

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies m.in. w celach statystycznych, dostosowania serwisu do potrzeb użytkownika (np. język interfejsu) i do obsługi logowania użytkowników. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić opcje dotyczące cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci komputera. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Czym są i do czego służą pliki cookie możesz dowiedzieć się na stronie wszystkoociasteczkach.pl.

 

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl