Mnemotechniczne akronimy w reumatologii

LIST DO REDAKCJI

 

Eugeniusz Józef Kucharz1

 

 

Mnemotechniczne akronimy w reumatologii

Mnemonic acronyms in rheumatology

Forum Reumatol. 2016, tom 2, nr 1

 

 

Przeglądając zawartość półek antykwarycznych w różnych miastach świata, można natrafić na ciekawe publikacje, również mające odniesienie do reumatologii. Nie dawno kupiłem w ten sposób, wydany w 1984 roku w Winston-Salem w Północnej Karolinie mały tomik noszący tytuł „Mnemonics, Rhetorics and Poetics for Medics”. Wydawnictwo pióra Roberta L. Bloomfielda i Carolyn F. Pedlen — lekarzy z tamtejszego uniwersytetu jest drugim tomem (tylko ten znalazłem w antykwariacie) z trzech, wydanych pod tym samym tytułem zbiorów akronimów ułatwiających zapamiętanie różnych kwestii medycznych2. Na szczęście w drugim tomie był rozdział o reumatologii.

Akronimy to słowa utworzone z pierwszych liter różnych fraz zwane też skrótowcami. Nie brakuje ich w medycynie, a z reumatologicznych wystarczy wspomnieć dobrze znane: CREST, SAPHO i ewentualnie POEMS3. Niekiedy akronimy są tworzone dla łatwiejszego zapamiętania i je określamy jako „mnemotechniczne”.

Dział reumatologiczny wspomnianej książki był bardzo skromny. Znalazłem tam miedzy innymi DEFIANCE (dosłownie: nieposłuszeństwo lub sprzeciw) — akronim określający objawy kliniczne boreliozy (choroby z Lyme). Pozwala on zapamiętać takie cechy choroby jak Distribution (występowanie w obszarach leśnych), Erythema chronicum migrans (rumień wędrujący), Fever (gorączka), Ixodes (łacińska nazwa rodzaju kleszczy przenoszących chorobę), Arthritis (zapalenie stawów), Neurologic manifestations (objawy neurologiczne), Cardiac abnormalities (zmiany w sercu), Episodic nature (rozwój choroby można podzielić na stadia, występują wznowy oraz remisje). Inne znalezione w książce akronimy mają ułatwiać zapamiętanie objawów zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, choroby Behçeta oraz przyczyn występowania rumienia guzowatego. Chyba wbrew intencji autorów zbioru, nie wydają się one bardzo przydatne do zapamiętywania w reumatologii, nawet dla anglojęzycznego studenta. Nie znaczy to jednak, że techniki mnemotechniczne nie pojawiają się w polskiej medycynie.

Nie znalazłem w omawianym tomiku niczego wierszowanego tyczącego się reumatologii. Myślę, że polscy studenci może mogą dodać coś z mnemotechnicznych wierszyków. Z czasów moich studiów pamiętam tylko anatomiczną „podpowiedź” kości wchodzących w skład nadgarstka. Brzmi ona tak:

Łódka płynie, księżyc świeci,

Trójgraniasty groszek leci.

Czworokątna większa, mała

Główkowatej hakiem dała.

Kiedy szukałem w Internecie tego wierszyka, znalazłem dwa odmienne warianty ostatnich jego linijek:

Na trapezie, trapeziku,

Wisi główka na haczyku.

lub

Czworoboczna większa małą się zmówiły,

Główkowatą na haczyku powiesiły.

Znalazłem też wersję angielską opartą na pierwszych literach wyrazów:

Some Lovers Try Positions That They Can’t Handle

S — Scaphoid, L — Lunate, T — Triquetral, P — Pisiform, T — Trapezium, T — Trapezoid, C — Capitate, H — Hamate.

Nie jest to może najlepsza technika dydaktyczna, ale skrótowce są przecież O.K. (akronim wersji fonetycznej: oll korrect = all correct).

 

Adres do korespondencji

prof. dr hab. n. med. Eugeniusz Józef Kucharz

Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii,

Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

ul. Ziołowa 45/47, 40–635 Katowice

e-mail: ejkucharz@poczta.onet.pl


1 Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

2 Bloomfield R.L., Pedley C. F. Mnemonics, Rhetorics and Poetics for Medics. Harbinger Medical Press, Winston-Salem, NC 1984; tom 2.

3 Polyneuropathy, Organomegaly, Endocrinopathy, Monoclonal gammapathy, Skin changes.

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Wydawcą serwisu jest  "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail:  viamedica@viamedica.pl