Tom 12, Nr 2 (2018)
Wybrane problemy kliniczne
Opublikowany online: 2018-06-12
Wyświetlenia strony
3845
Wyświetlenia/pobrania artykułu
5917
Pozasłuchowe skutki działania hałasu ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia
Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):41-49.
Streszczenie
Obecnie hałas towarzyszy człowiekowi nieprzerwanie, w domu, w pracy, podczas wypoczynku, a często także podczas snu. Szkodliwość oddziaływania hałasu zależy od poziomu ciśnienia akustycznego i czasu trwania narażenia, czyli tak zwanej dawki hałasu. Negatywny wpływ hałasu na organizm człowieka jest utożsamiany przede wszystkim z jego bezpośrednim oddziaływaniem na narząd słuchu. Reakcją obronną organizmu na nadmierny hałas jest czasowe przesunięcie progu słyszenia, które ustępuje po upływie określonego czasu. Trwałe przesunięcie progu słyszenia jest nieodwracalne i wynika z wywołanych hałasem zmian w uchu środkowym i wewnętrznym, które są narządami krytycznymi. Działanie hałasu nie ogranicza się tylko do narządu słuchu, obejmuje także inne skutki zdrowotne. Hałas wpływa na układ krążenia, układ pokarmowy, układ wewnątrzwydzielniczy, układ nerwowy, psychikę, powoduje wcześniejsze starzenie się organizmu. Zarówno badania epidemiologiczne obejmujące bardzo duże grupy eksponowane, jak i badania kliniczne potwierdzają występowanie istotnego związku między natężeniem hałasu, a ryzykiem zawału serca i nadciśnienia tętniczego. Dotyczy to zarówno hałasu komunalnego, jak i hałasu występującego w pracy. Zgodnie z obecną wiedzą ryzyko takie należy uwzględniać szczególnie w grupach narażonych na wysokie poziomy hałasu. W ostatnim czasie pojawiły się także badania na temat związku cukrzycy typu 2 z narażeniem na hałas. Stwierdzono, że u osób, dla których hałas w domu wynosił > 60 dB, ryzyko cukrzycy było o 22% wyższe niż u osób, dla których hałas był niższy. Pozasłuchowe skutki hałasu są bardziej nasilone u osób z ubytkiem słuchu, a także u osób starszych. W badaniach wykazano także, że ekspozycja na hałas jest czynnikiem ryzyka przedwczesnego zakończenia aktywności zawodowej z powodu ogólnego stanu zdrowia.
Słowa kluczowe: hałasskutki zdrowotnechoroba niedokrwienna sercazawał sercanadciśnienie tętnicze
Referencje
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 zmieniające rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. (Dz.U . z 2012 r., poz. 1109).
- Świątkowska B, Hanke W, Szeszenia-Dąbrowska N. Choroby zawodowe w Polsce w 2016 r. Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Centralny Rejestr Chorób Zawodowych, Łódź 2017.
- Basner M, Babisch W, Davis A, et al. Auditory and non-auditory effects of noise on health. Lancet. 2014; 383(9925): 1325–1332.
- Bjorntorp P. Stress and cardiovascular disease. Acta Physiol Scand. ; 640(Suppl. 1997): 144–148.
- Babisch W. Stress hormones in the research on cardiovascular effects of noise. Noise Health. 2003; 5(18): 1–11.
- Folkow B. Sympathetic nervous control of blood pressure. Role in primary hypertension. Am J Hypertens. 1989; 2(3 Pt 2): 103S–111S.
- Millar K, Steels MJ. Sustained peripheral vasoconstriction while working in continuous intense noise. Aviat Space Environ Med. 1990; 61(8): 695–698.
- Chang TY, Su TC, Lin SY, et al. Effects of occupational noise exposure on 24-hour ambulatory vascular properties in male workers. Environ Health Perspect. 2007; 115(11): 1660–1664.
- Ising H, Babisch W, Kruppa B. Noise-Induced Endocrine Effects and Cardiovascular Risk. Noise Health. 1999; 1(4): 37–48.
- Ising H, Kruppa B. Health effects caused by noise: evidence in the literature from the past 25 years. Noise Health. 2004; 6(22): 5–13.
- Theakston F. (ed.) Burden of Disease from Environmental Noise. Quantification of healthy life years lost in Europe.Ed. WHO Regional Office for Europe, JRC European Commission 2011.
- van Kempen EE, Kruize H, Boshuizen HC, et al. The association between noise exposure and blood pressure and ischemic heart disease: a meta-analysis. Environ Health Perspect. 2002; 110(3): 307–317.
- Fu W, Wang C, Zou Li, et al. Association between exposure to noise and risk of hypertension: a meta-analysis of observational epidemiological studies. J Hypertens. 2017; 35(12): 2358–2366.
- Matsui T, Uehara T, Miyakita T. The Okinawa study: effects of chronic aircraft noise on blood pressure and some other physiological indices. Journal of Sound and Vibration. 2004; 277(3): 469–470.
- Narlawar UW, Surjuse BG, Thakre SS. Hypertension and hearing impairment in workers of iron and steel industry. Indian J Physiol Pharmacol. 2006; 50(1): 60–66.
- Ni Ch, Chen Zy, Zhou Y, et al. Associations of blood pressure and arterial compliance with occupational noise exposure in female workers of textile mill. Chin Med J (Engl). 2007; 120(15): 1309–1313.
- Davies HW, Teschke K, Kennedy SM, et al. Occupational exposure to noise and mortality from acute myocardial infarction. Epidemiology. 2005; 16(1): 25–32.
- Willich SN, Wegscheider K, Stallmann M, et al. Noise burden and the risk of myocardial infarction. Eur Heart J. 2006; 27(3): 276–282.
- Babisch W. Updated exposure-response relationship between road traffic noise and coronary heart diseases: a meta-analysis. Noise Health. 2014; 16(68): 1–9.
- Dzhambov AM, Dimitrova DD. Occupational noise and ischemic heart disease: A systematic review. Noise Health. 2016; 18(83): 167–177.
- Skogstad M, Johannessen HA, Tynes T, et al. Systematic review of the cardiovascular effects of occupational noise. Occup Med (Lond). 2016; 66(1): 10–16.
- Krause N, Lynch J, Kaplan GA, et al. Predictors of disability retirement. Scand J Work Environ Health. 1997; 23(6): 403–413.
- Dzhambov AM. Long-term noise exposure and the risk for type 2 diabetes: a meta-analysis. Noise Health. 2015; 17(74): 23–33.
- Basner M, Brink M, Bristow A, et al. ICBEN review of research on the biological effects of noise 2011-2014. Noise Health. 2015; 17(75): 57–82.
- de Kluizenaar Y, Gansevoort RT, Miedema HME, et al. Hypertension and road traffic noise exposure. J Occup Environ Med. 2007; 49(5): 484–492.
![](https://journals.viamedica.pl/plugins/generic/popups/images/icons/close.png)