Pneumonologia i Alergologia Polska

Jerzy Kozielski

Klinika Chorób Płuc i Gruźlicy w Zabrzu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kierownik: prof. dr hab. n. med. J. Kozielski

Hiperkalcemia i uszkodzenie nerek w przebiegu sarkoidozy

Hypercalcemia and renal failure in the course of sarcoidosis

Praca nie była finansowana.

Pneumonol. Alergol. Pol. 2013; 81: 182–183

Szanowna Pani Redaktor,

Z dużym zainteresowaniem przeczytałem artykuł A. Kempisty i J. Kusia omawiający na podstawie przypadku i danych literaturowych zjawisko hiperkalcemii w sarkoidozie [1]. Autorzy przedstawili przypadek chorego, u którego wystąpiły objawy osłabienia, chudnięcia, zmęczenia, a którego ostatecznie hospitalizowano z powodu zespołu hiperkalcemicznego z niewydolnością nerek, jak się później okazało, w przebiegu sarkoidozy. W podsumowaniu autorzy zwracają uwagę na ważność oznaczania w lecznictwie ambulatoryjnym stężenia u chorych zgłaszających niespecyficzne objawy, takie jak wymienione powyżej, oraz uwzględnienie sarkoidozy w różnicowaniu przyczyn hiperkalcemii.

Chciałbym zwrócić uwagę na podstawie obserwowanego w naszej klinice 30-letniego chorego z rozpoznaną na podstawie obrazu kliniczno-radiologicznego i badań bioptycznych węzłów śródpiersia sarkoidozą (stadium I/II), wyjściowo bez cech hiperkalcemii, na możliwość jej wystąpienia w toku obserwacji. Wspomniany chory nie był leczony glikokortykosteroidami. Trzy miesiące po ustaleniu rozpoznania zgłosił się do kontroli z objawami duszącego suchego kaszlu, braku apetytu, narastającego zmęczenia. Objawy pojawiły się około miesiąca wcześniej i z biegiem czasu narastały. W badaniu radiologicznym klatki piersiowej oprócz zmian węzłowych w śródpiersiu stwierdzano progresję zmian drobnoguzkowych w obu płucach. Badanie spirometryczne było porównywalne z wcześniej wykonanymi.

W badaniu morfologii krwi poza zmniejszonym do 23% odsetkiem limfocytów (norma 25–50%), nie stwierdzono odchyleń; OB 20 mm/h. Wykonano również oznaczenie kreatyniny w surowicy krwi i stwierdzono jej istotne podwyższenie (1,67 mg/dl) w stosunku do badania wyjściowego (0,74 mg/dl). Powtórzono badanie chorego po czterech dniach i stwierdzono dalsze narastanie stężenia kreatyniny do 2,77mg/dl. Stwierdzono również hiperkalcemię, stężenie całkowitego — 13,54 mg/dl (norma 8,6–10,20 mg/dl). Wykazano także glukozurię — 100 mg/dl, przy stężeniu glukozy w krwi 76 mg/dl. Stężenie elektrolitów, CRP (C-reactive protein), TSH (thyroid-secreting hormone ) i FT4 (free thyroxine ) były prawidłowe, stężenie parathormonu (PTH, parathormone) — obniżone do 11,61 pg/ml (norma 15–65 pg/ml).

Rozpoznano hiperkalcemię i ostrą niewydolność nerek. Zastosowano leczenie encortonem w dawce 40 mg dziennie. W trakcie leczenia ustąpiły objawy kliniczne, stężenie kreatyniny po 3 dniach leczenia obniżyło się do 1,5 mg/dl, a po następnych 3 dniach — do 1,25 mg/dl. W obrazie radiologicznym klatki piersiowej uzyskano po miesiącu prawie całkowitą regresję zmian płucnych — widoczne były jedynie nieco szersze obustronnie wnęki. Wyniki kolejnych badań kontrolnych wykazały normalizację stężenia kreatyniny: po miesiącu — 1,13 mg/dl, po 2 miesiącach — 0,94 mg/dl. Leczenie encortonem w zmniejszających się dawkach stosowano przez 6 miesięcy. Po tym czasie chory zgłosił się do kontroli — nie skarżył się na żadne dolegliwości, w obrazie radiologicznym klatki piersiowej nie stwierdzono zmian. Po roku od incydentu hiperkalcemii chory nadal nie zgłaszał żadnych dolegliwości, stężenie kreatyniny w surowicy krwi jest prawidłowe. Pragnę nadmienić, że chory poinformowany po rozpoznaniu choroby nie stosował preparatów z witaminy D3 oraz nie opalał się.

Przedstawiając ten przypadek chciałem zwrócić uwagę na konieczność oznaczenia stężeń kreatyniny u chorych na sarkoidozę, nieleczonych glikokortykosteroidami, u których doszło do pogorszenia objawów klinicznych oraz do progresji radiologicznej. U opisywanego chorego oprócz objawów narastającego zmęczenia występował suchy męczący kaszel i ubytek masy ciała. Wystąpienie tych objawów może być związane z pojawieniem się niewydolności nerek i w każdym przypadku powinno się pamiętać o wykonaniu badań oceniających ich funkcję. U chorych z podwyższonym czy narastającym stężeniem kreatyniny należy podejrzewać rozwój zespołu hiperkalcemicznego i oznaczyć stężenie w surowicy krwi. Chorzy ci powinni być leczeni glikokortykosteroidami. U opisywanego chorego osiągnięto w ciągu kilku dni ustąpienie niewydolności nerek i hiperkalcemii.

Konflikt interesów

Autor nie zgłasza konfliktu interesów.

Piśmiennictwo:

  1. Kempisty A., Kuś J. Hiperkalcemia i uszkodzenie nerek w przebiegu sarkoidozy — opis przypadku. Pneumonol. Alergol. Pol. 2012; 80: 570–575.

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Jerzy Kozielski, Klinika Chorób Płuc i Gruźlicy SUM, ul. Ks. Koziołka 1, 41–803 Zabrze, faks: 32 274 56 64, e-mail: ftpulmza@sum.edu.pl
Praca wpłynęła do Redakcji: 2.01.2013 r.
ISSN 0867–7077
Copyright © 2013 Via Medica

Important: This website uses cookies. More >>

The cookies allow us to identify your computer and find out details about your last visit. They remembering whether you've visited the site before, so that you remain logged in - or to help us work out how many new website visitors we get each month. Most internet browsers accept cookies automatically, but you can change the settings of your browser to erase cookies or prevent automatic acceptance if you prefer.

Czasopismo Pneumonologia i Alergologia Polska dostęne jest również w Ikamed - księgarnia medyczna

Wydawcą serwisu jest "Via Medica sp. z o.o." sp.k., ul. Świętokrzyska 73, 80–180 Gdańsk

tel.:+48 58 320 94 94, faks:+48 58 320 94 60, e-mail: viamedica@viamedica.pl